Sare Firaun nu Teu Tibra
Firaun ngimpi ngeunaan sapi jeung gandum anu teu bisa diterangkeun ku saurang ogé. Yusup, anu buru-buru dikaluarkeun ti panjara, nyebutkeun yén jawabanana ti Rama urang, tuluy nawarkeun rencana: simpen saperlima salila tujuh taun. Dina sapoé isuk-isuk manéhna robah tina tahanan jadi gupernur.
41 1Sanggeus liwat dua taun jejeg, Firaun ngimpi: anjeunna keur nangtung di sisi Walungan Nil. 2Tuluy aya tujuh sapi, lintuh tur mulus, naranjak ti Walungan Nil terus nyaratuan di tegal jukut. 3Tuluy aya deui tujuh sapi sejen, goreng patut tur begang tulangan, naranjak nuturkeun ti Walungan Nil, terus narangtung gigireun sapi-sapi tadi di sisi Walungan Nil. 4Sapi-sapi nu goreng patut tur begang teh nyaratuan tujuh sapi nu mulus jeung lintuh, tuluy Firaun lilir. 5Anjeunna sare deui tuluy ngimpi nu kadua: aya tujuh ranggeuy gandum, mencle tur alus, jaradi dina hiji dahan. 6Tuluy sanggeus kitu, jol tujuh ranggeuy gandum deui jaradi — laleutik tur garing kabeuleum angin wetan. 7Ranggeuy nu laleutik teh ngelek tujuh ranggeuy nu mencle tur eusian. Tuluy Firaun lilir — tetela eta teh ngan ngimpi. 8Isukna manahna hariwang; anjeunna nimbalan sangkan ngariung sakabeh tukang sihir jeung sakabeh jalma bijaksana di Mesir. Firaun nyarioskeun impian-impianana ka maranehna, tapi taya saurang ge nu bisa ngaartikeun pikeun anjeunna.
9Tuluy kapala juru inuman unjukan ka Firaun, “Dinten ieu abdi kaemut kana kalepatan abdi. 10Harita Firaun bendu ka para abdina, tuluy abdi dikerem di bumi kapala pangawal, bareng sareng kapala tukang ngasakan roti. 11Dina hiji peuting abdi sareng manehna duanana ngimpi, masing-masing impian aya hartosna sorangan. 12Harita aya hiji nonoman urang Ibrani, gandek kapala pangawal, nu bareng sareng kami. Ku kami impian teh dicaritakeun ka manehna, tuluy ku manehna diartikeun masing-masing nurutkeun hartina sewang-sewangan. 13Sapertos nu diartikeunana ka kami, kitu kajadianana: abdi dipulihkeun kana pancen abdi, ari nu saurang deui digantung.”
14Tuluy Firaun nimbalan sangkan Yusuf dicandak, gagancangan anjeunna dikaluarkeun tina panjara. Anjeunna nyukuran, ngaganti pakean, tuluy sumping ka payuneun Firaun. 15Saur Firaun ka Yusuf, “Kami ngimpi nu taya saurang ge bisa ngaartikeun. Kami ngadenge beja yen ari maneh ngadenge impian, maneh bisa ngaartikeunana.”
16Waler Yusuf, “Abdi mah teu tiasa kana hal eta ku sorangan. Rama urang anu bakal maparin waleran nu hade ka Firaun.”
17Tuluy saur Firaun ka Yusuf, “Dina impian, kami keur nangtung di sisi Walungan Nil. 18Tuluy aya tujuh sapi lintuh tur mulus naranjak ti Walungan Nil terus nyaratuan di tegal jukut. 19Tuluy aya deui tujuh sapi sejen naranjak nuturkeun — begang, kacida goreng patutna, kuru daging — nu can kungsi katenjo ku kami di sakuliah tanah Mesir. 20Sapi-sapi nu begang tur goreng patut teh nyaratuan tujuh sapi nu lintuh tadi. 21Sanajan geus kahakan, teu katembong bedana, sabab sapi-sapi teh angger goreng patut cara tadi. Tuluy kami lilir. 22Dina impian, kami nenjo tujuh ranggeuy gandum jaradi dina hiji dahan, eusian tur alus. 23Tuluy sanggeus kitu jol deui tujuh ranggeuy gandum — garing, laleutik, tur kabeuleum angin wetan. 24Ranggeuy nu laleutik teh ngelek tujuh ranggeuy nu alus. Kami geus nyaritakeun ka tukang-tukang sihir, tapi taya saurang ge nu bisa nerangkeun ka kami.”
25Waler Yusuf ka Firaun, “Impian Firaun teh ngan hiji hartosna: Rama urang parantos ngebrehkeun ka Firaun naon anu bade dipidamel ku Mantenna. 26Tujuh sapi nu alus teh nya eta tujuh taun, jeung tujuh ranggeuy gandum nu alus oge tujuh taun — kabehanana ngan hiji impian. 27Tujuh sapi nu begang tur goreng patut nu naranjak nuturkeun teh nya eta tujuh taun, jeung tujuh ranggeuy nu kosong kabeuleum angin wetan teh tujuh taun paceklik. 28Ieu anu ku abdi diunjukkeun ka Firaun: Rama urang parantos nembongkeun ka Firaun naon anu bade dipidamel ku Mantenna. 29Bakal datang tujuh taun lubak-libuk di sakuliah tanah Mesir. 30Tuluy bakal nyusul tujuh taun paceklik. Sagala kamakmuran di Mesir bakal kapopohokeun, sarta paceklik bakal ngabasmi nagara. 31Kamakmuran teh bakal kapopohokeun di eta nagara, sabab paceklik nu datang sanggeusna teh kacida parahna. 32Ngimpina Firaun dibalikan dua kali teh hartosna ieu perkara parantos ditetepkeun pageuh ku Rama urang, sarta Rama urang bakal enggal ngalaksanakeunana.
