Sáng Thế Ký 41

41 ¹Sau khi trọn hai năm trôi qua, Pha-ra-ôn nằm mộng: vua đang đứng bên bờ sông Nin. ²Có bảy con bò cái mập mạp, béo tốt từ sông Nin đi lên và ăn cỏ giữa đám lau sậy. ³Rồi bảy con bò cái khác, xấu xí và gầy guộc, từ sông Nin đi lên theo sau chúng, đứng bên cạnh chúng trên bờ sông. ⁴Những con bò cái xấu xí, gầy guộc ăn nuốt bảy con bò cái đẹp đẽ, béo tốt. Rồi Pha-ra-ôn thức giấc. ⁵Vua ngủ lại và nằm mộng lần thứ hai: bảy gié lúa mập mạp, tốt tươi mọc lên trên cùng một thân. ⁶Rồi sau đó, bảy gié lúa khác nảy lên—lép xẹp và bị gió đông làm cho khô cháy. ⁷Những gié lúa lép xẹp nuốt chửng bảy gié lúa mập mạp, chắc mẩy. Rồi Pha-ra-ôn thức giấc—thì ra đó là một giấc mộng. ⁸Đến sáng, tâm thần vua bối rối; vua sai người triệu tập tất cả các thuật sĩ và tất cả những nhà thông thái của Ai Cập. Pha-ra-ôn thuật lại các giấc mộng cho họ, nhưng không ai giải nghĩa được cho vua.

⁹Bấy giờ, quan dâng rượu trưởng tâu với Pha-ra-ôn: “Hôm nay tôi nhớ lại những lỗi lầm của mình. ¹⁰Pha-ra-ôn đã nổi giận với các bề tôi của mình và giam tôi trong nhà quan chỉ huy thị vệ, cùng với quan dâng bánh trưởng. ¹¹Trong cùng một đêm, tôi và ông ấy đều nằm mộng, mỗi giấc mộng có ý nghĩa riêng. ¹²Ở đó với chúng tôi có một thanh niên Hê-bơ-rơ, đầy tớ của quan chỉ huy thị vệ. Chúng tôi thuật cho anh ta các giấc mộng của mình, và anh ta giải nghĩa cho từng người theo đúng ý nghĩa của mỗi giấc mộng. ¹³Sự việc đã xảy ra đúng như anh ta giải nghĩa cho chúng tôi: tôi được phục lại chức vụ, còn người kia thì bị treo cổ.”

¹⁴Pha-ra-ôn cho người đi mời Giô-sép, và họ vội vàng đưa ông ra khỏi ngục. Ông cạo râu, thay áo và đến trước mặt Pha-ra-ôn. ¹⁵Pha-ra-ôn nói với Giô-sép: “Ta có nằm một giấc mộng mà không ai giải nghĩa được. Ta nghe nói về ngươi rằng khi nghe một giấc mộng thì ngươi có thể giải nghĩa được.”

¹⁶Giô-sép thưa: “Không phải tự tôi làm được điều đó. Cha chúng ta sẽ ban cho Pha-ra-ôn một lời giải đáp tốt lành.”

¹⁷Rồi Pha-ra-ôn nói với Giô-sép: “Trong giấc mộng, ta đang đứng bên bờ sông Nin. ¹⁸Có bảy con bò cái béo tốt, mập mạp từ sông Nin đi lên và ăn cỏ giữa đám lau sậy. ¹⁹Rồi bảy con bò cái khác đi lên theo sau chúng—còm cõi, rất xấu xí, gầy trơ xương—chưa bao giờ ta thấy con nào xấu như vậy trong khắp đất Ai Cập. ²⁰Những con bò cái gầy còm, xấu xí ấy ăn nuốt bảy con bò cái béo tốt trước đó. ²¹Dù đã ăn nuốt chúng rồi, cũng chẳng ai nhận ra được, vì chúng vẫn xấu xí như trước. Rồi ta thức giấc. ²²Trong giấc mộng, ta còn thấy bảy gié lúa mọc lên trên cùng một thân, chắc mẩy và tốt tươi. ²³Rồi sau đó nảy lên bảy gié lúa—khô héo, lép xẹp và bị gió đông làm cho khô cháy. ²⁴Những gié lúa lép xẹp nuốt chửng bảy gié lúa tốt tươi. Ta đã thuật lại cho các thuật sĩ, nhưng không ai giải nghĩa được cho ta.”

²⁵Giô-sép thưa với Pha-ra-ôn: “Các giấc mộng của Pha-ra-ôn chỉ là một: Cha chúng ta đã tỏ cho Pha-ra-ôn biết điều Ngài sắp làm. ²⁶Bảy con bò cái tốt là bảy năm, và bảy gié lúa tốt là bảy năm—đó chỉ là một giấc mộng. ²⁷Bảy con bò cái gầy còm, xấu xí đi lên theo sau chúng là bảy năm, và bảy gié lúa lép, bị gió đông làm khô cháy là bảy năm đói kém. ²⁸Đây là điều tôi tâu với Pha-ra-ôn: Cha chúng ta đã cho Pha-ra-ôn thấy điều Ngài sắp làm. ²⁹Bảy năm dư dật lớn sắp đến trên khắp đất Ai Cập. ³⁰Rồi bảy năm đói kém sẽ tiếp theo. Tất cả sự dư dật ở Ai Cập sẽ bị quên đi, và nạn đói sẽ tàn phá đất này. ³¹Sự dư dật trong xứ sẽ bị quên lãng, vì nạn đói sau đó sẽ rất trầm trọng. ³²Giấc mộng của Pha-ra-ôn lặp lại hai lần có nghĩa là Cha chúng ta đã định chắc việc này, và Cha chúng ta sẽ sớm thực hiện điều đó.

