Ibraahim oo Isxaaq Xaas u Raadinaya
Ibraahim wuxuu addoonkiisa ugu da'da weyn u diray xaaskiisii Isxaaq ee qaraabadiisa, isagoo Aabbaha ku dhaarsiiyay. Addoonku wuxuu ceelka ku weydiistay calaamad gaar ah, Rifqana toban awr ayay waraysay ka hor intuusan duco dhammayn. Markii si toos ah loogu yidhi ma tegi doontaa, waxay tidhi: waan tegayaa.
24 1Haddaba Ibraahim waa duqoobay, da' weyn buuna gaadhay; Aabbeheen ayaa Ibraahim wax walba ku barakeeyay. 2Ibraahim ayaa addoonkiisii ugu da'weynaa, kii wax kasta oo uu lahaa maamulayay, ku yidhi: “Fadlan gacantaada hoos dhig bowdadayda, a a v2 Gacanta oo hoos la dhigo bowdada waxay ahayd calaamaddii hore ee lagu xaqiijin jiray dhaar culus oo ku xidhan. 3waxaan kaa dhaarinayaa Aabbaha samada iyo dhulka inaanad wiilkayga xaas uga guursan gabdhaha Kancaanyiinta, kuwa aan dhexdooda ku noolahay, 4laakiin dalkayga iyo qaraabadayda tag, oo wiilkayga Isxaaq xaas u soo qaad.”
5Addoonkii ayaa weydiiyay: “Haddii haweenaydu iga daba iman weydo dalkan, ma waa inaan wiilkaaga dib ugu kaxeeyaa dalkii aad ka soo baxday?”
6Ibraahim ayaa ku yidhi: “Iska ilaali inaadan wiilkayga halkaas dib ugu kaxayn. 7Aabbeheen, Aabbaha samada, kii gurigii aabbahay iyo dalkii qaraabadayda iga soo bixiyay, kii ila hadlay oo ii dhaartay isagoo leh: ‘Dalkan farcankaaga ayaan siin doonaa’—isagu malaa'igtiisa ayuu hortaada soo diri doonaa, adna halkaas ayaad wiilkayga xaas uga qaadan doontaa. 8Laakiin haddii haweenaydu kaa daba iman weydo, dhaartaydan waad ka xor tahay; keliya wiilkayga halkaas dib ha ugu kaxayn.”
9Addoonkii gacantiisa wuxuu hoos dhigay bowdada sayidkiisii Ibraahim, wuuna ugu dhaartay arrinkan. 10Addoonkii wuxuu qaaday toban geel oo sayidkiisii ka mid ahaa, oo sayidkiisii waxyaalihiisii wanaagsanaa oo dhan gacanta ku haysta, wuuna u dhoofay Aram-naharayim, magaaladii Naaxoor. b b v10 Aram-naharayim macnaheedu waa “Aram ee labada webi”—gobol ku yaal woqooyiga Mesopotamiya, meeshii qaraabada Ibraahim weli ku noolaayeen. 11Geelii wuu jilib dhigay magaalada dibaddeeda, ceelka biyaha agtiisa, fiidkii, wakhtigii dumarku biyo soo qaadan u baxaan. 12Markaasuu ducaystay oo yidhi: “Aabbow, Aabbaha sayidkayga Ibraahim, fadlan maanta ii guulee, oo naxariistaada u muuji sayidkayga Ibraahim. 13Halkan baan ku taagan ahay isha biyaha agteeda, gabdhaha ragga magaalada ayaana biyo soo qaadan u soo baxaya. 14Gabadha dhallinyarada ah ee aan ku idhaahdo: ‘Fadlan weelkaaga u foorar si aan u cabbo’—oo ay ii jawaabto: ‘Cab, geelahaagana waan waraabin doonaa’—taasi ha ahaato tii aad addoonkaaga Isxaaq u doortay. Sidaasaan ku ogaan doonaa inaad sayidkayga naxariis u muujisay.”
15Intuusan hadalkiisa dhammayn, Ribqa ayaa soo baxday—gabadha Betuu'eel, ina Milkaah oo ahayd naagtii Naaxoor, walaalkii Ibraahim—iyadoo weelkeedii garbaheeda saaran. 16Gabadhii aad bay u qurux badnayd, bikrad ahayd oo aan nin weligeed la jiifsan. Waxay u dhaadhacday isha, weelkeedii ayay ka buuxisay, kolkaasay soo kacday. 17Addoonkii ayaa orod ugu yimid inuu la kulmo oo ku yidhi: “Fadlan biyo yar weelkaaga i sii aan dhuuqo.”
18“Cab, sayidow,” ayay tidhi, markaasay dhakhso weelkii garbaheeda uga dejisay oo waraabisay. 19Markay dhammaysay inay waraabiso, waxay tidhi: “Geelahaagana biyo ayaan u soo qaadi doonaa ilaa ay cabbi dhammeeyaan.” 20Dhakhso bay weelkeedii god-biyoodka ku shubtay, mar kale ayay ceelka ugu ordday, oo geelkiisii oo dhan biyo bay u soo qaadday.
