उत्पत्ति 24

24 ¹ अब्राहाम आता वृद्ध झाला होता, फार वयोवृद्ध झाला होता, आणि आमच्या पित्याने अब्राहामाला सर्व गोष्टींत आशीर्वादित केले होते. ² अब्राहामाने आपल्या घरातील सर्व मालमत्तेचा कारभार पाहणाऱ्या आपल्या वडील सेवकाला म्हटले, “कृपया आपला हात माझ्या मांडीखाली ठेव,” ^a a v2 मांडीखाली हात ठेवणे ही एक गंभीर, बंधनकारक शपथ दृढ करण्याची प्राचीन रीत होती. ³ आणि मी तुला आमच्या पित्याची, स्वर्ग व पृथ्वीच्या पित्याची शपथ घ्यायला लावतो की, ज्यांच्यामध्ये मी राहतो त्या कनानी लोकांच्या मुलींपैकी माझ्या मुलासाठी पत्नी करून घेणार नाहीस, ⁴ तर तू माझ्या देशात, माझ्या नातलगांकडे जाऊन माझा मुलगा इसहाक याच्यासाठी पत्नी घेऊन ये.

⁵ त्या सेवकाने त्याला विचारले, “जर ती स्त्री माझ्याबरोबर या देशात यायला तयार नसली तर? आपण सोडून आलेल्या देशात मी आपल्या मुलाला परत घेऊन जावे काय?”

⁶ अब्राहामाने त्याला म्हटले, “माझ्या मुलाला तू तिकडे परत घेऊन जाणार नाहीस याची खबरदारी घे. ⁷ आमचा पिता, स्वर्गाचा पिता, ज्याने मला माझ्या बापाच्या घरातून व माझ्या नातलगांच्या देशातून काढून आणले, ज्याने माझ्याशी बोलून मला शपथ वाहिली की, ‘हा देश मी तुझ्या संततीला देईन’ — तोच आपला दूत तुझ्यापुढे पाठवील, आणि तू तिथून माझ्या मुलासाठी पत्नी घेऊन येशील. ⁸ पण जर ती स्त्री तुझ्याबरोबर यायला तयार नसली, तर तू माझ्या या शपथेतून मुक्त होशील; फक्त माझ्या मुलाला तिकडे परत घेऊन जाऊ नकोस.

⁹ तेव्हा त्या सेवकाने आपला हात आपला धनी अब्राहाम याच्या मांडीखाली ठेवून त्याला याविषयी शपथ वाहिली. ¹⁰ मग त्या सेवकाने आपल्या धन्याचे दहा उंट घेतले, आणि आपल्या धन्याच्या सर्व उत्तम वस्तू हाती घेऊन तो अराम-नाहराइम, म्हणजे नाहोराच्या नगराकडे निघाला. ^b b v10 अराम-नाहराइम म्हणजे “दोन नद्यांचा अराम” — उत्तर मेसोपोटेमियातील एक प्रदेश, जिथे अब्राहामाचे नातलग अजूनही राहत होते. ¹¹ संध्याकाळी, स्त्रिया पाणी काढायला बाहेर येतात त्या वेळी, त्याने उंटांना नगराबाहेर पाण्याच्या विहिरीजवळ बसवले. ¹² मग त्याने प्रार्थना केली, “हे आमच्या पित्या, माझा धनी अब्राहाम याच्या पित्या, आज मला यश दे, आणि माझा धनी अब्राहाम याच्यावर आपली प्रेमदया प्रकट कर. ¹³ पाहा, मी या पाण्याच्या झऱ्याजवळ उभा आहे, आणि नगरातील लोकांच्या मुली पाणी काढायला बाहेर येत आहेत. ¹⁴ तर असे होवो: ज्या मुलीला मी म्हणेन, ‘कृपया आपली घागर कलती कर म्हणजे मी पाणी पिईन,’ आणि जी उत्तर देईल, ‘प्या, आणि मी आपल्या उंटांनाही पाणी पाजते,’ तीच तू आपला सेवक इसहाक याच्यासाठी नेमलेली असावी. यावरून मला कळेल की तू माझ्या धन्यावर प्रेमदया प्रकट केली आहेस.”

