چاپدا
کئتاب

فئرعونون پرئشان یوخوسو

فئرعون، هچ کسئن یوزا بئلمه‌دئیی اینکلر و تاخیل حاقّیندا یوخو گؤرور. زئنداندان تَله‌سئک گتئرئلَن یوسئف، جاوابی آتامیزا باغلاییر و سونرا بئر پلان تقدئم ادر: یدّی ائل اوچون بِشده بئرئنی ساخلاماق. او، بئر سحرده محبوسدان والئیه چِورئلئر.

فصل 41.

تام ائکی ائل کچندن سونرا، فئرعون بئر یوخو گؤردو: نئل چایینین قیراغیندا دایانمیشدی. یدّی اینک، کؤک و اتلی، نئل چاییندان چیخیب قامیشلیغین آراسیندا اوتلادیلار. یدّی آیری اینک ده، چئرکئن و آریق، اونلاردان سونرا نئل چاییندان چیخیب، نئل چایینین قیراغیندا اونلارین یانیندا دایاندیلار. چئرکئن و آریق اینکلر، یدّی گؤزل و کؤک اینکی یدئلر و فئرعون اویاندی. گئنه یوخویا گدئب، ائکئنجی یوخونو گؤردو: یدّی سونبول، دولو و یاخشی، بئر ساپدا بئتدی. سونرا اونلاردان سونرا، یدّی سونبول بئتدی - آریق و شرق یِلی‌ندن یانمیش. آریق سونبوللر، او یدّی دولو و بول سونبولو اودّولار. اوندان سونرا فئرعون اویاندی؛ معلوم اولدو کی، بو، بئر یوخو ائدی. صاباح اونون روحو پرئشان اولدو؛ آدام گؤندَ‌رئب مئصئرئن بوتون سِحربازلارینی و بوتون مودرئک آداملارینی چاغیردی. فئرعون یوخوسونو اونلارا دانیشدی، آمّا هچ کس اونو فئرعون اوچون یوزا بئلمه‌دی.

اوندا باش ساقی فئرعونا ددی: «بو گون اؤز تقصئرلریمی خاطیرلاییرام. فئرعون اؤز اعیانلارینا قضبله‌نئب، منی کشئکچئلر ریئسئنئن اِوئنده، باش چؤرکچی ائله بئرلئکده حبس اتدی. من و او، هر بئرئمئز همن گجه یوخو گؤردوک، هر یوخونون اؤز معناسی وار ائدی. کشئکچئلر ریئسئنئن قولو اولان بئر جاوان عئبرانی بئزئمله ائدی. بئز اؤز یوخولاریمیزی اونا ددئک و او هر بئرئنی اؤز معناسینا گؤره یوزدو. او بئزئم اوچون نجه یوزدو، ائله ده اولدو: من اؤز منصبئمه قایتاریلدیم، او بئری آسیلدی.»

فئرعون یوسئف دالینجا آدام گؤندَ‌ردی و اونو تَلَسئک زئنداندان چیخارتدیلار. او، اوزونو قیرخیب، پالتارینی دیئشدئرئب، فئرعونون قاباغینا گلدی. فئرعون یوسئفه ددی: «بئر یوخو گؤرموشم کی، هچ کس اونو یوزا بئلمئر. سنئن حاقّیندا اشئتمئشم کی، بئر یوخو اشئدنده، اونو یوزا بئلئرسن.»

یوسئف جاواب وردی: «من اؤزومدن بونو اده بئلمه‌رم. آتامیز فئرعونا خوش بئر جاواب وره‌جک.»

