Gẹnẹsisi 24

24 ¹Abrahamu sì di arúgbó, ó sì lékún ní ọjọ́ orí, Baba wa sì ti bùkún Abrahamu nínú ohun gbogbo. ²Abrahamu sì wí fún ìránṣẹ́ rẹ̀ àgbà, ẹni tí ó ń bójú tó ohun gbogbo tí ó ní, pé, “Jọ̀wọ́, fi ọwọ́ rẹ sí abẹ́ itan mi, ^a a v2 Fífi ọwọ́ sí abẹ́ itan ni àmì ìgbàanì fún fífi èdìdì di ìbúra tí ó lágbára, tí ó sì dì ni. ³èmi yóò mú ọ búra fún Baba ọ̀run àti ayé, pé ìwọ kì yóò fẹ́ ìyàwó fún ọmọ mi nínú àwọn ọmọbìnrin ará Kenaani, àwọn tí mo ń gbé láàrin wọn, ⁴ṣùgbọ́n kí ìwọ lọ sí orílẹ̀-èdè mi àti sí ọ̀dọ̀ àwọn ìbátan mi, kí o sì fẹ́ ìyàwó fún ọmọ mi Isaaki.”

⁵Ìránṣẹ́ náà sì béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ pé, “Bí obìnrin náà kò bá fẹ́ tẹ̀lé mi wá sí ilẹ̀ yìí ńkọ́? Èmi ha gbọdọ̀ mú ọmọ rẹ padà sí ilẹ̀ tí ìwọ ti kúrò bí?”

⁶Abrahamu sì wí fún un pé, “Kíyèsára kí ìwọ má ṣe mú ọmọ mi padà sí ibẹ̀. ⁷Baba wa, Baba ọ̀run, ẹni tí ó mú mi kúrò ní ilé baba mi àti ní ilẹ̀ àwọn ìbátan mi, ẹni tí ó bá mi sọ̀rọ̀, tí ó sì búra fún mi pé, ‘Èmi yóò fi ilẹ̀ yìí fún irú-ọmọ rẹ’—òun ni yóò rán angẹli rẹ̀ ṣáájú rẹ, ìwọ yóò sì fẹ́ ìyàwó fún ọmọ mi láti ibẹ̀. ⁸Ṣùgbọ́n bí obìnrin náà kò bá fẹ́ tẹ̀lé ọ, a ti tú ọ sílẹ̀ kúrò nínú ìbúra mi yìí; kìkì pé kí ìwọ má ṣe mú ọmọ mi padà sí ibẹ̀.”

⁹Ìránṣẹ́ náà sì fi ọwọ́ rẹ̀ sí abẹ́ itan Abrahamu ọ̀gá rẹ̀, ó sì búra fún un nípa ọ̀rọ̀ yìí. ¹⁰Ìránṣẹ́ náà sì mú mẹ́wàá nínú àwọn ràkúnmí ọ̀gá rẹ̀, ó sì mú gbogbo ohun rere ọ̀gá rẹ̀ lọ́wọ́, ó sì dìde lọ sí Aramu-naharaimu, ìlú Nahori. ^b b v10 Aramu-naharaimu túmọ̀ sí “Aramu odò méjì” — agbègbè kan ní àríwá Mesopotamia níbi tí àwọn ìbátan Abrahamu ṣì ń gbé. ¹¹Ó sì mú àwọn ràkúnmí náà kúnlẹ̀ lóde ìlú lẹ́bàá kànga omi ní àṣálẹ́, ní àkókò tí àwọn obìnrin máa ń jáde lọ pọnmi. ¹²Nígbà náà ni ó gbàdúrà pé, “Baba ọ̀gá mi Abrahamu, jọ̀wọ́ fún mi ní àṣeyọrí lónìí, kí o sì fi ìfẹ́ rẹ tí kì í yẹ̀ hàn sí ọ̀gá mi Abrahamu. ¹³Kíyèsí i, mo dúró lẹ́bàá ìsun omi, àwọn ọmọbìnrin àwọn ọkùnrin ìlú náà sì ń jáde wá pọnmi. ¹⁴Jẹ́ kí ọ̀dọ́mọbìnrin tí mo bá wí fún pé, ‘Jọ̀wọ́ bẹ ìkòkò rẹ kalẹ̀ kí èmi lè mu omi’—tí ó sì dáhùn pé, ‘Mu ún, èmi yóò sì bu omi fún àwọn ràkúnmí rẹ pẹ̀lú’—kí ó jẹ́ ẹni tí ìwọ ti yàn fún ìránṣẹ́ rẹ Isaaki. Báyìí ni èmi yóò ṣe mọ̀ pé ìwọ ti fi ìfẹ́ tí kì í yẹ̀ hàn sí ọ̀gá mi.”

