ڇپيل
ڪتاب

ابراهيم اضحاق لاءِ ڪنوار ڳولي ٿو

ابراهيم پنهنجي سڀ کان پراڻي نوڪر کي، اسان جي پيءُ جو قسم کڻائي، اسحاق جي زال لاءِ پنهنجن مٽن مائٽن ڏانهن واپس موڪلي ٿو. نوڪر هڪ کوهه تي هڪ خاص نشاني گهري ٿو، ۽ هن جي دعا پوري ٿيڻ کان اڳ ربقه ڏهن اُٺن کي پاڻي پياري ٿي. جڏهن کانئس سڌو پڇيو وڃي ٿو ته ڇا هوءَ ويندي، هوءَ چوي ٿي: آءٌ وينديس.

باب 24.

ابراهيم هاڻي پوڙهو ۽ وڏي عمر وارو ٿي چڪو هو، ۽ اسان جي پيءُ ابراهيم کي هر ڳالهه ۾ برڪت ڏني هئي. ابراهيم پنهنجي سڀ کان وڏي عمر واري نوڪر کي، جيڪو سندس سڄي ملڪيت جو نگران هو، چيو تہ ”مهرباني ڪري پنهنجو هٿ منهنجي ران هيٺان رک، a a v2 ران هيٺان هٿ رکڻ ڳنڀير ۽ پابند ڪندڙ قسم کي پختو ڪرڻ جو قديم اشارو هو. آءٌ توکي آسمان ۽ زمين جي پيءُ جو قسم کڻرائيندس تہ تون منهنجي پٽ لاءِ ڪنعانين جي انهن ڌيئرن مان ڪا زال نہ وٺندين، جن جي وچ ۾ آءٌ رهان ٿو، پر منهنجي ملڪ ۽ مائٽن ڏانهن وڃي، منهنجي پٽ اضحاق لاءِ زال وٺي اچج.“

نوڪر کانئس پڇيو تہ ”جيڪڏهن اها عورت منهنجي پويان هن ملڪ ۾ اچڻ نہ چاهي تہ؟ ڇا مون کي تنهنجي پٽ کي انهيءَ ملڪ ڏانهن موٽائي وڃڻو پوندو، جتان تون نڪتو هئين؟“

ابراهيم کيس چيو تہ ”خبردار! منهنجي پٽ کي ڪڏهن بہ اتي موٽائي نہ وڃجان. اسان جو پيءُ، آسمان جو پيءُ، جنهن مون کي منهنجي ابي جي گهر ۽ مائٽن جي ملڪ مان ڪڍي آندو، ۽ جنهن مون سان ڳالهائي قسم کنيو تہ ’آءٌ هي ملڪ تنهنجي اولاد کي ڏيندس‘، اهو پنهنجو ملائڪ تنهنجي اڳيان موڪليندو، ۽ تون اتان منهنجي پٽ لاءِ زال وٺندين. پر جيڪڏهن اها عورت تو سان گڏ اچڻ نہ چاهي، تہ تون منهنجي هن قسم کان آزاد آهين؛ رڳو منهنجي پٽ کي اتي موٽائي نہ وڃجان.“

نوڪر پنهنجي مالڪ ابراهيم جي ران هيٺان هٿ رکي، هن ڳالهه بابت کيس قسم کنيو. نوڪر پنهنجي مالڪ جا ڏهه اٺ ۽ پنهنجي مالڪ جو هر قسم جو قيمتي سامان هٿ ۾ کڻي، ارام نهرائيم ڏانهن، ناحور جي شهر ڏانهن روانو ٿيو. b b v10 ارام نهرائيم جو مطلب آهي ”ٻن درياهن وارو ارام“—اتر ميسوپوٽاميا جو علائقو، جتي ابراهيم جا مائٽ اڃا رهندا هئا. شام جو، جڏهن عورتون پاڻي ڀرڻ لاءِ نڪرنديون آهن، تڏهن شهر کان ٻاهر پاڻيءَ جي کوهه وٽ اٺن کي ويهاريائين. پوءِ دعا گهريائين تہ ”اي منهنجي مالڪ ابراهيم جا بابا، مهرباني ڪري اڄ مون کي ڪاميابي ڏي، ۽ منهنجي مالڪ ابراهيم تي پنهنجي لافاني شفقت ڏيکار. ڏس، آءٌ پاڻيءَ جي چشمي وٽ بيٺو آهيان، ۽ شهر جي ماڻهن جون ڌيئرون پاڻي ڀرڻ لاءِ نڪري رهيون آهن. جنهن ڇوڪريءَ کي آءٌ چوان تہ ’مهرباني ڪري پنهنجو گھڙو جھڪايو تہ آءٌ پيئان‘، ۽ جيڪا جواب ۾ چوي تہ ’پيئو، آءٌ تنهنجن اٺن کي بہ پاڻي پيارينديس‘، اها ئي اها هجي جنهن کي تو پنهنجي نوڪر اضحاق لاءِ مقرر ڪيو آهي. ان مان آءٌ ڄاڻندس تہ تو منهنجي مالڪ تي لافاني شفقت ڪئي آهي.“

