Purwaning Dumadi 24 FHB Father's Heart Bible™

24 ¹Abraham wis tuwa, umure wis lanjut, lan Rama kita wis mberkahi Abraham ing samubarang prakara. ²Abraham banjur kandha marang abdine kang tuwa dhewe, kang ngurus sakabehing darbeke: “Coba tanganmu selehna ing sangisore pupuku, ^a a v2 Nyelehake tangan ing sangisore pupu iku pratandha kuna kanggo netepake sumpah kang suci lan ngiket. ³Aku arep nyumpahi kowe demi Rama kang kagungan swarga lan bumi, supaya kowe ora ngalap bojo kanggo anakku saka anak-anak wadon wong Kanaan, kang ing tengahe aku manggon, ⁴nanging lungaa menyang negaraku lan marang sanak-sadulurku, sarta golekna bojo kanggo anakku, Iskak.”

⁵Abdi mau matur marang Abraham: “Manawi tiyang estri wau boten purun tumut kawula dhateng tanah punika, kadospundi? Punapa kawula kedah ngirid putra panjenengan wangsul dhateng tanah ingkang panjenengan tilaraken?”

⁶Abraham kandha marang wong mau: “Dingati-ati, aja nganti kowe ngirid anakku bali mrana. ⁷Rama kita, Rama ing swarga, kang wis ngirid aku saka omahe bapakku lan saka tanah sanak-sadulurku, kang wis ngandika lan supaos marang aku, ‘Tanah iki bakal Dakparingake marang turunmu’—Panjenengane bakal ngutus malaekate ndhisiki lakumu, lan kowe bakal ngalap bojo kanggo anakku saka kana. ⁸Nanging manawa wong wadon mau ora gelem melu kowe, kowe luwar saka sumpahku iki; mung bae aja ngirid anakku bali mrana.”

⁹Abdi mau banjur nyelehake tangane ing sangisore pupune Abraham, bendarane, lan sumpah marang bendarane bab prakara iku. ¹⁰Abdi mau njupuk unta sepuluh saka untane bendarane, sarta nggawa werna-werna barang kang becik duweke bendarane, nuli mangkat menyang Aram-Naharaim, kuthane Nahor. ^b b v10 Aram-Naharaim tegese “Aram ing antarane kali loro” — sawijining wewengkon ing sisih lor Mesopotamia, panggonan sanak-sadulure Abraham isih padha manggon. ¹¹Unta-unta mau dikon ndhekukul ana ing sanjabane kutha, cedhak sumur, nalika wayah sore, yaiku nalika para wong wadon padha metu ngangsu. ¹²Banjur ndedonga, ature: “Dhuh Rama, Ramanipun bendara kawula Abraham, mugi ing dinten punika Paduka paring kabegjan dhateng kawula, saha ngatingalaken sih-kadarman Paduka dhateng bendara kawula Abraham. ¹³Lah, kawula ngadeg wonten ing sacelaking sumber toya punika, saha para anak estrinipun tiyang kitha sami medal ngangsu. ¹⁴Mila, prawan ingkang kawula aturi, ‘Coba junmu miringna, aku arep ngombe,’ lajeng mangsuli, ‘Ngunjuka, saha unta panjenengan ugi badhe kula ombeni,’ inggih punika tiyang ingkang Paduka tetepaken kangge abdi Paduka, Iskak. Srana makaten kawula badhe sumerep bilih Paduka sampun ngatingalaken sih-kadarman dhateng bendara kawula.”

¹⁵Durung nganti rampung anggone ndedonga, Ribkah wis teka metu—anake Betuel, anake Milka, bojone Nahor, sadulure Abraham—nggawa jun ana ing pundhake. ¹⁶Prawan mau ayu banget, isih prawan kang durung tau disesrawungi dening wong lanang. Dheweke mudhun menyang sumber, ngebaki june, banjur munggah maneh. ¹⁷Abdi mau banjur mlayu methukake prawan iku, pangucape: “Coba aku wenehana ngombe banyu sethithik saka junmu.”

¹⁸Ature: “Sumangga ngunjuk, bendara,” nuli enggal-enggal ngudhunake june saka pundhake lan ngombeni wong mau. ¹⁹Sawise rampung anggone ngombeni, prawan mau matur: “Unta panjenengan ugi badhe kula angsokaken toya, ngantos sami tuwuk anggenipun ngombe.” ²⁰Prawan mau enggal-enggal ngesokake isine june menyang palanan, banjur mlayu maneh menyang sumur, lan ngangsu banyu kanggo untane kabeh.

