Aburahamu ashakira Izaki umugeni
Aburahamu yohereza umugaragu we w'umukuru kwa bene wabo gushaka umugore wa Izaki, amurahije kuri Data wa twese. Umugaragu asaba ikimenyetso kizwi ku iriba, maze Rebeka yuhira ingamiya icumi mbere y'uko arangiza gusenga. Abajijwe ngo niba azagenda, aravuga ati: “Ndagenda.”
24 1Aburahamu yari ashaje cyane, amaze imyaka myinshi, kandi Data wa twese yari yaramuhaye umugisha mu byose. 2Aburahamu abwira umugaragu we w'umukuru wategekaga ibyo yari atunze byose ati: “Ndakwinginze, shyira ukuboko kwawe munsi y'ikibero cyanjye, a a v2 Gushyira ukuboko munsi y'ikibero bwari uburyo bwa kera bwo gukomeza indahiro ikomeye kandi iboheye. 3nkurahize Data w'ijuru n'isi, ko utazahitiramo umugore w'umuhungu wanjye mu bakobwa b'Abanyakanāni, abo ntuyemo, 4ahubwo ugende ujye mu gihugu cyanjye no kwa bene wacu, maze ushake umugore w'umuhungu wanjye Izaki.”
5Umugaragu aramubaza ati: “None se nyamara uwo mugore yanga kunkurikira muze muri iki gihugu? Ese ngomba gusubiza umuhungu wawe mu gihugu wavuyemo?”
6Aburahamu aramubwira ati: “Wirinde cyane kutasubiza umuhungu wanjye yo. 7Data wa twese, Data w'ijuru, we wankuye mu rugo rwa data n'igihugu cy'abavandimwe banjye, we wambwiye akandahira ati: 'Iki gihugu nzagiha urubyaro rwawe'—ni we uzakwohererereza umumarayika we imbere yawe, maze ushake umugore w'umuhungu wanjye avuye yo. 8Ariko uwo mugore nanga kugukurikira, uzaba urekuwe kuri iyi ndahiro yanjye; icyakora ntuzasubize umuhungu wanjye yo.”
9Nuko umugaragu ashyira ukuboko kwe munsi y'ikibero cya Aburahamu databuja, aramurahira kuri icyo kintu. 10Umugaragu afata ingamiya cumi muri iza databuja, afata n'ibintu byiza byose bya databuja mu ntoki, maze ajya i Aramu-naharayimu, mu mujyi wa Nahori. b b v10 Aramu-naharayimu bisobanura "Aramu y'inzuzi ebyiri" — intara yo mu majyaruguru ya Mezopotamiya aho bene wabo na Aburahamu bakiba. 11Apfukamisha ingamiya hanze y'umujyi iruhande rw'iriba ry'amazi ku mugoroba, igihe abagore basohokaga bajya kuvoma. 12Nuko arasenga ati: “Data wa databuja Aburahamu, ndakwinginze umpe amahirwe uyu munsi, ugaragarize databuja Aburahamu urukundo rwawe rudahemuka. 13Dore mpagaze iruhande rw'isōko y'amazi, kandi abakobwa b'abagabo bo muri uyu mujyi baje kuvoma. 14Umukobwa nzabwira nti: 'Ndakwinginze unteze icyansi cyawe nywe'—akansubiza ati: 'Nywa, kandi n'ingamiya zawe nzazivomera'—abe ari we waguhitiyemo umugaragu wawe Izaki. Uko ni ko nzamenya ko wagaragarije databuja urukundo rwawe rudahemuka.”
15Atararangiza kuvuga, Rebeka arasohoka—umukobwa wa Betuweli, umuhungu wa Milika, muka Nahori, murumuna wa Aburahamu—afite icyansi ku rutugu. 16Uwo mukobwa yari mwiza cyane, isugi nta mugabo wari waramumenya. Aramanuka ajya ku isōko, yuzuza icyansi cye, hanyuma arazamuka. 17Umugaragu airuka ajya kumusanganira ati: “Ndakwinginze reka nnyweho utuzi duke mu rwabya rwawe.”