¹⁵Kí ó tó parí ọ̀rọ̀ sísọ, Rebeka sì jáde wá—ọmọbìnrin Betueli, ọmọ Milka, aya Nahori, arákùnrin Abrahamu—ìkòkò rẹ̀ sì wà ní èjìká rẹ̀. ¹⁶Ọ̀dọ́mọbìnrin náà rẹwà gidigidi, wúńdíá ni, tí kò sí ọkùnrin kan tí ó mọ̀ ọ́n. Ó sọ̀kalẹ̀ lọ sí ìsun náà, ó pọn ìkòkò rẹ̀ kún, ó sì gòkè wá. ¹⁷Ìránṣẹ́ náà sì sáré lọ pàdé rẹ̀, ó wí pé, “Jọ̀wọ́ jẹ́ kí n tó omi díẹ̀ nínú ìkòkò rẹ mu.”

¹⁸Ó sì wí pé, “Mu ún, olúwa mi,” ó sì yára sọ ìkòkò rẹ̀ kalẹ̀ kúrò ní èjìká rẹ̀, ó sì fún un mu. ¹⁹Nígbà tí ó parí fífún un mu, ó wí pé, “Èmi yóò pọn omi fún àwọn ràkúnmí rẹ pẹ̀lú, títí wọn yóò fi mu tó.” ²⁰Ó sì yára da ìkòkò rẹ̀ dànù sínú ìbùmu, ó sáré padà sí kànga náà, ó sì pọn omi fún gbogbo àwọn ràkúnmí rẹ̀.

²¹Ọkùnrin náà sì ń wòran rẹ̀ jẹ́ẹ́, láti mọ̀ bóyá Baba wa mú kí ìrìnàjò rẹ̀ ṣe àṣeyọrí, tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. ²²Nígbà tí àwọn ràkúnmí parí mímu omi, ọkùnrin náà sì mú òrùka imú wúrà kan tí ìwọ̀n rẹ̀ tó ìdá márùn-ún ọ́ńsì, àti ẹ̀gbà wúrà méjì fún ọwọ́ rẹ̀ tí ìwọ̀n wọn tó ọ́ńsì mẹ́rin, ²³ó sì wí pé, “Ọmọbìnrin ta ni ìwọ í ṣe? Jọ̀wọ́ sọ fún mi, ǹjẹ́ àyè wà ní ilé baba rẹ fún wa láti sùn ní òru bí?”

²⁴Ó sì dá a lóhùn pé, “Èmi ni ọmọbìnrin Betueli, ọmọ tí Milka bí fún Nahori.” ²⁵Ó sì tún wí pé, “Àwa ní koríko gbígbẹ àti oúnjẹ ẹran lọ́pọ̀lọpọ̀, àti àyè láti sùn ní òru.”

²⁶Nígbà náà ni ọkùnrin náà tẹríba, ó sì jọsìn fún Baba wa. ²⁷Ó sì wí pé, “Ìbùkún ni fún Baba wa, Baba ọ̀gá mi Abrahamu, ẹni tí kò ti kọ ìfẹ́ rẹ̀ tí kì í yẹ̀ àti òtítọ́ rẹ̀ sílẹ̀ sí ọ̀gá mi. Ní tèmi, ó ṣe amọ̀nà fún mi ní ọ̀nà ìrìnàjò sí ilé àwọn ìbátan ọ̀gá mi.”