²¹Wong mau mandeng prawan iku kanthi meneng, arep ngerti apa Rama kita wis ndadekake lakune bisa kaleksanan apa ora. ²²Bareng unta-unta mau wis padha rampung ngombe, wong mau njupuk anting-anting emas kanggo irung kang abote kira-kira sapralima ons, lan gelang emas loro kanggo tangane kang abote kira-kira patang ons, ²³sarta pitakon: “Kowe iki anake sapa? Coba kandhaa marang aku, apa ing omahe bapakmu ana papan kanggo aku padha nginep?”

²⁴Wangsulane prawan mau: “Kula punika anakipun Betuel, anak ingkang dipunlairaken Milka kagem Nahor.” ²⁵Ature maneh: “Wonten ing panggenan kula kathah damen saha pakan, tuwin wonten papan kangge nyipeng.”

²⁶Wong mau banjur tumungkul nyembah marang Rama kita. ²⁷Pangucape: “Pinujia Rama kita, Ramanipun bendara kawula Abraham, ingkang boten negakaken sih-kadarman tuwin kasetyanipun dhateng bendara kawula. Dene kawula, Panjenenganipun sampun nuntun kawula ing margi dhateng griyanipun sanak-saduluripun bendara kawula.”

²⁸Prawan mau banjur mlayu lan nyritakake prakara-prakara iku marang brayate ibune. ²⁹Ribkah duwe sadulur lanang kang jenenge Laban, lan Laban mlayu metu marani wong mau ing sacedhake sumber. ³⁰Bareng weruh anting-anting lan gelang ing tangane sadulure wadon, sarta krungu tembunge Ribkah, sadulure wadon, kang kandha, “Mangkene tembunge wong iku marang aku,” Laban banjur metu marani wong mau—lah, wong iku isih ngadeg ana ing sacedhake unta-unta, cedhak sumur. ³¹Pangucape: “Mlebua, kowe kang binerkahan dening Gusti Allah. Yagene kowe ngadeg ana ing njaba? Aku wis nyawisake omah lan papan kanggo unta-unta.” ³²Wong mau banjur mlebu ing omah, lan unta-unta diudhari momotane. Unta-unta diwenehi damen lan pakan, sarta diwenehi banyu kanggo wisuh sikile lan sikile wong-wong kang padha ndherekake. ³³Banjur dicawisi pangan ana ing ngarepe, nanging wong mau matur: “Kawula boten badhe nedha saderengipun ngaturaken bab ingkang prelu kawula aturaken.” Kandhane Laban: “Mara, kandhakna.”

³⁴Banjur matur: “Kawula punika abdinipun Abraham. ³⁵Rama kita sampun mberkahi bendara kawula kanthi ageng, saha ndadosaken piyambakipun sugih; Panjenenganipun maringi wedhus, lembu, salaka, emas, abdi jaler saha estri, unta, lan kuldi. ³⁶Sara, semahipun bendara kawula, sampun nglairaken putra kakung nalika sampun sepuh; lan Abraham sampun maringaken sadaya darbekipun dhateng Iskak. ³⁷Bendara kawula sampun nyumpah kawula, ‘Aja kowe ngalap bojo kanggo anakku saka anak-anak wadon wong Kanaan, kang tanahe dakenggoni, ³⁸nanging lungaa menyang omahe bapakku, marang sanak-sadulurku, sarta ngalapa bojo kanggo anakku.’ ³⁹Kawula lajeng matur dhateng bendara kawula, ‘Bokmanawi tiyang estri wau boten purun tumut kawula.’ ⁴⁰Nanging panjenenganipun ngandika dhateng kawula, ‘Rama kita, kang aku wis tansah lumaku ana ing ngarsane, bakal ngutus malaekate nunggal karo kowe sarta ndadekake lakumu rancak, lan kowe bakal ngalap bojo kanggo anakku saka golonganku lan saka omahe bapakku. ⁴¹Nalika kowe wis tekan sanak-sadulurku, kowe bakal luwar saka sumpahku; yen padha emoh masrahake wong wadon mau marang kowe, kowe bakal luwar saka sumpahku.’ ⁴²Ing dinten punika, nalika kawula dumugi ing sumber, kawula ndedonga, ‘Dhuh Rama, Ramanipun bendara kawula Abraham, manawi Paduka karsa ndadosaken lampah kawula rancak, ⁴³lah, kawula ngadeg wonten ing sacelaking sumber toya. Pramila, manawi wonten prawan medal badhe ngangsu, lajeng kawula cariyos dhateng piyambakipun, “Coba aku wenehana ngombe banyu sethithik saka junmu,” ⁴⁴lajeng piyambakipun mangsuli dhateng kawula, “Ngunjuka, saha unta panjenengan ugi badhe kula ombeni,”—inggih punika tiyang estri ingkang katetepaken dening Rama kita kangge putranipun bendara kawula.’ ⁴⁵Saderengipun kawula rampung anggen kawula ndedonga ing batos, Ribkah sampun medal, mbekta jun wonten ing pundhakipun, lajeng mandhap dhateng sumber saha ngangsu. Kawula lajeng cariyos dhateng piyambakipun, ‘Coba aku wenehana ngombe sethithik.’ ⁴⁶Kanthi enggal piyambakipun ngandhapaken junipun saking pundhak, sarta criyos, ‘Ngunjuka—unta panjenengan ugi badhe kula ombeni.’ Kawula lajeng ngombe, lan unta-unta ugi dipunombeni. ⁴⁷Kawula lajeng pitaken, ‘Kowe iki anake sapa?’ Wangsulanipun, ‘Kula anakipun Betuel, anakipun Nahor, ingkang dipunlairaken dening Milka.’ Kawula lajeng masang anting-anting ing irungipun lan gelang ing tanganipun. ⁴⁸Kawula lajeng tumungkul nyembah dhateng Rama kita, saha ngluhuraken Rama, Ramanipun bendara kawula Abraham, ingkang sampun nuntun kawula ing margi ingkang leres, supados mendhet anakipun sanakipun bendara kawula kangge putranipun. ⁴⁹Samangke, manawi panjenengan badhe nindakaken sih-kadarman lan kayektosan dhateng bendara kawula, mugi kaparingana pirsa dhateng kawula; manawi boten, ugi mugi kaparingana pirsa, supados kawula saged minger manengen utawi mangiwa.”