18Aramusubiza ati: “Nywa, databuja,” ahita amanura icyansi ku rutugu rwe aramuhereza anywa. 19Amaze kumuhereza anywa, aravuga ati: “N'ingamiya zawe nzazivomera, kugeza aho zizamarira kunywa.” 20Ahita asuka icyansi cye mu mwobo w'amazi, yongera kwiruka ajya ku iriba, avomera ingamiya ze zose.
21Uwo mugabo aramwitegereza bucece, kugira ngo amenye niba Data wa twese yagenje neza urugendo rwe, cyangwa se oya. 22Ingamiya zimaze kunywa, uwo mugabo afata impeta y'izahabu yo mu mazuru ipima nk'igice cya gatanu cy'onsi, n'imikufi ibiri y'izahabu yo ku maboko ye ipima nka onsi enye, 23maze aravuga ati: “Uri umukobwa wa nde? Ndakwinginze mbwira, ese mu nzu ya so hari aho twacumbika?”
24Aramusubiza ati: “Ndi umukobwa wa Betuweli, umuhungu Milika yabyariye Nahori.” 25Yongeraho ati: “Dufite n'ingano y'ibyatsi n'ibyokurya byinshi, ndetse n'aho mwacumbika.”
26Nuko uwo mugabo yunama asenga Data wa twese. 27Aravuga ati: “Ahimbazwe Data wa twese, Data wa databuja Aburahamu, we utaretse urukundo rwe rudahemuka n'umurava we kuri databuja. Kuri jyewe, yanyoboye mu rugendo kugera mu nzu ya bene wabo na databuja.”
28Nuko umukobwa airuka abwira abo mu rugo rwa nyina ibyo bintu. 29Rebeka yari afite musaza we witwaga Labani, nuko Labani asohokera uwo mugabo ku isōko. 30Abonye impeta yo mu mazuru n'imikufi ku maboko ya mushiki we, kandi yumvise mushiki we Rebeka avuga ati: “Uwo mugabo yambwiye atya,” asohokera uwo mugabo—dore ari we uhagaze iruhande rw'ingamiya ku isōko. 31Aravuga ati: “Injira, wa muntu uhesheje Imana umugisha. Kuki uhagaze hanze? Nateguye inzu n'aho ingamiya zizaba.” 32Uwo mugabo yinjira mu nzu, bapakurura ingamiya. Baha ingamiya ibyatsi n'ibyokurya, n'amazi yo koga ibirenge bye n'ibirenge by'abagabo bari kumwe na we. 33Bamuteereza ibyokurya imbere ye, ariko aravuga ati: “Sinzarya mbere yo kuvuga ibyo mfite ngo mvuge.” Labani aravuga ati: “Vuga.”
34Nuko aravuga ati: “Ndi umugaragu wa Aburahamu. 35Data wa twese yahaye databuja umugisha mwinshi amugira umukire, amuha amashyo n'amatungo, n'ifeza n'izahabu, n'abagaragu n'abaja, n'ingamiya n'indogobe. 36Sara muka databuja yamubyariye umuhungu ageze mu za bukuru, kandi Aburahamu yahaye Izaki ibyo atunze byose. 37Databuja yanyrahije ati: 'Ntuzashakire umuhungu wanjye umugore mu bagore b'Abanyakanāni abo ntuyemo igihugu cyabo, 38ahubwo ujye mu nzu ya data, no kwa bene wacu, maze ushake umugore w'umuhungu wanjye.' 39Mbwira databuja nti: 'Ahari uwo mugore ntazankurikira.' 40Ariko arambwira ati: 'Data wa twese, we nagenderanye imbere ye, azohereza umumarayika we kumwe nawe, agenze neza urugendo rwawe, maze ushake umugore w'umuhungu wanjye mu muryango wanjye no mu nzu ya data.' 41Nugera kwa bene wacu, uzaba warekuwe ku ndahiro yanjye; nibanga kuguha umukobwa, uzaba warekuwe ku ndahiro yanjye.' 