Intangiriro 41 FHB Father's Heart Bible™

41 ¹Hashize imyaka ibiri yuzuye, Farawo arota inzozi: yari ahagaze iruhande rwa Nili. ²Inka irindwi zisa neza kandi zibyibushye, ziva muri Nili, zirisha mu ruseke. ³Izindi nka irindwi mbi kandi zinanutse, zikurikira ziva muri Nili, zihagarara iruhande rwazo ku nkombe ya Nili. ⁴Za nka mbi zinanutse zirya za nka irindwi nziza zibyibushye, nuko Farawo arakanguka. ⁵Yongera gusinzira, arota inzozi za kabiri: amahundo arindwi y'ingano, manini kandi meza, amera ku giti kimwe. ⁶Hanyuma inyuma yayo, haza amahundo arindwi y'ingano arashibuka—manuce kandi yumishijwe n'umuyaga wo mu burasirazuba. ⁷Amahundo manuce amira amahundo arindwi manini yuzuye. Nuko Farawo arakanguka—byari inzozi. ⁸Mu gitondo umutima we warahungabanye; atuma bahamagara abanyabugenge bose bo mu Misiri n'abanyabwenge bayo bose. Farawo ababwira inzozi ze, ariko nta n'umwe washoboye kuzimusobanurira.

⁹Nuko umutware w'abahereza divayi abwira Farawo ati: “Uyu munsi nibutse ibyaha byanjye. ¹⁰Farawo yarakariye abagaragu be, antwara muri gereza mu nzu y'umutware w'abarinzi, hamwe n'umutware w'abatetsi b'imigati. ¹¹Jye na we twese twarose ijoro rimwe, buri wese arota inzozi zifite ibisobanuro byazo bwite. ¹²Hari umusore w'Umuheburayi, umugaragu w'umutware w'abarinzi, wari kumwe natwe. Tumubwira inzozi zacu, abisobanurira buri wese ukurikije ibisobanuro bye. ¹³Nk'uko yabidusobanuriye, ni ko byabaye: jyewe nsubizwa ku mwanya wanjye, naho undi aramanikwa.”

¹⁴Farawo ahamagaza Yozefu, bamukura muri gereza bihuta. Yiyogosha, ahindura imyenda ye, aza imbere ya Farawo. ¹⁵Farawo abwira Yozefu ati: “Narose inzozi nta muntu wazisobanura. Numvise ko iyo wumvise inzozi ushobora kuzisobanura.”

¹⁶Yozefu arasubiza ati: “Ntabwo nshobora kubikora ku bwanjye. Data wa twese ni we uzaha Farawo igisubizo cyiza.”

¹⁷Nuko Farawo abwira Yozefu ati: “Mu nzozi zanjye nari mpagaze ku nkombe ya Nili. ¹⁸Inka irindwi zibyibushye zisa neza ziva muri Nili, zirisha mu ruseke. ¹⁹Hanyuma izindi nka irindwi zirazikurikira—zinanutse, mbi cyane, zifite inyama nke—izo ntigeze mbona mu gihugu cya Misiri cyose. ²⁰Za nka zinanutse mbi zirya za nka irindwi za mbere zibyibushye. ²¹Nubwo zazimaze, nta wari kubimenya, kuko zakomeje kugaragara mbi nk'uko zari zimeze mbere. Nuko ndakanguka. ²²Mu nzozi zanjye mbona amahundo arindwi y'ingano amera ku giti kimwe, yuzuye kandi meza. ²³Hanyuma inyuma yayo arashibuka amahundo arindwi y'ingano—yumye, manuce, kandi yumishijwe n'umuyaga wo mu burasirazuba. ²⁴Amahundo manuce amira amahundo arindwi meza. Mbabwira abanyabugenge, ariko nta n'umwe washoboye kubinsobanurira.”