³³Vậy, xin Pha-ra-ôn tìm một người sáng suốt, khôn ngoan và đặt người ấy cai quản đất Ai Cập. ³⁴Xin Pha-ra-ôn hành động và cắt đặt các quan cai trị trong xứ, thu một phần năm hoa lợi của Ai Cập trong bảy năm dư dật. ³⁵Xin họ gom hết lương thực của những năm tốt sắp đến này, tích trữ lúa dưới quyền Pha-ra-ôn làm lương thực trong các thành và canh giữ nó. ³⁶Số lương thực ấy sẽ là nguồn dự trữ cho xứ trong bảy năm đói kém sắp đến trên đất Ai Cập, để xứ này khỏi bị nạn đói tiêu diệt.”

Kế hoạch khôn ngoan cho những năm sắp đến

³⁷Kế hoạch ấy đẹp lòng Pha-ra-ôn và tất cả bề tôi của vua. ³⁸Pha-ra-ôn nói với các bề tôi: “Chúng ta có thể tìm được ai như người này, một người có Thần của Đức Chúa Trời ở trong mình chăng?” ³⁹Pha-ra-ôn nói với Giô-sép: “Vì Đức Chúa Trời đã tỏ cho ngươi biết tất cả những điều này, nên chẳng ai sáng suốt và khôn ngoan bằng ngươi. ⁴⁰Ngươi sẽ cai quản nhà ta; cả dân ta sẽ tuân theo mệnh lệnh của ngươi. Chỉ về ngôi vua thì ta mới lớn hơn ngươi mà thôi.” ⁴¹Pha-ra-ôn lại nói với Giô-sép: “Này, ta đặt ngươi cai quản khắp đất Ai Cập.”

⁴²Pha-ra-ôn tháo chiếc nhẫn có ấn khỏi tay mình và đeo vào tay Giô-sép, mặc cho ông áo bằng vải gai mịn, và đeo vào cổ ông dây chuyền vàng. ⁴³Pha-ra-ôn cho Giô-sép ngồi chiếc xe thứ hai của mình, sai người đi trước Giô-sép hô lớn: “Hãy quỳ xuống!” và đặt ông cai quản khắp đất Ai Cập. ⁴⁴Pha-ra-ôn nói với Giô-sép: “Ta là Pha-ra-ôn; nếu không có ngươi thì trong khắp đất Ai Cập chẳng ai được cử động tay chân.” ⁴⁵Pha-ra-ôn đặt tên cho Giô-sép là Xa-phơ-nát Pha-nê-ách và gả cho ông A-sê-nát, con gái của Phô-ti-phê-ra, thầy tế lễ thành Ôn, làm vợ. Rồi Giô-sép đi ra cai quản khắp đất Ai Cập. ^a a v45 Ôn là một thành phố lớn của Ai Cập và là trung tâm thờ thần mặt trời — người Hy Lạp gọi là Hê-li-ô-pô-li, gần thành Cai-rô ngày nay.

⁴⁶Giô-sép được ba mươi tuổi khi ra mắt Pha-ra-ôn, vua Ai Cập. Ông ra khỏi mặt Pha-ra-ôn và đi khắp đất Ai Cập. ⁴⁷Trong bảy năm dư dật, đất đai sinh hoa lợi dồi dào. ⁴⁸Ông thu góp tất cả lương thực của bảy năm ấy tại Ai Cập và tích trữ trong các thành; trong mỗi thành, ông trữ lương thực của các cánh đồng chung quanh. ⁴⁹Giô-sép tích trữ lúa nhiều như cát biển—nhiều đến nỗi ông thôi không đếm nữa; vì không thể đếm xuể. ⁵⁰Trước những năm đói kém, Giô-sép sinh được hai con trai với A-sê-nát, con gái của Phô-ti-phê-ra, thầy tế lễ thành Ôn. ⁵¹Giô-sép đặt tên cho con đầu lòng là Ma-na-se: “Vì Cha chúng ta đã làm cho tôi quên hết mọi nỗi khốn khổ và cả nhà cha tôi.” ^b b v51 Tên Ma-na-se có nghĩa là “làm cho quên.” ⁵²Ông đặt tên cho con thứ hai là Ép-ra-im: “Vì Cha chúng ta đã làm cho tôi được sinh sôi nảy nở trong xứ mà tôi chịu khổ.” ^c c v52 Tên Ép-ra-im có nghĩa là “sinh sôi nảy nở.”

⁵³Bảy năm dư dật trên đất Ai Cập đã chấm dứt. ⁵⁴Bảy năm đói kém bắt đầu, đúng như lời Giô-sép đã nói. Nạn đói xảy đến khắp các xứ, nhưng trong khắp đất Ai Cập vẫn có bánh. ⁵⁵Khi nạn đói lan khắp Ai Cập, dân chúng kêu xin Pha-ra-ôn ban bánh. Pha-ra-ôn bảo tất cả người Ai Cập: “Hãy đến với Giô-sép; hãy làm theo mọi điều người bảo các ngươi.” ⁵⁶Khi nạn đói lan tràn khắp xứ, Giô-sép mở tất cả các kho và bán lúa cho người Ai Cập, vì nạn đói ở Ai Cập rất trầm trọng. ⁵⁷Khắp thiên hạ đều đến Ai Cập để mua lúa từ Giô-sép, vì nạn đói hoành hành trên khắp thế gian.