هو اڃا ڳالهائي ئي رهيو هو تہ رفقه، جيڪا بتوايل جي ڌيءَ هئي—بتوايل ابراهيم جي ڀاءُ ناحور جي زال ملڪا جو پٽ هو—ڪلهي تي گھڙو کڻي ٻاهر آئي. ڇوڪري ڏاڍي سهڻي هئي، ڪنواري هئي، جنهن کي ڪنهن مرد نہ ڄاتو هو. هوءَ چشمي ڏانهن لهي وئي، پنهنجو گھڙو ڀريائين ۽ مٿي چڙهي آئي. نوڪر ڊوڙي کيس مليو ۽ چيائينس تہ ”مهرباني ڪري پنهنجي گھڙي مان مون کي ٿورو پاڻي پيئڻ ڏيو.“

ڇوڪريءَ چيس تہ ”پيئو، منهنجا مالڪ،“ ۽ جلدي گھڙو ڪلهي تان لاهي کيس پياريائين. جڏهن کيس پيئاري چڪي، تڏهن چيائين تہ ”آءٌ تنهنجن اٺن لاءِ بہ پاڻي ڀريندس، جيستائين اهي پي رهن.“ جلدي گھڙو حوض ۾ خالي ڪري، وري ڊوڙي کوهه ڏانهن وئي ۽ سندس سڀني اٺن لاءِ پاڻي ڀريائين.

ماڻهو خاموشيءَ سان کيس ڏسندو رهيو، ڄاڻڻ لاءِ تہ ڇا اسان جي پيءُ سندس سفر ڪامياب ڪيو آهي يا نہ. جڏهن اٺ پي رهيا، تڏهن ماڻهوءَ سون جي هڪ نٿ، جنهن جو وزن اٽڪل اونس جو پنجون حصو هو، ۽ هن جي ڪلائين لاءِ سون جا ٻه ڪنگڻ، جن جو وزن اٽڪل چار اونس هو، ڪڍيا، ۽ چيائين تہ ”تون ڪنهن جي ڌيءَ آهين؟ مهرباني ڪري ٻڌاءِ، ڇا تنهنجي ابي جي گهر ۾ اسان لاءِ رات گذارڻ جي جاءِ آهي؟“

هن وراڻيس تہ ”آءٌ بتوايل جي ڌيءَ آهيان، جنهن کي ملڪا ناحور لاءِ ڄڻيو هو.“ هن اهو بہ چيو تہ ”اسان وٽ ڀوسو ۽ چارو ٻئي گهڻو آهن، ۽ رات گذارڻ جي جاءِ بہ آهي.“

پوءِ ان ماڻهوءَ جھڪي اسان جي پيءُ جي عبادت ڪئي. چيائين تہ ”اسان جو پيءُ، منهنجي مالڪ ابراهيم جو پيءُ، مبارڪ هجي، جنهن پنهنجي لافاني شفقت ۽ وفاداري منهنجي مالڪ کان نہ ڇڏي آهي. رهيو آءٌ، تہ هن مون کي سفر ۾ منهنجي مالڪ جي مائٽن جي گهر تائين وٺي آندو آهي.“

پوءِ ڇوڪريءَ ڊوڙي وڃي پنهنجي ماءُ جي گهر وارن کي اهي ڳالهيون ٻڌايون. رفقه جو هڪ ڀاءُ هو جنهن جو نالو لابان هو، ۽ لابان ڊوڙي ٻاهر چشمي وٽ ان ماڻهوءَ ڏانهن ويو. جڏهن هن پنهنجي ڀيڻ جي ڪلائين ۾ نٿ ۽ ڪنگڻ ڏٺا، ۽ پنهنجي ڀيڻ رفقه کي چوندي ٻڌو تہ ”ماڻهوءَ مون کي هيئن چيو،“ تڏهن هو ان ماڻهوءَ ڏانهن ٻاهر ويو؛ ۽ ڏٺائين تہ هو چشمي وٽ اٺن جي ڀرسان بيٺو هو. چيائين تہ ”اندر اچ، اي خدا جي برڪت وارا! ٻاهر ڇو بيٺو آهين؟ مون گهر ۽ اٺن لاءِ جاءِ تيار ڪئي آهي.“ ماڻهو گهر ۾ آيو، ۽ اٺن جو سامان لاٿو ويو. اٺن کي ڀوسو ۽ چارو ڏنو ويو، ۽ سندس ۽ ساڻس گڏ ماڻهن جا پير ڌوئڻ لاءِ پاڻي ڏنو ويو. سندس اڳيان کاڌو رکيو ويو، پر هن چيو تہ ”جيستائين آءٌ پنهنجي ڳالهه نہ چوان، تيستائين آءٌ نہ کائيندس.“ لابان چيو تہ ”ڳالهاءِ.“