اوندا فئرعون یوسئفه ددی: «یوخومدا نئل چایینین قیراغیندا دایانمیشدیم. یدّی کؤک و اتلی اینک نئل چاییندان چیخیب قامیشلیغین آراسیندا اوتلادیلار. سونرا اونلاردان سونرا یدّی آیری اینک چیخدی - جیلیز، چوخ چئرکئن، آریق اتلی - اله کی، بوتون مئصئر تورپاغیندا اله‌سئنی هچ گؤرمه‌مئشدئم. آریق و چئرکئن اینکلر، اوّلکی یدّی کؤک اینکی یدئلر. لاکئن اونلاری یدَندن سونرا دا، بئلمک اولمادی کی، یئیئبلر، چونکی حله اوّلکی کئمی پئس گؤرونوردو. سونرا اویاندیم. یوخومدا گؤردوم کی، بئر ساپدا یدّی سونبول بئتدی، دولو و یاخشی. و اونلاردان سونرا یدّی سونبول بئتدی - قوروموش، آریق و شرق یِلی‌ندن یانمیش. آریق سونبوللر، یدّی یاخشی سونبولو اودّولار. من بونو سحربازلارا ددئم، آمّا هچ کس اونو منه تشرئح اده بئلمه‌دی.»

یوسئف فئرعونا ددی: «فئرعونون یوخولاری بئردئر: آتامیز اده‌جیئنی فئرعونا آشکار ادئب. یدّی یاخشی اینک یدّی ائلدئر، یدّی یاخشی سونبول ده یدّی ائلدئر - بو، بئر یوخودور. اونلاردان سونرا چیخان یدّی آریق و چئرکئن اینک یدّی ائلدئر، شرق یِلی‌ندن یانمیش یدّی بوش سونبول ده یدّی ائل آجلیق‌دیر. فئرعونا ددئیئم سؤز بودور: آتامیز اده‌جیئنی فئرعونا گؤرستدی. بوتون مئصئر تورپاغیندا یدّی ائل بؤیوک بوللوق گله‌جک. اوندان سونرا یدّی ائل قحطلیق گله‌جک. مئصئرده اولان بوللوغون هامیسی یاددان چیخاجاق و قحطلیق تورپاغی یئیه‌جک. تورپاقدا بوللوق یاددان چیخاجاق، چونکی سونراکی آجلیق چوخ آغیر اولاجاق. فئرعونون یوخوسونون ائکی دفه تکرارلانماسی بونا گؤره‌دئر کی، آتامیز بو ائشی مؤحکم تعیئن ادئب و آتامیز اونو تزلئکله یرئنه یتئره‌جک.

اونا گؤره، قوی فئرعون درّاکه‌لی و مودرئک بئر آدام تاپیب اونو مئصئر تورپاغینین اوستونه قویسون. قوی فئرعون ائش گؤروب تورپاغین اوستونه نظارتچئلر تعیئن اتسئن و بوللوق اولان یدّی ائلده مئصئرئن محصولونون بشده بئرئنی آلسین. قوی اونلار بو گلن یاخشی ائللرئن بوتون ارزاقینی ییغسینلار و فئرعونون الی آلتیندا شهرلرده ارزاق اولاراق تاخیل آنبار اتسئنلر و اونو قوروسونلار. او ارزاق، مئصئر تورپاغینا گله‌جک یدّی ائل آجلیق زامانی تورپاق اوچون ذخئره اولاجاق کی، تورپاق آجلیقدان محو اولماسین.»

قاباقداکی ائللر اوچون حئکمتلی بئر تدبئر

بو تدبئر فئرعونون و اونون بوتون اعیانلارینین نظرئنده خوش گؤروندو. فئرعون اؤز اعیانلارینا ددی: «بونون کئمی، ائچئنده تارینین روحو اولان بئر آدام تاپا بئلَرئک‌می؟» فئرعون یوسئفه ددی: «ماداماکی تاری بوتون بونلاری سنه گؤستَرئب، سنئن کئمی درّاکه‌لی و مودرئک هچ کس یوخدور. سن منئم اِوئمئن اوستونده اولاجاقسان؛ بوتون خالقیم سنئن امرئنه قولاق آساجاق. آنجاق تختده من سندن بؤیوک اولاجاغام.» فئرعون یوسئفه ددی: «باخ، سنی بوتون مئصئر تورپاغینین اوستونه قویدوم.»