42Uyu munsi ubwo nageraga ku isoko, navuze nti: 'Data wa databuja Aburahamu, niba ugiye kugenza neza urugendo rwanjye, 43dore ndahagaze iruhande rw'isoko ry'amazi. Nuko umukobwa nasohoka aje kuvoma, maze nkamubwira nti: ‘Nyabuneka mpa amazi make yo mu rwabya rwawe nywe,’ 44maze akambwira ati: ‘Nywa, kandi n'ingamiya zawe nzazivomera’—abe ari we mugore Data wa twese yageneye umuhungu wa databuja.' 45Ntararangiza gusenga mu mutima wanjye, Rebeka arasohoka yikoreye urwabya ku rutugu, amanuka ku isoko aravoma. Ndamubwira nti: 'Nyabuneka reka nywe.' 46Yihutira kumanura urwabya rwe ku rutugu, aravuga ati: 'Nywa—n'ingamiya zawe nzazivomera.' Nuko ndanywa, na zo ingamiya arazivomera. 47Ndabaza nti: 'Uri umukobwa wa nde?' Arambwira ati: 'Ndi umukobwa wa Betuweli, mwene Nahori, uwo Milika yamubyariye.' Nuko nshyira impeta ku mazuru ye n'imikufi ku maboko ye. 48Nunama nsenga Data wa twese, nshimira Data wa databuja Aburahamu, we wanyoboye mu nzira y'ukuri kugira ngo mbone umukobwa wa mwene wabo wa databuja mpe umuhungu we. 49None rero, niba mugiye kugirira databuja urukundo rudahemuka n'ukuri, mumbwire; naho bitaba bityo, mumbwire, kugira ngo mpindukire iburyo cyangwa ibumoso.”
50Labani na Betuweli barasubiza bati: “Ibi biva ku Mana; ntidushobora kuvuga icyiza cyangwa ikibi. 51Rebeka ari imbere yawe; mujyane mugende—abe umugore w'umuhungu wa sobuja, nk'uko Data wa twese yavuze.”
52Umugaragu wa Aburahamu yumvise amagambo yabo, yunamira hasi imbere ya Data wa twese. 53Umugaragu asohora ibintu by'ifeza n'iby'izahabu n'imyenda, abiha Rebeka, aha na musaza we na nyina impano z'agaciro. 54We n'abagabo bari kumwe na we bararya baranywa, barara aho. Mu gitondo barabyuka, aravuga ati: “Munsezerere nsubire kwa databuja.”
55Ariko musaza we na nyina baravuga bati: “Reka umukobwa agumane natwe nk'iminsi icumi; hanyuma azagende.”
56Ariko aravuga ati: “Ntimuntinze—Data wa twese yagenje neza urugendo rwanjye. Munsezerere ngende kwa databuja.”
57Baravuga bati: “Reka duhamagare umukobwa tumubaze icyo abivugaho.” 58Bahamagara Rebeka baramubaza bati: “Uzagendana n'uyu mugabo?” Arasubiza ati: “Nzagenda.”
59Nuko basezerera mushiki wabo Rebeka n'umurezi we, hamwe n'umugaragu wa Aburahamu n'abantu be. 60Baha Rebeka umugisha bati: “Mushiki wacu, ube nyina w'ibihumbi n'ibihumbi; urubyaro rwawe ruzigarurire imijyi y'ababanga.” c c v60 Gufata irembo ry'umwanzi byasobanuraga kumwambura imbaraga ze; uwo mugisha usaba ko abakomoka kuri Rebeka bazanesha ababarwanya.
61Rebeka n'abaja be barahaguruka, burira ingamiya, bakurikira wa mugabo. Nuko umugaragu ajyana Rebeka aragenda.
62Icyo gihe Izaki yari avuye i Bēri-lahayi-royi, kuko yari atuye mu Negebu. 63Izaki asohoka ajya gutekereza mu murima nimugoroba; ubwo yubuye amaso, abona ingamiya ziza. 64Na Rebeka arubura amaso, abonye Izaki, amanuka ku ngamiya ye. 65Abaza umugaragu ati: “Ni nde uriya mugabo uza mu murima kudusanganira?” Arasubiza ati: “Ni databuja.” Nuko afata umwitwikiro we yiyitwikiraho.
66Nuko umugaragu abwira Izaki ibyo yakoze byose. 67Izaki amwinjiza mu ihema rya nyina Sara, arongora Rebeka, aramukunda. Nuko Izaki ahozwa amaze gupfusha nyina.