उत्पत्ति 25

25 ¹ अब्राहामाने आणखी एक बायको केली; तिचे नाव कटुरा होते. ² तिने जिम्रान, याक्षान, मदान, मिद्यान, इश्बाक व शूह ह्यांना जन्म दिला. ³ याक्षानाला शबा व ददान झाले. ददानाचे पुत्र अश्शूरी, लटूशी व लऊमी हे होते. ⁴ मिद्यानाचे पुत्र: एफा, एफेर, हनोख, अबीदा व एल्दा — हे सर्व कटुरेचे पुत्र होते. ⁵ अब्राहामाने आपले सर्वस्व इसहाकाला दिले. ⁶ आपल्या उपपत्नींच्या पुत्रांना अब्राहामाने देणग्या दिल्या आणि तो जिवंत असतानाच त्यांना आपला पुत्र इसहाक ह्याच्यापासून दूर, पूर्वेकडील देशात पाठवून दिले.

⁷ अब्राहाम एकंदर एकशेपंचाहत्तर वर्षे जगला. ⁸ उत्तम वृद्धापकाळी, आयुष्याने तृप्त होऊन अब्राहामाने शेवटचा श्वास घेतला आणि तो आपल्या पूर्वजांना जाऊन मिळाला. ⁹ त्याचे पुत्र इसहाक व इश्माएल ह्यांनी मम्रेजवळ, हित्ती सोहर ह्याचा पुत्र एफ्रोन ह्याच्या शेतातील मकपेला येथील गुहेत त्याला पुरले; ¹⁰ हेच ते शेत जे अब्राहामाने हित्तींकडून विकत घेतले होते. तेथेच अब्राहामाला त्याची बायको सारा हिच्याजवळ पुरण्यात आले. ¹¹ अब्राहामाच्या मृत्यूनंतर आमच्या पित्याने त्याचा पुत्र इसहाक ह्याला आशीर्वाद दिला. आणि इसहाक बैर-लहाय-रोई ह्याच्याजवळ राहू लागला.

इश्माएलाची वंशावळ

¹² सारेची दासी हागार ही मिसरी स्त्री, हिच्यापासून अब्राहामाला झालेल्या इश्माएलाची, म्हणजे अब्राहामाच्या पुत्राची वंशावळ ही आहे. ¹³ इश्माएलाच्या पुत्रांची नावे, जन्मक्रमानुसार, अशी: इश्माएलाचा ज्येष्ठ पुत्र नबायोथ, नंतर केदार, अदबेल, मिबसाम, ¹⁴ मिश्मा, दूमा, मस्सा, ¹⁵ हदाद, तेमा, यटूर, नाफीश व केदमा. ¹⁶ हेच इश्माएलाचे पुत्र, आणि आपापल्या वस्त्या व छावण्यांप्रमाणे हीच त्यांची नावे — आपापल्या वंशांप्रमाणे बारा सरदार. ¹⁷ इश्माएल एकशेसदतीस वर्षे जगला; मग त्याने शेवटचा श्वास घेतला, तो मरण पावला आणि आपल्या पूर्वजांना जाऊन मिळाला. ¹⁸ हवीलापासून शूरापर्यंत, म्हणजे मिसराच्या पूर्वेस अश्शूराच्या दिशेने ते वसले; इश्माएल आपल्या सर्व भाऊबंदांशी वैरभावाने राहिला.

इसहाकाची वंशावळ

¹⁹ अब्राहामाचा पुत्र इसहाक ह्याची वंशावळ ही आहे: अब्राहामाला इसहाक झाला. ²⁰ इसहाक चाळीस वर्षांचा असताना त्याने पदन-अरामातील अरामी बथुवेल ह्याची मुलगी, अरामी लाबान ह्याची बहीण, रिबका हिच्याशी लग्न केले. ^a a v20 पदन-अराम हे मेसोपोटामियातील अरामाचे उंच पठार होते, रिबकेच्या कुटुंबाचे मूळ ठिकाण. ²¹ इसहाकाने आपल्या बायकोसाठी आमच्या पित्याची प्रार्थना केली, कारण ती वांझ होती; आमच्या पित्याने ती ऐकली आणि त्याची बायको रिबका गर्भवती झाली. ²² पण तिच्या पोटात मुले एकमेकांशी झगडू लागली, तेव्हा ती म्हणाली, “असे जर होणार आहे, तर माझ्याबाबतीत हे का घडत आहे?” म्हणून ती आमच्या पित्याला विचारायला गेली.

²³ आमचा पिता तिला म्हणाला: “दोन राष्ट्रे तुझ्या उदरात आहेत; दोन लोकसमूह तुझ्यामधून वेगळे होतील: एक दुसऱ्यापेक्षा बलवान होईल, आणि थोरला धाकट्याची सेवा करील.”

²⁴ तिची प्रसूतिवेळ आली, तेव्हा पाहा, तिच्या उदरात जुळी मुले होती! ²⁵ पहिला बाहेर आला तो तांबूस होता, त्याचे सर्व अंग केसाळ वस्त्रासारखे होते; म्हणून त्यांनी त्याचे नाव एसाव ठेवले. ²⁶ त्यानंतर त्याचा भाऊ बाहेर आला; त्याने एसावाची टाच धरली होती, म्हणून त्याचे नाव याकोब ठेवले. ती त्यांना प्रसवली तेव्हा इसहाक साठ वर्षांचा होता. ^b b v26 याकोब ह्या नावाचा अर्थ “तो टाच धरतो” — आणि म्हणून “तो बाजू मारतो” किंवा “फसवतो,” असा आहे, जसे त्याची कथा दाखवील.

²⁷ मुले मोठी झाली. एसाव कुशल शिकारी, रानोमाळ हिंडणारा मनुष्य झाला; याकोब मात्र शांत स्वभावाचा, तंबूंत राहणारा होता.

याकोब व एसाव

²⁸ इसहाकाला एसावावर प्रीती होती, कारण त्याला शिकारीचे मांस आवडत असे; पण रिबकेची प्रीती याकोबावर होती. ²⁹ एकदा याकोब आमटी शिजवत होता, तेव्हा एसाव रानातून थकून-भागून आला. ³⁰ एसाव याकोबाला म्हणाला, “ती तांबडी आमटी मला गटागटा पिऊ दे — मी अगदी भुकेने व्याकूळ झालो आहे!” म्हणून त्याचे नाव अदोम पडले. ^c c v30 अदोम ह्याचा अर्थ “तांबडा” — ज्या तांबड्या आमटीसाठी एसावाने आपला ज्येष्ठपणाचा हक्क विकला, त्यावरून हे नाव पडले.

³¹ याकोब म्हणाला, “तुझा ज्येष्ठपणाचा हक्क आत्ताच मला विकून टाक.” ^d d v31 ज्येष्ठपणाच्या हक्कामुळे ज्येष्ठ पुत्राला वारशाचा दुप्पट वाटा व कुटुंबाचे मुखत्वपद मिळत असे.

³² एसाव म्हणाला, “पाहा, मी तर मरायलाच आलो आहे; मग ह्या ज्येष्ठपणाच्या हक्काचा मला काय उपयोग?”

³³ याकोब म्हणाला, “आधी मला शपथ वाहा.” तेव्हा त्याने त्याला शपथ वाहिली आणि आपला ज्येष्ठपणाचा हक्क याकोबाला विकून टाकला.

³⁴ मग याकोबाने एसावाला भाकर व मसुरीची आमटी दिली; त्याने खाल्ले, प्याला, उठला व निघून गेला — असे एसावाने आपला ज्येष्ठपणाचा हक्क तुच्छ मानला.