پوءِ هن چيو تہ ”آءٌ ابراهيم جو نوڪر آهيان. اسان جي پيءُ منهنجي مالڪ کي وڏي برڪت ڏني ۽ کيس مالدار ڪري ڇڏيو آهي؛ رڍون، ڍور، چاندي، سون، نوڪر، نوڪرياڻيون، اٺ ۽ گڏھ ڏنائينس. منهنجي مالڪ جي زال سارا کيس پوڙهائپ ۾ هڪ پٽ ڄڻيو؛ ابراهيم پنهنجو سمورو مال اضحاق کي ڏنو آهي. منهنجي مالڪ مون کي قسم کڻرايو تہ ’منهنجي پٽ لاءِ انهن ڪنعاني عورتن مان زال نہ وٺج، جن جي ملڪ ۾ آءٌ رهان ٿو، پر منهنجي ابي جي گهر ۽ منهنجن مائٽن ڏانهن وڃي منهنجي پٽ لاءِ زال وٺج.‘ مون پنهنجي مالڪ کي چيو تہ ’ٿي سگهي ٿو اها عورت منهنجي پويان نہ اچي.‘ پر هن مون کي چيو تہ ’اسان جو پيءُ، جنهن جي اڳيان آءٌ هلندو رهيو آهيان، پنهنجو ملائڪ تو سان گڏ موڪليندو ۽ تنهنجو سفر ڪامياب ڪندو، ۽ تون منهنجي گهراڻي ۽ منهنجي ابي جي گهر مان منهنجي پٽ لاءِ زال وٺندين. پوءِ جڏهن تون منهنجي گهراڻي وٽ پهچندين، تڏهن منهنجي قسم کان آزاد ٿيندين؛ جيڪڏهن اهي توکي هوءَ ڏيڻ کان انڪار ڪن، تہ تون منهنجي قسم کان آزاد ٿيندين.‘ اڄ جڏهن آءٌ چشمي وٽ آيس، تڏهن مون چيو تہ ’اي منهنجي مالڪ ابراهيم جا بابا، جيڪڏهن تون منهنجو سفر ڪامياب ڪرين، ڏس، آءٌ پاڻيءَ جي چشمي وٽ بيٺو آهيان. تنهنڪري جڏهن ڪا ڇوڪري پاڻي ڀرڻ لاءِ نڪري، ۽ آءٌ کيس چوان تہ ”مهرباني ڪري پنهنجي گھڙي مان مون کي ٿورو پاڻي پيئڻ لاءِ ڏيو،“ ان تي هوءَ مون کي چوي تہ ”پيئو، آءٌ تنهنجن اٺن لاءِ بہ پاڻي ڀريندس،“ تہ اها ئي اها عورت هجي جنهن کي اسان جي پيءُ منهنجي مالڪ جي پٽ لاءِ مقرر ڪيو آهي.‘ مون دل ۾ دعا پوري نہ ڪئي هئي تہ رفقه ڪلهي تي گھڙو کڻي نڪري آئي، چشمي ڏانهن لهي وئي ۽ پاڻي ڀريائين. مون کيس چيو تہ ’مهرباني ڪري مون کي پيئڻ ڏيو.‘ هن جلدي گھڙو ڪلهي تان لاهي چيو تہ ’پيئو، آءٌ تنهنجن اٺن کي بہ پاڻي پيارينديس.‘ سو مون پاڻي پيتو، ۽ هن اٺن کي بہ پياريو. مون پڇيو تہ ’تون ڪنهن جي ڌيءَ آهين؟‘ هن چيو تہ ’آءٌ بتوايل جي ڌيءَ آهيان، جيڪو ناحور جو پٽ آهي، جنهن کي ملڪا ناحور لاءِ ڄڻيو هو.‘ پوءِ مون نٿ سندس نڪ ۾ ۽ ڪنگڻ سندس ڪلائين ۾ پاتا. مون جھڪي اسان جي پيءُ جي عبادت ڪئي ۽ منهنجي مالڪ ابراهيم جي پيءُ جي ساراهه ڪئي، جنهن مون کي سچي رستي تي هلائي آندو تہ آءٌ پنهنجي مالڪ جي مائٽ جي ڌيءَ سندس پٽ لاءِ وٺان. هاڻي جيڪڏهن اوهين منهنجي مالڪ سان لافاني شفقت ۽ سچائيءَ سان پيش اچو ٿا، تہ مون کي ٻڌايو؛ نہ تہ مون کي اهو بہ ٻڌايو، تہ جيئن آءٌ ساڄي يا کاٻي پاسي مڙي وڃان.“