⁵⁰Laban lan Betuel padha mangsuli: “Prakara iki saka Gusti Allah; aku ora bisa ngucap becik utawa ala. ⁵¹Ribkah ana ing ngarepmu; gawanen lan lungaa—kareben dadi bojone anake bendaramu, kaya kang wis dipangandikakake dening Rama kita.”

⁵²Bareng abdine Abraham krungu tembunge wong-wong mau, banjur sujud ing bumi ana ing ngarsane Rama kita. ⁵³Abdi mau banjur ngetokake barang-barang salaka lan emas sarta sandhangan, diwenehake marang Ribkah, lan menehi bebungah kang larang regane marang sadulure lanang lan ibune. ⁵⁴Wong mau lan wong-wong kang ndherekake padha mangan lan ngombe, sarta nginep ana ing kono. Esuke padha tangi, banjur wong mau matur: “Kawula mugi kalilana wangsul dhateng bendara kawula.”

⁵⁵Nanging sadulure lanang lan ibune padha kandha: “Kareben prawan iki isih kari karo aku sawatara dina, kira-kira sepuluh dina; sawise iku lagi lunga.”

⁵⁶Nanging wong mau matur: “Sampun ngalang-alangi kawula—Rama kita sampun ndadosaken lampah kawula rancak. Kawula mugi kalilana kesah, supados saged wangsul dhateng bendara kawula.”

⁵⁷Wong-wong mau padha kandha: “Ayo prawan iku diceluk, banjur ditakoni bab iku.” ⁵⁸Ribkah banjur diceluk, lan ditakoni: “Apa kowe gelem lunga karo wong iki?” Wangsulane: “Inggih, kula purun kesah.”

⁵⁹Mulane padha nguntapake Ribkah, sadulure wadon, lan embane, bebarengan karo abdine Abraham lan wong-wonge. ⁶⁰Padha mberkahi Ribkah, pangucape: “Dhuh sadulurku, muga-muga kowe dadia ibune ewon maewu; muga-muga turunmu bakal ngrebut kutha-kuthane wong-wong kang sengit marang dheweke.” ^c c v60 Nggegem gapurane mungsuh iku tegese nguwasani kakuwatane; berkah iki ndedonga supaya turune Ribkah bakal unggul ngalahake wong-wong kang nglawan dheweke.

⁶¹Ribkah lan para abdine wadon padha tangi, nunggang unta, sarta ngetutake wong mau. Mangkono abdi mau ngirid Ribkah, banjur mangkat.

⁶²Nalika iku Iskak lagi teka saka Beer-Lahai-Roi, amarga dheweke manggon ing tanah Negeb. ⁶³Ing wayah sore Iskak metu menyang pategalan arep nglelimbang ing ati; bareng tumenga, dheweke weruh unta-unta padha teka. ⁶⁴Ribkah uga tumenga, lan bareng weruh Iskak, banjur mudhun saka untane. ⁶⁵Pitakone marang abdi mau: “Sapa wong kae kang lumaku nyabrang pategalan arep methuk kita?” Wangsulane: “Punika bendara kula.” Ribkah banjur njupuk kudhunge lan nutupi awake.

⁶⁶Abdi mau banjur nyritakake marang Iskak sakabehe prakara kang wis ditindakake. ⁶⁷Iskak banjur ngirid Ribkah menyang tarube Sara, ibune; Ribkah banjur dadi bojone lan ditresnani. Mangkono Iskak kalipur sapungkure ibune seda.