²⁸Nígbà náà ni ọ̀dọ́mọbìnrin náà sáré, ó sì sọ fún àwọn ará ilé ìyá rẹ̀ nípa àwọn nǹkan wọ̀nyí. ²⁹Rebeka sì ní arákùnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Labani, Labani sì sáré jáde lọ sí ọ̀dọ̀ ọkùnrin náà ní ẹ̀bá ìsun. ³⁰Nígbà tí ó rí òrùka imú náà àti àwọn ẹ̀gbà tí ó wà ní ọwọ́ arábìnrin rẹ̀, tí ó sì gbọ́ tí Rebeka arábìnrin rẹ̀ wí pé, “Báyìí ni ọkùnrin náà sọ fún mi,” ó jáde lọ sí ọ̀dọ̀ ọkùnrin náà—sì kíyèsí i, ó dúró lẹ́bàá àwọn ràkúnmí ní ẹ̀bá ìsun. ³¹Ó sì wí pé, “Wọlé wá, ìwọ ẹni ìbùkún Ọlọ́run. Èéṣe tí ìwọ fi dúró lóde? Mo ti pèsè ilé sílẹ̀ àti àyè fún àwọn ràkúnmí.” ³²Ọkùnrin náà sì wọ inú ilé, a sì tú ẹrù sórí àwọn ràkúnmí. A fún àwọn ràkúnmí ní koríko gbígbẹ àti oúnjẹ ẹran, àti omi láti fi wẹ ẹsẹ̀ rẹ̀ àti ẹsẹ̀ àwọn ọkùnrin tí ó wà pẹ̀lú rẹ̀. ³³A sì gbé oúnjẹ kalẹ̀ síwájú rẹ̀, ṣùgbọ́n ó wí pé, “Èmi kì yóò jẹun títí èmi yóò fi sọ ohun tí mo ní láti sọ.” Labani sì wí pé, “Máa sọ ọ.”