¹⁵ तो बोलण्याचे संपवण्यापूर्वीच, रिबका बाहेर आली — ती बथुवेलाची मुलगी, आणि बथुवेल हा अब्राहामाचा भाऊ नाहोर व त्याची पत्नी मिल्का यांचा मुलगा होता — आणि तिच्या खांद्यावर तिची घागर होती. ¹⁶ ती मुलगी दिसायला फार सुंदर होती, ती कुमारी होती, कोणाही पुरुषाचा तिच्याशी संबंध आला नव्हता. ती झऱ्याकडे खाली उतरली, आपली घागर भरली आणि वर आली. ¹⁷ तो सेवक तिला भेटायला धावत गेला आणि म्हणाला, “कृपया आपल्या घागरीतून मला थोडे पाणी पिऊ दे.”

¹⁸ “प्या, माझ्या स्वामी,” ती म्हणाली, आणि तिने पटकन आपली घागर खांद्यावरून खाली उतरवली व त्याला पाणी पाजले. ¹⁹ त्याला पाणी पाजून झाल्यावर ती म्हणाली, “तुमचे उंट पिऊन तृप्त होईपर्यंत मी त्यांच्यासाठीही पाणी काढते.” ²⁰ तिने पटकन आपली घागर होदात रिकामी केली, पुन्हा विहिरीकडे धावत गेली, आणि त्याच्या सर्व उंटांसाठी पाणी काढले.

²¹ आमच्या पित्याने त्याचा प्रवास यशस्वी केला आहे की नाही हे जाणून घेण्यासाठी तो माणूस तिच्याकडे मुकाट्याने पाहत राहिला. ²² उंट पिऊन तृप्त झाल्यावर, त्या माणसाने सुमारे एक पंचमांश औंस वजनाची सोन्याची नथ, आणि तिच्या मनगटांसाठी सुमारे चार औंस वजनाच्या दोन सोन्याच्या बांगड्या घेतल्या, ²³ आणि म्हणाला, “तू कोणाची मुलगी आहेस? कृपया मला सांग, तुझ्या वडिलांच्या घरात आम्हांला रात्र घालवण्यासाठी जागा आहे का?”

²⁴ तिने त्याला उत्तर दिले, “मिल्केने नाहोरापासून जन्म दिलेला जो मुलगा बथुवेल, त्याची मी मुलगी आहे.” ²⁵ ती आणखी म्हणाली, “आमच्याकडे गवत व चारा भरपूर आहे, आणि रात्र घालवण्यासाठी जागाही आहे.”

²⁶ तेव्हा त्या माणसाने नमन करून आमच्या पित्याची उपासना केली, ²⁷ तो म्हणाला, “आमचा पिता, माझा धनी अब्राहाम याचा पिता, धन्यवादित असो; त्याने माझ्या धन्याप्रती आपली प्रेमदया व विश्वासूपणा सोडला नाही. आणि मला तर त्याने माझ्या धन्याच्या नातलगांच्या घरापर्यंतच्या प्रवासात मार्ग दाखवला.”

²⁸ मग ती मुलगी धावत जाऊन तिने आपल्या आईच्या घरातील लोकांना या गोष्टी सांगितल्या. ²⁹ रिबकेला लाबान नावाचा एक भाऊ होता, आणि लाबान झऱ्याजवळील त्या माणसाकडे धावत बाहेर गेला. ³⁰ आपल्या बहिणीच्या नाकातील नथ व मनगटांवरील बांगड्या पाहून, आणि आपली बहीण रिबका ‘तो माणूस मला असे म्हणाला’ असे सांगत असल्याचे ऐकून, तो त्या माणसाकडे गेला — आणि पाहा, तो झऱ्याजवळ उंटांपाशी उभा होता. ³¹ तो म्हणाला, “हे देवाच्या आशीर्वादिता, आत ये. बाहेर का उभा राहतोस? मी घर आणि उंटांसाठी जागा तयार केली आहे.” ³² तो माणूस घरात आला, आणि उंटांवरील ओझे उतरवण्यात आले; त्यांना गवत व चारा देण्यात आला, आणि त्याचे व त्याच्याबरोबरच्या माणसांचे पाय धुण्यासाठी पाणी देण्यात आले. ³³ मग त्याच्यापुढे जेवण ठेवण्यात आले, पण तो म्हणाला, “जे मला सांगायचे आहे ते सांगेपर्यंत मी जेवणार नाही.” लाबान म्हणाला, “सांग.”