21Ninkii aamusnaan buu iyada ku fiirinayay, si uu u ogaado haddii Aabbeheen socdaalkiisa u guulaystay iyo haddii kale. 22Markii geelii cabbi dhammeeyeen, ninkii wuxuu qaaday giraan dahab ah oo sanka lagu xidho, oo miisaankiisu yahay qiyaastii shan meelood meel wiqiyad, iyo laba calaacal oo dahab ah oo gacmaheeda loogu talagalay, miisaankoodu yahay qiyaastii afar wiqiyad, 23wuxuuna ku yidhi: “Yaa gabadhiisa tahay? Fadlan ii sheeg, guriga aabbahaa ma jirtaa meel aannu habeenka ku seexanno?”
24Waxay ku jawaabtay: “Anigu waxaan ahay gabadha Betuu'eel, ina Milkaah ay Naaxoor u dhashay.” 25Waxay intaa ku dartay: “Cawska iyo cuntada geelka labadaba waa nagu badan yihiin, meel lagu hoydana way jirtaa.”
26Markaasaa ninkii madaxa foororsaday oo Aabbeheen caabuday. 27Wuxuu yidhi: “Aabbeheen ha la ammaano, Aabbaha sayidkayga Ibraahim, kan aan ka tegin naxariistiisa iyo daacadnimadiisa sayidkayga. Aniguse socdaalkayga ayuu igu hoggaamiyay gurigii qaraabada sayidkayga.”
28Kolkaasaa gabadhii dhallinyarada ahayd orodday oo waxyaalahan u sheegtay reerkii hooyadeed. 29Ribqa waxay lahayd walaal la odhan jiray Laabaan; Laabaanna ninkii isha agteeda joogay ayuu ugu soo orday. 30Markuu arkay giraanta sanka iyo calaacalka gacmaha walaasheed, oo uu maqlay walaasheed Ribqa oo leh: “Ninku sidaas buu ii yidhi,” ayuu ninkii u baxay; wuxuuna ka helay isagoo geelka agtiisa isha ag taagan. 31Wuxuu ku yidhi: “Soo gal, kan Ilaah barakeeyay. Maxaad dibadda ugu taagan tahay? Anigu guriga iyo meel geelka loogu talagalay waan diyaariyay.” 32Ninkii gurigii wuu galay, geelkiina rarkii waa laga dejiyay. Geelka waxaa la siiyay cawsi iyo cunto, isaga iyo raggii la socday waxaa loo keenay biyo cagahooda lagu maydho. 33Cunto ayaa hortiisa la dhigay, laakiin wuxuu yidhi: “Ma cuni doono ilaa aan hadalkayga sheego.” “Sheeg,” ayuu yidhi Laabaan.
34Markaasuu yidhi: “Anigu waxaan ahay addoonka Ibraahim. 35Aabbeheen ayaa sayidkayga aad u barakeeyay oo hodan ka dhigay, isagoo siiyay adhi iyo lo', lacag iyo dahab, addoomo lab iyo dheddig, geel iyo dameero. 36Saarah, xaaska sayidkayga, wiil bay u dhashay markay duqowday; Ibraahim wuxuu Isxaaq siiyay wax kasta oo uu lahaa. 37Sayidkaygu wuu i dhaariyay isagoo leh: ‘Wiilkayga xaas ha uga qaadan gabdhaha Kancaanyiinta, kuwa dalkooda aan ku noolahay, 38laakiin gurigii aabbahay iyo qaraabadayda tag, oo wiilkayga xaas u qaad.’ 39Sayidkayga ayaan ku idhi: ‘Malaha haweenaydu iga daba iman mayso.’ 40Laakiin wuxuu igu yidhi: ‘Aabbeheen, kan aan hortiisa ku socday, malaa'igtiisa ayuu kula soo diri doonaa oo socdaalkaaga guul ka dhigi doonaa, adna wiilkayga xaas ayaad ka qaadan doontaa qabiilkayga iyo gurigii aabbahay. 41Markaad qaraabadayda gaadho, waad ka xor noqon doontaa dhaartayda; haddii ay diidaan inay gabadha ku siiyaan, waad ka xor noqon doontaa dhaartayda.’ 42Maanta markaan isha yimid, waxaan idhi: ‘Aabbow, Aabbaha sayidkayga Ibraahim, haddii aad socdaalkayga guul ka dhigi doonto, 43halkan baan ku taagan ahay isha biyaha agteeda. Haddaba markay gabadh dhallinyaro ah biyo soo qaadan u timaado, oo aan ku idhaahdo: “Fadlan weelkaaga biyo yar ii sii aan cabbo,” 44oo ay iigu jawaabto: “Cab, geelahaagana biyo ayaan u soo qaadi doonaa”—taasi ha ahaato haweenaydii Aabbeheen u doortay wiilka sayidkayga.’ 