³⁴Ó sì wí pé, “Èmi ni ìránṣẹ́ Abrahamu. ³⁵Baba wa sì ti bùkún ọ̀gá mi gidigidi, ó sì ti sọ ọ́ di ọlọ́rọ̀, ó fún un ní agbo àgùntàn àti agbo màlúù, fàdákà, wúrà, ìránṣẹ́kùnrin àti ìránṣẹ́bìnrin, àwọn ràkúnmí, àti àwọn kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́. ³⁶Sara, aya ọ̀gá mi, sì bí ọmọkùnrin kan fún un ní ọjọ́ ogbó rẹ̀; Abrahamu sì ti fi gbogbo ohun tí ó ní fún Isaaki. ³⁷Ọ̀gá mi sì mú mi búra pé, ‘Ìwọ kì yóò fẹ́ ìyàwó fún ọmọ mi nínú àwọn obìnrin ará Kenaani, àwọn tí mo ń gbé ní ilẹ̀ wọn, ³⁸ṣùgbọ́n kí ìwọ lọ sí ilé baba mi, sí ọ̀dọ̀ àwọn ìbátan mi, kí o sì fẹ́ ìyàwó fún ọmọ mi.’ ³⁹Mo sì wí fún ọ̀gá mi pé, ‘Bóyá obìnrin náà kì yóò tẹ̀lé mi.’ ⁴⁰Ṣùgbọ́n ó wí fún mi pé, ‘Baba wa, ẹni tí mo ti rìn níwájú rẹ̀, yóò rán angẹli rẹ̀ pẹ̀lú rẹ, yóò sì mú kí ìrìnàjò rẹ ṣe àṣeyọrí, ìwọ yóò sì fẹ́ ìyàwó fún ọmọ mi láti inú ìdílé mi àti láti ilé baba mi. ⁴¹Nígbà náà ni ìwọ yóò bọ́ lọ́wọ́ ìbúra mi nígbà tí o bá dé ọ̀dọ̀ àwọn ẹbí mi; bí wọn bá kọ̀ láti fi í fún ọ, ìwọ yóò bọ́ lọ́wọ́ ìbúra mi.’ ⁴²Lónìí, nígbà tí mo dé ìsun náà, mo wí pé, ‘Baba ọ̀gá mi Abrahamu, bí ìwọ bá fẹ́ mú kí ìrìnàjò mi ṣe àṣeyọrí, ⁴³kíyèsí i, mo dúró lẹ́bàá ìsun omi. Nítorí náà, nígbà tí ọ̀dọ́mọbìnrin kan bá jáde wá pọnmi, tí mo sì wí fún un pé, “Jọ̀wọ́ fún mi ní omi díẹ̀ nínú ìkòkò rẹ mu,” ⁴⁴tí ó sì wí fún mi pé, “Mu ún, èmi yóò sì pọn omi fún àwọn ràkúnmí rẹ pẹ̀lú”—kí ó jẹ́ obìnrin tí Baba wa yàn fún ọmọ ọ̀gá mi.’ ⁴⁵Kí èmi tó parí àdúrà nínú ọkàn mi, Rebeka sì jáde wá, ìkòkò rẹ̀ sì wà ní èjìká rẹ̀, ó sọ̀kalẹ̀ lọ sí ìsun náà, ó sì pọn omi. Mo sì wí fún un pé, ‘Jọ̀wọ́ jẹ́ kí n mu omi.’ ⁴⁶Ó sì yára sọ ìkòkò rẹ̀ kalẹ̀ kúrò ní èjìká rẹ̀, ó wí pé, ‘Mu ún—èmi yóò sì bu omi fún àwọn ràkúnmí rẹ pẹ̀lú.’ Mo sì mu ún, ó sì bu omi fún àwọn ràkúnmí náà pẹ̀lú. ⁴⁷Mo sì béèrè pé, ‘Ọmọbìnrin ta ni ìwọ í ṣe?’ Ó sì wí pé, ‘Ọmọbìnrin Betueli, ọmọ Nahori, ẹni tí Milka bí fún un.’ Nígbà náà ni mo fi òrùka náà sí imú rẹ̀ àti àwọn ẹ̀gbà sí ọwọ́ rẹ̀. ⁴⁸Mo sì tẹríba, mo sì jọsìn fún Baba wa, mo sì yin Baba ọ̀gá mi Abrahamu, ẹni tí ó ṣe amọ̀nà fún mi ní ọ̀nà òtítọ́ láti mú ọmọbìnrin ìbátan ọ̀gá mi fún ọmọ rẹ̀. ⁴⁹Nísinsìnyí, bí ẹ̀yin yóò bá fi ìfẹ́ tí kì í yẹ̀ àti òtítọ́ bá ọ̀gá mi lò, ẹ sọ fún mi; bí bẹ́ẹ̀ kọ́, ẹ sọ fún mi, kí èmi lè yà sí ọ̀tún tàbí sí òsì.”

⁵⁰Labani àti Betueli sì dáhùn pé, “Lọ́dọ̀ Ọlọ́run ni èyí ti wá; àwa kò lè sọ rere tàbí búburú. ⁵¹Rebeka wà níwájú rẹ; mú un kí o sì lọ—kí ó jẹ́ aya ọmọ ọ̀gá rẹ, gẹ́gẹ́ bí Baba wa ti sọ.”

⁵²Nígbà tí ìránṣẹ́ Abrahamu gbọ́ ọ̀rọ̀ wọn, ó wólẹ̀ lórí ilẹ̀ níwájú Baba wa. ⁵³Ìránṣẹ́ náà sì mú ohun èlò fàdákà àti wúrà àti aṣọ jáde, ó fi wọ́n fún Rebeka, ó sì fún arákùnrin rẹ̀ àti ìyá rẹ̀ ní àwọn ẹ̀bùn olówó iyebíye. ⁵⁴Òun àti àwọn ọkùnrin tí ó wà pẹ̀lú rẹ̀ sì jẹ, wọ́n mu, wọ́n sì sùn ní ibẹ̀ ní òru. Ní òwúrọ̀ wọ́n dìde, ó sì wí pé, “Ẹ rán mi lọ sí ọ̀dọ̀ ọ̀gá mi.”