³⁴ तेव्हा तो म्हणाला, “मी अब्राहामाचा सेवक आहे. ³⁵ आमच्या पित्याने माझ्या धन्याला फार आशीर्वादित केले आहे व त्याला संपन्न केले आहे; त्याने त्याला शेरडेमेंढरे, गुरेढोरे, रुपे, सोने, दासदासी, उंट व गाढवे दिली आहेत. ³⁶ माझ्या धन्याची पत्नी सारा हिने आपल्या वृद्धापकाळात त्याला मुलगा दिला; आणि अब्राहामाने आपले सर्वस्व इसहाकाला दिले आहे. ³⁷ माझ्या धन्याने मला शपथ घ्यायला लावली, ‘ज्या कनानी लोकांच्या देशात मी राहतो, त्यांच्या मुलींपैकी माझ्या मुलासाठी पत्नी करून घेऊ नकोस, ³⁸ तर माझ्या बापाच्या घरी, माझ्या नातलगांकडे जाऊन माझ्या मुलासाठी पत्नी घेऊन ये.’ ³⁹ मी माझ्या धन्याला म्हटले, ‘कदाचित ती स्त्री माझ्याबरोबर येणार नाही.’ ⁴⁰ पण त्याने मला म्हटले, ‘ज्याच्यासमोर मी चालत आलो तो आमचा पिता, आपला दूत तुझ्याबरोबर पाठवील व तुझा प्रवास यशस्वी करील, आणि तू माझ्या कुळातून व माझ्या बापाच्या घराण्यातून माझ्या मुलासाठी पत्नी घेऊन येशील. ⁴¹ मग तू माझ्या कुटुंबाकडे पोहोचल्यावर माझ्या शपथेतून मुक्त होशील; आणि जर त्यांनी तिला तुला द्यायला नकार दिला, तरीही तू माझ्या शपथेतून मुक्त होशील.’ ⁴² आज जेव्हा मी झऱ्याजवळ आलो, तेव्हा मी म्हटले, ‘हे आमच्या पित्या, माझा धनी अब्राहाम याच्या पित्या, जर तू माझा प्रवास यशस्वी करणार असशील, ⁴³ पाहा, मी या पाण्याच्या झऱ्याजवळ उभा आहे. तर असे होवो की, जी तरुणी पाणी काढायला बाहेर येईल तिला मी म्हणेन, “कृपया आपल्या घागरीतून मला थोडे पाणी प्यायला दे,” ⁴⁴ आणि ती मला म्हणेल, “प्या, आणि मी तुमच्या उंटांनाही पाणी काढते” — तीच स्त्री आमच्या पित्याने माझ्या धन्याच्या मुलासाठी नेमलेली असावी.’ ⁴⁵ मी आपल्या मनात प्रार्थना संपवण्यापूर्वीच, रिबका बाहेर आली, तिच्या खांद्यावर तिची घागर होती; ती झऱ्याकडे खाली उतरली आणि तिने पाणी काढले. मी तिला म्हटले, ‘कृपया मला पाणी पिऊ दे.’ ⁴⁶ तिने पटकन आपली घागर खांद्यावरून खाली उतरवली आणि म्हणाली, ‘प्या — मी तुमच्या उंटांनाही पाणी पाजते.’ मग मी पाणी प्यालो, आणि तिने उंटांनाही पाणी पाजले. ⁴⁷ मी विचारले, ‘तू कोणाची मुलगी आहेस?’ ती म्हणाली, ‘मिल्केने नाहोरापासून जन्म दिलेल्या बथुवेलाची मी मुलगी आहे.’ मग मी तिच्या नाकात नथ आणि तिच्या मनगटांवर बांगड्या घातल्या. ⁴⁸ मी नमन करून आमच्या पित्याची उपासना केली, आणि माझा धनी अब्राहाम याच्या पित्याचा धन्यवाद केला; त्यानेच माझ्या धन्याच्या मुलासाठी त्याच्या नातलगाची मुलगी घेण्याकरता मला योग्य मार्गाने नेले. ⁴⁹ आता, जर तुम्ही माझ्या धन्याशी प्रेमदया व सत्याने वागणार असाल, तर मला सांगा; आणि जर नसाल, तरीही मला सांगा, म्हणजे मी उजवीकडे किंवा डावीकडे वळू शकेन.”

