Ibrohim Ishoqqa kelin izlaydi
Ibrohim eng keksa xizmatkoriga Otamiz nomi bilan qasam ichirib, uni Isʼhoqqa xotin topish uchun qarindoshlari oldiga yuboradi. Xizmatkor quduq boshida aniq bir alomat soʻraydi va u duosini tugatmasidanoq Rivqo oʻnta tuyani sugʻoradi. Borasanmi, deb toʻgʻridan-toʻgʻri soʻralganda, u: Boraman, deydi.
24 1Ibrohim keksayib, yoshi bir joyga borib qolgan edi. Otamiz esa Ibrohimga hamma narsada baraka bergan edi. 2Ibrohim butun mol-mulkini boshqaradigan eng keksa xizmatkoriga dedi: “Qoʻlingni sonim ostiga qoʻygin, a a v2 Qoʻlni son ostiga qoʻyish qadimda tantanali, qatʼiy qasamni muhrlash ishorasi edi. 3Men seni osmonu yerning Otasi nomi bilan qasam ichdiraman: men orasida yashab turgan kanaanliklarning qizlaridan oʻgʻlimga xotin olmaysan, 4balki mening yurtimga, qarindoshlarimnikiga borib, oʻgʻlim Ishoqqa xotin olasan.”
5Xizmatkor undan soʻradi: “Agar u ayol bu yurtga men bilan kelishni istamasa-chi? Oʻgʻlingizni siz tark etgan yurtga qaytarib olib borishim kerakmi?”
6Ibrohim unga dedi: “Ehtiyot boʻl, oʻgʻlimni u yerga qaytarib olib borma. 7Meni otamning uyidan va qarindoshlarim yurtidan olib chiqqan, menga gapirib: «Bu yurtni sening naslingga beraman», deb qasam ichgan osmon Otasi — Otamiz Oʻz farishtasini sening oldingdan yuboradi, sen esa oʻsha yerdan oʻgʻlimga xotin olasan. 8Lekin agar u ayol sen bilan kelishni istamasa, mening bu qasamimdan xoli boʻlasan; faqat oʻgʻlimni u yerga qaytarib olib borma.”
9Xizmatkor qoʻlini xoʻjayini Ibrohimning soni ostiga qoʻyib, bu haqda unga qasam ichdi. 10Xizmatkor xoʻjayinining tuyalaridan oʻntasini va xoʻjayinining har xil noyob buyumlarini olib, Nohurning shahri — Aram-naharaimga joʻnadi. b b v10 Aram-naharaim “ikki daryoning Arami” degan maʼnoni bildiradi — bu Mesopotamiyaning shimolidagi, Ibrohimning qarindoshlari hamon yashab turgan oʻlka. 11U kechqurun, ayollar suv olgani chiqadigan paytda, shahar tashqarisida quduq yonida tuyalarni choʻktirdi. 12Soʻng u ibodat qildi: “Xoʻjayinim Ibrohimning Otasi, bugun menga omad bergin va xoʻjayinim Ibrohimga Oʻz sodiq sevgingni koʻrsatgin. 13Mana, men suv bulogʻi yonida turibman, shahar aholisining qizlari suv olgani chiqib kelishyapti. 14Men qaysi qizga: «Koʻzangizni egib, menga suv ichiring», desam, u esa: «Iching, tuyalaringizni ham sugʻoraman», deb javob bersa — oʻsha qiz Sen xizmatkoring Ishoq uchun tayinlagan qiz boʻlsin. Shundan, Sen xoʻjayinimga sodiq sevgingni koʻrsatganingni bilaman.”
15U gapini tugatmasidan, Rivqo yelkasida koʻzasi bilan chiqib keldi. U Ibrohimning akasi Nohurning xotini Milkadan tugʻilgan oʻgʻil Batuelning qizi edi. 16Qiz juda chiroyli, hali hech bir erkak bilmagan bokira edi. U buloqqa tushib, koʻzasini toʻldirib, yuqoriga chiqdi. 17Xizmatkor uni kutib olgani yugurib borib dedi: “Iltimos, koʻzangizdan menga bir oz suv ichishga ruxsat bering.”