لابان ۽ بتوايل وراڻيائون تہ ”اها ڳالهه خدا جي طرفان آهي؛ اسين ان کي سٺو يا خراب چئي نٿا سگهون. رفقه تنهنجي اڳيان آهي؛ کيس وٺي وڃ، ۽ هوءَ تنهنجي مالڪ جي پٽ جي زال ٿئي، جيئن اسان جي پيءُ فرمايو آهي.“

جڏهن ابراهيم جي نوڪر انهن جون ڳالهيون ٻڌيون، تڏهن زمين تائين جھڪي اسان جي پيءُ جي اڳيان سجدو ڪيائين. پوءِ نوڪر چاندي ۽ سون جون شيون ۽ ڪپڙا ڪڍي رفقه کي ڏنائين، ۽ سندس ڀاءُ ۽ ماءُ کي بہ قيمتي تحفا ڏنائين. هو ۽ ساڻس گڏ ماڻهو کائي پيئي اتي رات رهيا. صبح جو اُٿيا، تڏهن هن چيو تہ ”مون کي منهنجي مالڪ ڏانهن موڪليو.“

پر سندس ڀاءُ ۽ ماءُ چيو تہ ”ڇوڪري اسان وٽ ڏهه ڏينهن يا ان جيترو رهي؛ پوءِ هلي وڃي.“

پر هن چيو تہ ”مون کي دير نہ ڪرايو—اسان جي پيءُ منهنجو سفر ڪامياب ڪيو آهي. مون کي موڪلايو، تہ آءٌ پنهنجي مالڪ ڏانهن وڃان.“

انهن چيو تہ ”اچو تہ ڇوڪريءَ کي سڏيون ۽ ان کان پڇون.“ انهن رفقه کي سڏي پڇيو تہ ”ڇا تون هن ماڻهوءَ سان گڏ هلندينءَ؟“ هن چيو تہ ”آءٌ هلندس.“

تنهنڪري انهن پنهنجي ڀيڻ رفقه ۽ سندس ڌائي کي ابراهيم جي نوڪر ۽ سندس ماڻهن سان گڏ موڪليائون. انهن رفقه کي برڪت ڏيندي چيو تہ ”اسان جي ڀيڻ، تون هزارين هزارن جي ماءُ ٿيءُ؛ تنهنجو اولاد پاڻ کان نفرت ڪندڙن جي شهرن تي قبضو ڪري.“ c c v60 دشمن جي دروازي تي قبضو ڪرڻ مان مراد سندس طاقت تي قبضو ڪرڻ هو؛ هيءَ برڪت دعا ٿي ڪري تہ رفقه جو اولاد پنهنجن مخالفن تي غالب اچي.

رفقه ۽ سندس ٻانهيون اُٿيون، اٺن تي چڙهيون ۽ ان ماڻهوءَ جي پٺيان هليون. سو نوڪر رفقه کي وٺي هليو.

اضحاق بيئر لحي روئي کان آيل هو، ڇاڪاڻ تہ هو نجب ۾ رهندو هو. اضحاق شام جو ٻنيءَ ۾ ڌيان ڪرڻ لاءِ نڪتو؛ مٿي نھاريائين تہ ڏٺائين اٺ اچي رهيا هئا. رفقه بہ مٿي نھاريو، ۽ جڏهن هن اضحاق کي ڏٺو، تڏهن پنهنجي اٺ تان لهي آئي. هن نوڪر کان پڇيو تہ ”اهو ماڻهو ڪير آهي جيڪو ٻنيءَ مان اسان کي ملڻ لاءِ ٿو اچي؟“ هن وراڻيو تہ ”منهنجو مالڪ.“ تڏهن هن پنهنجو پردو کڻي پاڻ کي ڍڪيائين.

پوءِ نوڪر اضحاق کي اهو سڀ ڪجهه ٻڌايو جيڪو هن ڪيو هو. اضحاق هن کي پنهنجي ماءُ سارا جي خيمي ۾ آندو، رفقه سان شادي ڪيائين ۽ کيس پيار ڪيائين. تنهنڪري اضحاق کي ماءُ جي موت کان پوءِ تسلي ملي.