45Intaanan qalbigayga ku ducaysan dhammayn, Ribqa ayaa soo baxday, weelkeedii garbaheeda saaran, wayna ku degtay isha oo biyo qaadatay. Waxaan ku idhi: ‘Fadlan i sii aan cabbo.’ 46Dhakhso bay weelkii garbaheeda ka dejisay oo tidhi: ‘Cab—geelahaagana waan waraabin doonaa.’ Sidaasaan cabay, geelkiina iyaduna way waraabisay. 47Waxaan weydiiyay: ‘Yaa gabadhiisa tahay?’ Iyana waxay tidhi: ‘Gabadha Betuu'eel, ina Naaxoor, kan Milkaah u dhashay.’ Markaasaan giraanta sankeeda iyo calaacalka gacmaheeda saaray. 48Waan foororsaday oo Aabbeheen caabuday, Aabbaha sayidkayga Ibraahimna waan ammaanay, kan jidka run ah igu hoggaamiyay si aan gabadha qaraabada sayidkayga wiilkiisa ugu qaado. 49Haddaba, haddii aad sayidkayga naxariis iyo run kula dhaqmi doontaan, ii sheega; haddii kale, ii sheega, si aan midig ama bidix ugu leexdo.”
50Laabaan iyo Betuu'eel ayaa ku jawaabay: “Arrinkanu Ilaah buu ka yimid; annagu xumaan ama wanaag kuu sheegi karno ma jirto. 51Ribqa hortaada ayay jirtaa; qaado oo tag, ha noqoto xaaska wiilka sayidkaaga, sida Aabbeheen u hadlay.”
52Markii addoonkii Ibraahim hadalladoodii maqlay, Aabbeheen hortiisa dhulka ayuu u sujuuday. 53Addoonkii alaab lacag ah iyo dahab ah iyo dhar ayuu soo bixiyay, Ribqana siiyay; walaalkeed iyo hooyadeedna hadiyado qaali ah ayuu siiyay. 54Isagii iyo raggii la socday waa cuneen oo cabbeen, halkaasna habeenkii way joogeen. Subaxdii way kaceen, markaasuu yidhi: “I dir sayidkayga.”
55Laakiin walaalkeed iyo hooyadeed waxay yidhaahdeen: “Ha nala joogto gabadhu toban maalmood ama sidaas ku dhawaad; markaas ka dib way tegi kartaa.”
56Laakiin wuxuu yidhi: “Ha i raagin—Aabbeheen ayaa socdaalkayga guul ka dhigay. I sii dir, aan sayidkayga u tago.”
57Waxay yidhaahdeen: “Aynu gabadha u yeerno oo aynu arrinkan ka weydiinno.” 58Ribqa way u yeereen oo waxay ku yidhaahdeen: “Ninkan ma la tegaysaa?” “Waan tegayaa,” ayay tidhi.
59Sidaas bay walaashood Ribqa iyo kalkaalisadeedii ula sii direen addoonkii Ibraahim iyo raggiisii. 60Ribqa way barakeeyeen, waxayna yidhaahdeen: “Walaashayaga, kumanyaal badan hooyadood ha noqotid; farcankaaguna ha qabsado magaalooyinka kuwa nacay.” c c v60 Haynta albaabka cadowga waxay ahayd haynta awooddiisa; barakadu waxay u baryaysaa in farcanka Ribqa uu ka adkaado kuwa ka soo horjeeda.
61Ribqa iyo adeegtooyinkeedii way kaceen, geelkii bay fuuleen, wayna raaceen ninkii. Sidaas buu addoonkii Ribqa u kaxeeyay oo u sii socday.
62Haddaba Isxaaq Beer-lahay-roy buu ka yimid, waayo Negeb ayuu degganaa. 63Isxaaq duurka ayuu u baxay inuu fiidkii ku fekero; markuu indhaha kor u taagay, geel soo socda ayuu arkay. 64Ribqana indhaheedii kor ayay u taagtay, markay Isxaaq aragtayna geelii ayay ka degtay. 65Waxay addoonkii weydiisay: “Ninkaas duurka dhex socda oo inoo imanaya yaa yahay?” “Waa sayidkayga,” ayuu ugu jawaabay. Markaasay xijaabkeedii qaadatay oo is daboolay.
66Markaasaa addoonkii Isxaaq u warramay waxyaalihii uu sameeyay oo dhan. 67Isxaaq ayaa Ribqa geliyay teendhadii hooyadiis Saarah, wuuna guursaday, wuuna jeclaaday. Sidaasaa Isxaaq u qalbi qabowday dhimashadii hooyadiis ka dib.