فئرعون اؤز الئندن مؤهور اوزویونو چیخاردیب یوسئفئن الئنه تاخدی، اونا نازئک کتان پالتار گیئندئردی و بوینونا قیزیل زنجئر سالدی. فئرعون یوسئفی اؤز ائکئنجی عرابه‌سئنه مئندئردی و آداملار یوسئفئن قاباغیندا «دئز چؤکون!» دئیه جار چکدئلر؛ بله‌جه اونو بوتون مئصئر تورپاغینین اوستونه قویدو. فئرعون یوسئفه ددی: «من فئرعونام؛ سنسئز بوتون مئصئر تورپاغیندا هچ کس الئنی و یا آیاغینی ترپده بئلمز.» فئرعون یوسئفه صافِنَت‌پَعنَخ آدینی وردی و اون شهرئنئن کاهئنی اولان پوتی‌فِرانین قیزی آسِنَتی اونا آرواد اولاراق وردی. سونرا یوسئف مئصئر تورپاغینا چیخدی. a a v45 اون بؤیوک بئر مئصئر شهری و گونشه سئتایئش مرکزی ائدی — یونانلیلار اونو هِلیوپولئس آدلاندیریردیلار، ائندئکی قاهئره‌نئن یاخینلیغیندا.

یوسئف، مئصئر پادشاهی اولان فئرعونون حوضوروندا دایاناندا، اوتوز یاشیندا ائدی. سونرا اونون یانیندان آیریلیب، بوتون مئصئر تورپاغینی گَزدی. بوللوق اولان یدّی ائل عرضئنده، یِر بول-بول محصول وردی. او، مئصئرده یدّی ائلئن بوتون ارزاقینی ییغیب شهرلرده آنبار اتدی؛ هر شهرده اونون اطرافینداکی تارلالارین ارزاقینی ساخلادی. یوسئف دهنز قومو کئمی چوخلو تاخیل ییغدی؛ او قدر کی، آرتیق ساییمادی، چونکی ساییسی یوخ ائدی. قحطلیق ائللری گلمه‌دن اوّل، یوسئفئن اون شهرئنئن کاهئنی اولان پوتی‌فِرانین قیزی آسِنَتدن ائکی اوغلو اولدو. یوسئف بئرئنجی اوغلونا مِنَسّه آدینی وردی: «چونکی آتامیز، چکدئیئم بوتون زحمتی و آتامین بوتون اِوئنی منه یاددان چیخارتدیردی.» b b v51 مِنَسّه آدی «یاددان چیخارتماق» دئمکدئر. او، ائکئنجئسئنئن آدینی اِفرایئم قویدو: «چونکی آتامیز منی عذاب چکدئیئم تورپاقدا بارلی اتدی.» c c v52 اِفرایئم آدی «بارلی» دئمکدئر.

مئصئر تورپاغیندا اولان یدّی بوللوق ائلی باشا چاتدی. یوسئفئن ددئیی کئمی، یدّی قحطلیق ائلی باشلاندی. قحطلیق هر اؤلکه‌نی ووردو، آمّا بوتون مئصئر تورپاغیندا چؤرک وار ائدی. بوتون مئصئر قحطلیغا دوچار اولاندا، خالق چؤرک اوچون فئرعونا فریاد اتدی. فئرعون بوتون مئصئرلی‌لره ددی: «یوسئفئن یانینا گدئن؛ او سئزه نه دسه، اونو ادئن.» قحطلیق بوتون اؤلکه‌یه یاییلاندا، یوسئف بوتون آنبارلاری آچیب مئصئرلی‌لره تاخیل ساتدی، چونکی مئصئرده قحطلیق شئدّتلی ائدی. بوتون یِر اوزو یوسئفدن تاخیل آلماق اوچون مئصئره گلدی، چونکی قحطلیق بوتون یِر اوزونو بوروموشدو.