⁵⁰ लाबान व बथुवेल यांनी उत्तर दिले, “हे देवाकडून झाले आहे; आम्ही बरे किंवा वाईट काही म्हणू शकत नाही. ⁵¹ पाहा, रिबका तुझ्यासमोर आहे; तिला घेऊन जा — आमच्या पित्याने सांगितल्याप्रमाणे ती तुझ्या धन्याच्या मुलाची पत्नी होवो.”

⁵² अब्राहामाच्या सेवकाने त्यांचे शब्द ऐकल्यावर, त्याने आमच्या पित्यासमोर भूमीपर्यंत लवून नमन केले. ⁵³ त्या सेवकाने रुप्याच्या व सोन्याच्या वस्तू आणि वस्त्रे काढून रिबकेला दिली, आणि तिचा भाऊ व तिची आई यांना मौल्यवान भेटी दिल्या. ⁵⁴ मग तो व त्याच्याबरोबरची माणसे यांनी खाणेपिणे केले आणि तिथे रात्र घालवली. सकाळी ते उठले, तेव्हा तो म्हणाला, “मला माझ्या धन्याकडे पाठवा.”

⁵⁵ पण तिचा भाऊ व तिची आई म्हणाले, “या मुलीला काही दिवस, निदान दहा दिवस, आमच्याजवळ राहू द्या; मग ती जाईल.”

⁵⁶ पण तो म्हणाला, “मला उशीर करू नका — आमच्या पित्याने माझा प्रवास यशस्वी केला आहे. मला निरोप द्या, म्हणजे मी माझ्या धन्याकडे जाईन.”

⁵⁷ ते म्हणाले, “आपण त्या मुलीला बोलावून तिला याविषयी विचारू.” ⁵⁸ त्यांनी रिबकेला बोलावून विचारले, “तू या माणसाबरोबर जाशील का?” ती म्हणाली, “मी जाईन.”

⁵⁹ तेव्हा त्यांनी आपली बहीण रिबका व तिची दाई यांना, अब्राहामाच्या सेवकासोबत व त्याच्या माणसांसोबत निरोप दिला. ⁶⁰ त्यांनी रिबकेला आशीर्वाद देऊन म्हटले, “आमच्या बहिणी, तू लाखो लोकांची आई हो; आणि तुझ्या संततीने तिचा द्वेष करणाऱ्यांची नगरे काबीज करावीत.” ^c c v60 शत्रूचे वेस ताब्यात ठेवणे म्हणजे त्याची सत्ता ताब्यात ठेवणे होय; या आशीर्वादात अशी प्रार्थना आहे की रिबकेच्या वंशजांनी आपल्या विरोधकांवर विजय मिळवावा.

⁶¹ मग रिबका व तिच्या दासी उठल्या, त्या उंटांवर स्वार झाल्या आणि त्या माणसाच्या मागोमाग निघाल्या. अशा प्रकारे त्या सेवकाने रिबकेला घेतले व तो निघून गेला.

⁶² इसहाक बैर-लहाय-रोई येथून आला होता, कारण तो नेगेब प्रदेशात राहत होता. ⁶³ संध्याकाळी इसहाक शेतात मनन करायला बाहेर गेला; आणि त्याने वर पाहिले, तेव्हा उंट येताना दिसले. ⁶⁴ रिबकेनेही वर पाहिले, आणि इसहाकाला पाहताच ती आपल्या उंटावरून उतरली. ⁶⁵ तिने सेवकाला विचारले, “आपल्याला भेटायला शेतातून चालत येणारा तो माणूस कोण आहे?” त्याने उत्तर दिले, “तो माझा धनी आहे.” तेव्हा तिने आपला बुरखा घेऊन स्वतःला झाकून घेतले.

⁶⁶ मग त्या सेवकाने आपण केलेले सर्व काही इसहाकाला सांगितले. ⁶⁷ इसहाकाने तिला आपली आई सारा हिच्या तंबूत नेले, रिबकेशी लग्न केले, आणि तो तिच्यावर प्रेम करू लागला. अशा प्रकारे आपल्या आईच्या मृत्यूनंतर इसहाकाचे समाधान झाले.