Sareyane Pringon Kang Ora Tentrem
Firaun ngimpi bab sapi lan gandum sing ora ana wong siji bisa negesi. Yusuf, sing digupuh metu saka guwa pakunjaran, ngaturake kamulyan marang Rama kita kanggo wangsulane, banjur menehi rancangan: nyimpen sapralima suwene pitung taun. Saka wong kunjaran dadi gubernur mung sajroning sakesuk.
41 1Sawuse rong taun genep kliwat, Pringon nyupena: panjenengane jumeneng ana ing sapinggire Bengawan Nil. 2Ana sapi pitu, lemu-lemu lan mulus, metu saka ing Bengawan Nil, banjur padha nyenggut ana ing satengahing glagah. 3Banjur ana sapi pitu liyane, ala lan kuru aking, metu saka ing Bengawan Nil nututi sapi mau, padha ngadeg ing sandhinge ana ing pinggir Bengawan Nil. 4Sapi-sapi kang ala lan kuru mau banjur mangan sapi pitu kang lemu lan apik mau, nuli Pringon wungu. 5Panjenengane sare maneh, banjur nyupena kang kapindho: ana wuli pitu, isi lan becik, thukul ing gagang siji. 6Sawuse iku, ana wuli pitu maneh kang thukul—cilik-cilik lan gosong kena angin wetan. 7Wuli kang gabug mau banjur nguntal wuli pitu kang isi lan mentes. Nuli Pringon wungu—jebul mung supena. 8Bareng esuk, panggalihe Pringon kuwur; banjur utusan nimbali para ahli sihir ing tanah Mesir kabeh lan para wong wicaksana kabeh. Pringon ngandikakake supenane marang wong-wong mau, nanging ora ana siji-sijia kang bisa negesi kanggo panjenengane.
9Lurahing juru ngunjuk banjur matur marang Pringon: “Ing dinten punika kawula kengetan dhateng kalepatan kawula. 10Nalika semanten Pringon duka dhateng para abdinipun, lajeng kawula kakunjara wonten ing griyanipun panggedhening prajurit jaga, sesarengan kaliyan lurahing juru damel roti. 11Kawula kaliyan piyambakipun sami ngimpi ing dalu ingkang sami, saben impen wonten tegesipun piyambak-piyambak. 12Wonten tiyang nem-neman bangsa Ibrani, abdinipun panggedhening prajurit jaga, ingkang nunggil kaliyan kawula. Impen kawula sami kawula cariyosaken dhateng piyambakipun, lajeng dipuntegesi satunggal-satunggal miturut tegesipun piyambak. 13Sami kaliyan anggenipun negesi dhateng kawula, makaten ingkang kelampahan: kawula kawangsulaken dhateng kalenggahan kawula, dene ingkang satunggalipun kagantung.”
14Pringon banjur utusan nimbali Yusuf, nuli dheweke enggal-enggal digawa metu saka ing kunjara. Yusuf banjur cukuran, salin sandhangane, banjur sowan ing ngarsane Pringon. 15Pringon ngandika marang Yusuf: “Aku ngimpi, ora ana wong siji-sijia kang bisa negesi. Aku krungu bab kowe, yen kowe krungu impen, kowe bisa negesi.”
16“Dudu saka kuwasa kawula piyambak,” wangsulane Yusuf. “Rama kita ingkang badhe paring wangsulan ingkang sae dhateng Pringon.”
17Pringon banjur ngandika marang Yusuf: “Ing sajroning impenku, aku ngadeg ana ing pinggir Bengawan Nil. 18Ana sapi pitu kang lemu lan mulus metu saka ing Bengawan Nil, banjur padha nyenggut ing satengahing glagah. 19Banjur ana sapi pitu liyane metu nututi—kuru, ala banget, aking daginge—kang durung tau dakdeleng ana ing satanah Mesir kabeh. 20Sapi-sapi kang kuru lan ala mau banjur mangan sapi pitu kang lemu kang dhisik mau. 21Nanging sanajan wis dipangan, babar pisan ora ketara, awit katone isih padha ala kaya sadurunge. Nuli aku tangi. 22Ing sajroning impenku, aku weruh ana wuli pitu thukul ing gagang siji, isi lan becik. 23Banjur sawuse iku ana wuli pitu kang thukul—garing, gabug, lan gosong kena angin wetan. 24Wuli kang gabug mau banjur nguntal wuli pitu kang becik. Aku wis kandha marang para ahli sihir, nanging ora ana siji-sijia kang bisa nerangake marang aku.”
25Ature Yusuf dhateng Pringon: “Supenanipun Pringon punika satunggal: Rama kita sampun medharaken dhateng Pringon bab ingkang badhe dipuntindakaken dening Panjenenganipun. 26Sapi pitu ingkang sae punika pitung taun, dene wuli pitu ingkang sae ugi pitung taun—punika supena satunggal. 27Sapi pitu ingkang kuru lan ala ingkang medal nututi punika pitung taun, dene wuli pitu ingkang kothong, gosong kabrangas angin wetan, punika pitung taun pailan. 28Inggih punika ingkang kawula aturaken dhateng Pringon: Rama kita sampun nedahaken dhateng Pringon bab ingkang badhe dipuntindakaken dening Panjenenganipun. 29Badhe wonten pitung taun kaluberan ageng ing saindenging tanah Mesir. 30Lajeng badhe wonten pitung taun pailan. Sadaya kaluberan ing Mesir badhe kasupen, saha pailan badhe numpes tanah punika. 31Kaluberan wau badhe kasupen ing tanah ngriki, awit pailan ing sasampunipun badhe langkung awrat sanget. 32Dene bab supenanipun Pringon kawongan ngantos kaping kalih punika, tegesipun Rama kita sampun netepaken prakawis punika kanthi gumathok, saha Rama kita badhe tumunten nindakaken.