18“Iching, janobim”, — dedi u va koʻzasini tez yelkasidan tushirib, unga suv ichirdi. 19Unga suv ichirib boʻlgach, u dedi: “Tuyalaringiz ichib boʻlgunicha, ularga ham suv tortib beraman.” 20U koʻzasini tez novga boʻshatib, yana quduqqa yugurib bordi va uning hamma tuyalariga suv tortib berdi.
21Odam esa Otamiz uning safarini barorli qilgan-qilmaganini bilish uchun jimgina unga tikilib turardi. 22Tuyalar ichib boʻlgach, odam ogʻirligi taxminan olti grammlik oltin burun halqasini hamda qizning bilaklari uchun ogʻirligi taxminan bir yuz oʻn grammlik ikkita oltin bilaguzukni oldi, 23va dedi: “Siz kimning qizisiz? Iltimos, menga ayting, otangizning uyida biz tunab qolishimizga joy bormi?”
24U unga javob berdi: “Men Milka Nohurga tuqqan oʻgʻil Batuelning qiziman.” 25U yana dedi: “Bizda somon ham, yem ham moʻl, tunab qolishga joy ham bor.”
26Shunda odam egilib, Otamizga sajda qildi. 27U dedi: “Xoʻjayinim Ibrohimning Otasi — Otamizga hamdu sanolar boʻlsin! U xoʻjayinimga boʻlgan Oʻz sodiq sevgisi va sadoqatini tark etmadi. Meni esa U xoʻjayinimning qarindoshlari uyiga olib boradigan yoʻldan boshlab keldi.”
28Soʻng qiz yugurib borib, onasining uyidagilarga bu voqealarni soʻzlab berdi. 29Rivqoning Lobon ismli akasi bor edi. Lobon buloq yonidagi odamning oldiga yugurib chiqdi. 30U singlisining burun halqasi va bilaklaridagi bilaguzuklarni koʻrib hamda singlisi Rivqoning: “Haligi odam menga shunday dedi”, degan soʻzini eshitib, oʻsha odamning oldiga chiqdi. Mana, u buloq yonida tuyalar yonida turgan ekan. 31U dedi: “Kiring, Xudo barakalagan inson! Nega tashqarida turibsiz? Men uyni va tuyalar uchun joyni tayyorlab qoʻydim.” 32Odam uyga kirdi, tuyalardan yuk tushirildi. Tuyalarga somon va yem, uning hamda u bilan birga kelgan odamlarning oyoqlarini yuvishga suv berildi. 33Uning oldiga ovqat qoʻyildi, lekin u dedi: “Men aytadigan gapimni aytmagunimcha ovqat yemayman.” “Ayting”, — dedi Lobon.
34Shunda u dedi: “Men Ibrohimning xizmatkoriman. 35Otamiz xoʻjayinimga katta baraka berib, uni boy qildi. U unga qoʻy-echki, mol, kumush, oltin, qul va choʻrilar, tuyalar hamda eshaklar berdi. 36Xoʻjayinimning xotini Sora keksaygan chogʻida unga oʻgʻil tugʻib berdi. Ibrohim esa butun mol-mulkini Ishoqqa berdi. 37Xoʻjayinim menga qasam ichdirib dedi: «Men yashab turgan yurtdagi kanaanlik ayollardan oʻgʻlimga xotin olma, 38balki otamning uyiga, qarindoshlarimnikiga borib, oʻgʻlimga xotin ol.» 39Men xoʻjayinimga: «Balki u ayol men bilan kelmas», dedim. 40Lekin u menga dedi: «Men Oʻz huzurida yurgan Otamiz sen bilan Oʻz farishtasini yuboradi va safaringni barorli qiladi. Sen oʻgʻlimga mening urugʻimdan, otamning uyidan xotin olasan. 41Qarindoshlarimnikiga yetib borganingda qasamimdan xoli boʻlasan; agar ular qizni senga berishdan bosh tortsalar ham, qasamimdan xoli boʻlasan.» 42Bugun buloqqa kelganimda, men: «Xoʻjayinim Ibrohimning Otasi, agar Sen safarimni barorli qilsang, 43mana, men suv bulogʻi yonida turibman. Qaysi qiz suv olgani chiqsa va men unga: “Koʻzangizdan menga bir oz suv ichiring”, desam, 44u menga: “Iching, tuyalaringizga ham suv tortib beraman”, deb javob bersa — oʻsha ayol Otamiz xoʻjayinimning oʻgʻliga tayinlagan qiz boʻlsin», dedim. 45Men koʻnglimda ibodatni tugatmasimdan, Rivqo yelkasida koʻzasi bilan chiqib keldi, buloqqa tushib, suv tortdi. Men unga: «Iltimos, menga suv ichiring», dedim. 46U koʻzasini tez yelkasidan tushirib: «Iching, tuyalaringizni ham sugʻoraman», dedi. Men ichdim, u esa tuyalarni ham sugʻordi. 47Men soʻradim: «Siz kimning qizisiz?» U: «Milka Nohurga tuqqan oʻgʻil Batuelning qiziman», dedi. Shunda men halqani uning burniga, bilaguzuklarni bilaklariga taqdim. 48Men egilib, Otamizga sajda qildim va xoʻjayinimning oʻgʻliga xoʻjayinim qarindoshining qizini olib ketishim uchun meni toʻgʻri yoʻldan boshlagan xoʻjayinim Ibrohimning Otasini olqishladim. 49Endi, agar xoʻjayinimga sodiq sevgi va sadoqat bilan muomala qilmoqchi boʻlsangiz, menga ayting; agar yoʻq boʻlsa ham menga ayting, toki men oʻngga yoki chapga burilay.”