⁵⁵Ṣùgbọ́n arákùnrin rẹ̀ àti ìyá rẹ̀ wí pé, “Jẹ́ kí ọ̀dọ́mọbìnrin náà wà pẹ̀lú wa fún nǹkan bí ọjọ́ mẹ́wàá; lẹ́yìn náà ló lè lọ.”

⁵⁶Ṣùgbọ́n ó wí pé, “Ẹ má ṣe dá mi dúró—Baba wa ti mú kí ìrìnàjò mi ṣe àṣeyọrí. Ẹ rán mi lọ, kí èmi lè lọ sí ọ̀dọ̀ ọ̀gá mi.”

⁵⁷Wọ́n sì wí pé, “Jẹ́ kí a pe ọ̀dọ́mọbìnrin náà kí a sì béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ nípa rẹ̀.” ⁵⁸Wọ́n sì pe Rebeka, wọ́n béèrè pé, “Ìwọ yóò bá ọkùnrin yìí lọ bí?” Ó sì wí pé, “Èmi yóò lọ.”

⁵⁹Bẹ́ẹ̀ ni wọ́n rán Rebeka arábìnrin wọn àti olùtọ́jú rẹ̀ lọ, pẹ̀lú ìránṣẹ́ Abrahamu àti àwọn ọkùnrin rẹ̀. ⁶⁰Wọ́n sì súre fún Rebeka, wí pé, “Arábìnrin wa, kí ìwọ di ìyá ẹgbẹ̀rún lọ́nà ẹgbẹ̀rún; kí irú-ọmọ rẹ gba ìlú àwọn tí ó kórìíra wọn.” ^c c v60 Láti di ẹnu-bodè ọ̀tá mú ni láti di agbára wọn mú; ìbùkún náà ń gbàdúrà pé àwọn ìran Rebeka yóò borí àwọn tí ó ń tako wọn.

⁶¹Rebeka àti àwọn ọmọ ọ̀dọ̀ rẹ̀ sì dìde, wọ́n gun àwọn ràkúnmí, wọ́n sì tẹ̀lé ọkùnrin náà. Bẹ́ẹ̀ ni ìránṣẹ́ náà mú Rebeka, ó sì bá ọ̀nà rẹ̀ lọ.

⁶²Isaaki sì ti ti Beeri-lahai-roi wá, nítorí ó ń gbé ní ilẹ̀ Negebu. ⁶³Isaaki sì jáde lọ sí pápá láti ṣàṣàrò ní àṣálẹ́; nígbà tí ó gbé ojú sókè, ó rí àwọn ràkúnmí tí ń bọ̀. ⁶⁴Rebeka pẹ̀lú sì gbé ojú sókè, nígbà tí ó rí Isaaki, ó sọ̀kalẹ̀ kúrò lórí ràkúnmí rẹ̀. ⁶⁵Ó sì béèrè lọ́wọ́ ìránṣẹ́ náà pé, “Ta ni ọkùnrin yẹn tí ó ń rìn kọjá pápá láti pàdé wa?” Ó sì dáhùn pé, “Ọ̀gá mi ni.” Nítorí náà ó mú ìbòjú rẹ̀, ó sì bo ara rẹ̀.

⁶⁶Nígbà náà ni ìránṣẹ́ náà sọ ohun gbogbo tí ó ṣe fún Isaaki. ⁶⁷Isaaki sì mú un wá sínú àgọ́ Sara ìyá rẹ̀, ó fẹ́ Rebeka, ó sì nífẹ̀ẹ́ rẹ̀. Bẹ́ẹ̀ ni a tu Isaaki nínú lẹ́yìn ikú ìyá rẹ̀.