33Ku margi kitu, mugi Firaun milarian jalmi anu wijaksana tur binangkit, teras dijenengkeun ngurus tanah Mesir. 34Mugi Firaun tumindak sareng ngangkat para mandor pikeun ngurus ieu nagara, teras nyandak saperlima tina hasil bumi Mesir salami tujuh taun lubak-libuk. 35Mugi maranehna ngumpulkeun sagala bahan dahareun dina taun-taun alus nu bakal datang, teras nyimpen gandum di handapeun kawasa Firaun jadi dahareun di kota-kota, sarta ngajaga eta. 36Eta dahareun bakal jadi cadangan pikeun ieu nagara salila tujuh taun paceklik nu bakal datang ka tanah Mesir, supaya ieu nagara ulah binasa ku paceklik.”
Rarancang Wijaksana pikeun Taun-taun nu Bakal Datang
37Eta rarancang teh katempona hade ku Firaun jeung ku sakabeh para abdina. 38Saur Firaun ka para abdina, “Naha urang bisa manggihan jalma saperti ieu, jalma anu kaancikan ku Roh Allah?” 39Saur Firaun ka Yusuf, “Ku sabab Allah geus nembongkeun ieu sakabehna ka maneh, taya saurang ge nu wijaksana tur binangkit saperti maneh. 40Maneh bakal ngurus karaton kami; sakabeh rahayat kami bakal narurut kana parentah maneh. Ngan dina singgasana wungkul kami leuwih luhur ti batan maneh.” 41Saterusna saur Firaun ka Yusuf, “Tuh, maneh ku kami diangkat jadi pangawasa sakuliah tanah Mesir.”
42Firaun nyabut ali cingcin capna tina ramona tuluy diselapkeun kana ramo Yusuf, dibere pakean lenen nu alus, sarta beuheungna dibere rante emas. 43Yusuf ku Firaun ditumpakkeun kana kareta perang anu kadua kagungan Firaun, sarta jalma-jalma dijurungan pikeun ngagorowok di hareupeun Yusuf, “Deku!” tuluy anjeunna diangkat jadi pangawasa sakuliah tanah Mesir. 44Saur Firaun ka Yusuf, “Kami teh Firaun; mun euweuh idin ti maneh, moal aya saurang oge nu wani ngusikkeun leungeun atawa suku di sakuliah tanah Mesir.” 45Firaun maparin jenengan ka Yusuf nya eta Zafnat-Paaneah, sarta masihan Asnat, putri Potifera, imam ti On, pikeun jadi garwana. Tuluy Yusuf angkat ngurus sakuliah tanah Mesir. a a v45 On teh salah sahiji kota gede di Mesir sarta puseur panyembahan ka panonpoe — ku urang Yunani disebut Heliopolis, teu jauh ti Kairo ayeuna.
46Yusuf yuswana tilu puluh taun basa anjeunna ngadeg di payuneun Firaun raja Mesir. Anjeunna undur ti payuneun Firaun tuluy ngalanglang sakuliah tanah Mesir. 47Salila tujuh taun lubak-libuk, tanah teh ngahasilkeun kacida mahabuna. 48Anjeunna ngumpulkeun sagala dahareun hasil tujuh taun di Mesir tuluy disimpen di kota-kota, di unggal kota disimpen dahareun hasil kebon sakurilingna. 49Yusuf numpukkeun gandum lir keusik di basisir laut — kacida lobana nepi ka eureun ngitungna; geus teu kaitung deui. 50Samemeh datang taun-taun paceklik, Yusuf kagungan dua putra ti Asnat, putri Potifera, imam ti On. 51Putra cikalna ku Yusuf dijenengan Manasye: “Sabab Rama urang parantos ngalantarankeun abdi hilap kana sagala kasusah abdi sareng ka sakabeh kulawargi pun bapa.” b b v51 Jenengan Manasye hartosna “ngalantarankeun hilap”. 52Putra nu kadua dijenengan Epraim: “Sabab Rama urang parantos ngajadikeun abdi subur di tanah tempat abdi sangsara.” c c v52 Jenengan Epraim hartosna “subur”.
53Tujuh taun lubak-libuk di tanah Mesir teh tamat. 54Tuluy mimiti datang tujuh taun paceklik, persis sakumaha anu diwartoskeun ku Yusuf. Paceklik nerap ka unggal nagara, tapi di sakuliah tanah Mesir mah aya keneh roti. 55Waktu paceklik nerap ka sakuliah Mesir, rahayat ngajerit menta roti ka Firaun. Saur Firaun ka sakabeh urang Mesir, “Daratang ka Yusuf; pigawe naon bae anu diparentahkeun ku anjeunna.” 56Sabot paceklik nerekab ka sakuliah nagara, Yusuf muka sakabeh gudang panyimpenan tuluy ngajual gandum ka urang Mesir, sabab paceklik teh kacida parahna di Mesir. 57Jalma ti sakuliah dunya daratang ka Mesir rek meuli gandum ti Yusuf, sabab paceklik teh kacida parahna di sakuliah dunya.