50Lobon bilan Batuel javob berishdi: “Bu Xudodan kelgan ish; biz yomon ham, yaxshi ham deya olmaymiz. 51Mana, Rivqo oldingizda; uni olib keting-da, Otamiz aytganidek, u xoʻjayiningizning oʻgʻliga xotin boʻlsin.”
52Ibrohimning xizmatkori ularning soʻzlarini eshitgach, Otamiz oldida yergacha egilib taʼzim qildi. 53Xizmatkor kumush va oltin buyumlar hamda kiyim-kechaklarni chiqarib, ularni Rivqoga berdi, akasiga va onasiga ham qimmatbaho sovgʻalar berdi. 54U va u bilan birga kelgan odamlar yeb-ichib, oʻsha yerda tunab qolishdi. Ertalab turishgach, u dedi: “Meni xoʻjayinimga joʻnatinglar.”
55Lekin qizning akasi va onasi: “Qiz biz bilan oʻn kunlar qolsin, keyin ketaveradi”, deyishdi.
56Ammo u dedi: “Meni ushlab turmanglar — Otamiz safarimni barorli qildi. Meni joʻnatinglar, xoʻjayinimning oldiga boray.”
57Ular: “Qizni chaqirib, bu haqda undan soʻraylik”, deyishdi. 58Ular Rivqoni chaqirib soʻrashdi: “Shu odam bilan ketasanmi?” “Ketaman”, — dedi u.
59Shunday qilib, ular singlisi Rivqoni va uning enagasini Ibrohimning xizmatkori hamda uning odamlari bilan birga joʻnatishdi. 60Ular Rivqoni olqishlab dedilar: “Singlimiz, sen minglab-minglab kishilarning onasi boʻlgin; nasling oʻzidan nafratlanganlarning shaharlarini qoʻlga kiritsin.” c c v60 Dushmanning darvozasini egallash — uning kuchini egallash demak edi; bu duo Rivqoning avlodlari oʻzlariga qarshi turganlardan ustun kelishini tilaydi.
61Rivqo va uning choʻrilari turib, tuyalarga minib, odamning ortidan yoʻlga tushishdi. Shunday qilib, xizmatkor Rivqoni olib, yoʻlida davom etdi.
62Ishoq esa Beer-lahay-royidan kelgan edi, chunki u Nagav choʻlida yashardi. 63Ishoq kechqurun dalada xayol surish uchun chiqdi; boshini koʻtarib qarasa, tuyalar kelayotgan ekan. 64Rivqo ham boshini koʻtarib qaradi va Ishoqni koʻrgach, tuyasidan tushdi. 65U xizmatkordan soʻradi: “Dala boʻylab bizni kutib olgani kelayotgan ana u odam kim?” “Xoʻjayinim”, — javob berdi u. Shunda u roʻmolini olib, yuzini yopdi.
66Soʻng xizmatkor qilgan hamma ishlarini Ishoqqa soʻzlab berdi. 67Ishoq uni onasi Soraning chodiriga olib kirdi, Rivqoni oʻziga xotinlikka oldi va uni sevdi. Shunday qilib, Ishoq onasi vafotidan keyin taskin topdi.