33Pramila mugi Pringon karsa madosi tiyang ingkang landhep ing budi saha wicaksana, lajeng kaparingana pangwaos nguwaosi tanah Mesir. 34Mugi Pringon karsa tumindak saha ngangkat para pangreksa ing tanah punika, sarta mendhet sapralimaning pametuning tanah Mesir sadangunipun pitung taun kaluberan. 35Tiyang-tiyang wau mugi nglempakna sadaya tedha ing taun-taun sae ingkang badhe dhateng punika, saha numpukna gandum wonten ing sangandhaping pangwaosipun Pringon minangka tedha ing kitha-kitha, lajeng karêksaa. 36Tedha wau badhe dados simpenan kangge tanah punika sadangunipun pitung taun pailan ingkang badhe dhateng ing tanah Mesir, supados tanah punika boten tumpes dening pailan.”
Rancangan Kang Wicaksana Kanggo Taun-Taun Kang Bakal Teka
37Rancangan iku katon prayoga tumrap Pringon lan sakabehing abdine. 38Pringon ngandika marang para abdine: “Apa kita bisa nemu wong kaya mangkene iki, wong kang kadunungan Rohe Gusti Allah?” 39Pringon banjur ngandika marang Yusuf: “Sarehne Gusti Allah wis nuduhake kabeh iki marang kowe, ora ana wong kang landhep ing budi lan wicaksana kaya kowe. 40Kowe bakal nguwasani omahku; sakabehing rakyatku bakal padha mbangun turut marang prentahmu. Mung ing bab dhampar aku bakal luwih dhuwur tinimbang kowe.” 41Pringon banjur ngandika maneh marang Yusuf: “Delengen, kowe wis dakangkat nguwasani satanah Mesir kabeh.”
42Pringon banjur nyopot ali-ali soca saka ing astane, banjur disarungake ing tangane Yusuf, sarta ngagemake sandhangan mori alus marang Yusuf lan ngalungake kalung mas ing gulune. 43Pringon banjur ndhawuhake supaya Yusuf nitih kreta kang kapindho kagungane Pringon, lan ndhawuhi wong-wong supaya padha mbengok ana ing ngarepe Yusuf: “Padha jengkenga!” Mangkono Yusuf diangkat nguwasani satanah Mesir kabeh. 44Pringon ngandika marang Yusuf: “Aku iki Pringon; tanpa kowe ora ana wong siji-sijia kang bakal ngobahake tangan utawa sikil ana ing satanah Mesir kabeh.” 45Pringon banjur paring asma marang Yusuf: Zafnat-Paaneah, sarta maringi Asnat, anake wadon Potifera, imam ing kutha On, dadi bojone. Yusuf banjur budhal ndlajahi satanah Mesir. a a v45 On iku kutha gedhe ing Mesir lan dadi pusating pamujan srengenge — dening bangsa Yunani disebut Heliopolis, cedhak karo kutha Kairo ing jaman saiki.
46Yusuf umure telung puluh taun nalika ngadhep ing ngarsane Pringon, raja ing Mesir. Yusuf banjur mundur saka ngarsane Pringon, nuli ndlajahi satanah Mesir kabeh. 47Sajroning pitung taun kaluberan, bumi metokake pametu kang luber banget. 48Yusuf nglumpukake sakabehing pangan sajroning pitung taun ing Mesir, banjur disimpen ana ing kutha-kutha; ing saben kutha disimpeni pangan saka pategalan ing saubenge. 49Yusuf numpuk gandum kaya wedhine sagara—saking akehe nganti leren anggone ngetung; wis ora kena diitung. 50Sadurunge tekane taun-taun pailan, Yusuf duwe anak lanang loro saka Asnat, anake wadon Potifera, imam ing kutha On. 51Yusuf ngarani anake pambarep Manasye: “Awit Rama kita wis ndadekake aku lali marang sakabehing kangelanku lan marang saisining omahe bapakku.” b b v51 Jeneng Manasye ategese “njalari lali.” 52Anake kang kapindho dijenengake Efraim: “Awit Rama kita wis ndadekake aku subur ing tanah kasangsaranku.” c c v52 Jeneng Efraim ategese “subur.”
53Pitung taun kaluberan ing tanah Mesir banjur entek. 54Pitung taun pailan banjur wiwit, cocog karo kang wis dikandhakake Yusuf. Pailan ngenani sakabehing nagara, nanging ing satanah Mesir kabeh isih ana pangan. 55Bareng pailan ngenani satanah Mesir kabeh, rakyat padha sesambat marang Pringon njaluk pangan. Pringon banjur ngandika marang wong Mesir kabeh: “Padha maranana Yusuf; apa kang didhawuhake, iku lakonana.” 56Sajrone pailan sumebar ing saindenging bumi, Yusuf mbukak sakabehing gudhang panyimpenan, banjur ngedol gandum marang wong Mesir, awit pailan mau nemen banget ing tanah Mesir. 57Wong saka saindenging bumi padha teka menyang Mesir arep tuku gandum saka Yusuf, awit pailan wis nyekel saindenging bumi.