²⁵Yozefu abwira Farawo ati: “Inzozi za Farawo ni zimwe: Data wa twese yahishuriye Farawo ibyo agiye gukora. ²⁶Za nka irindwi nziza ni imyaka irindwi, n'amahundo arindwi y'ingano meza ni imyaka irindwi—ni inzozi zimwe. ²⁷Za nka irindwi zinanutse mbi zazikurikiye ni imyaka irindwi, n'amahundo arindwi ubusa yumishijwe n'umuyaga wo mu burasirazuba ni imyaka irindwi y'inzara. ²⁸Ibyo ni byo mbwira Farawo: Data wa twese yeretse Farawo ibyo agiye gukora. ²⁹Haje imyaka irindwi y'ubukungu bwinshi mu gihugu cya Misiri cyose. ³⁰Hanyuma hazakurikiraho imyaka irindwi y'inzara. Ubukungu bwose bwo mu Misiri buzibagirana, maze inzara izarimbura igihugu. ³¹Ubukungu buzibagirana mu gihugu, kuko inzara izakurikiraho izaba ikaze cyane. ³²Ko inzozi za Farawo zisubiwemo kabiri, bisobanura ko Data wa twese yashimangiye iki kibazo, kandi ko Data wa twese azagishyira mu bikorwa vuba.

³³None rero Farawo nashake umuntu w'ubushishozi akaba n'ubwenge, amushyire hejuru y'igihugu cya Misiri. ³⁴Farawo nabikoreho, ashyireho abagenzuzi bo mu gihugu, kandi bafate kimwe cya gatanu cy'umusaruro wa Misiri mu myaka irindwi y'ubukungu. ³⁵Bakoranye ibyokurya byose by'iyi myaka myiza ije, babike ingano munsi y'ukuboko kwa Farawo, zibe ibyokurya mu mijyi, kandi bazirinde. ³⁶Ibyo byokurya bizabera igihugu uburindo mu myaka irindwi y'inzara izagwira igihugu cya Misiri, kugira ngo igihugu kitazarimburwa n'inzara.”

Umugambi w'ubwenge ku myaka iri imbere

³⁷Iyo nama inyura Farawo n'abagaragu be bose. ³⁸Farawo abwira abagaragu be ati: “Twakwibonera undi muntu nk'uyu, umuntu ufite Mwuka w'Imana muri we?” ³⁹Farawo abwira Yozefu ati: “Kuko Imana yakweretse ibi byose, nta wundi ufite ubushishozi n'ubwenge nkawe. ⁴⁰Uzaba hejuru y'inzu yanjye; abantu banjye bose bazumvira amategeko yawe. Ku ngoma gusa ni ho nzakuruta.” ⁴¹Farawo abwira Yozefu ati: “Dore nkugize umutware w'igihugu cya Misiri cyose.”

⁴²Farawo akuramo impeta ye ku rutoki, ayishyira ku rutoki rwa Yozefu, amwambika imyenda myiza y'ikitani, maze amwambika umukufi wa zahabu mu ijosi. ⁴³Farawo yikoreza Yozefu mu igare rye rya kabiri, atuma abantu bataka imbere ye bati: “Nimupfukame!” Amushyira hejuru y'igihugu cya Misiri cyose. ⁴⁴Farawo abwira Yozefu ati: “Ndi Farawo; nta muntu n'umwe uzarambura ukuboko cyangwa ukuguru mu gihugu cya Misiri cyose utabyemeye.” ⁴⁵Farawo yita Yozefu Zafenati-Paneya, amuha Asinati, umwana wa Potifera umutambyi w'i Oni, ngo abe umugore we. Nuko Yozefu agenda mu gihugu cya Misiri cyose. ^a a v45 Oni wari umujyi ukomeye wo mu Misiri kandi ari ikigo cyo gusenga izuba — Abagiriki bawuziriho ngo Heliyopolisi, hafi ya Kayiro ya none.

⁴⁶Yozefu yari afite imyaka mirongo itatu igihe yahagararaga imbere ya Farawo umwami wa Misiri. Ava imbere ya Farawo, agenda mu gihugu cya Misiri cyose. ⁴⁷Mu myaka irindwi y'ubwinshi, igihugu cyera byinshi cyane. ⁴⁸Akoranya ibiribwa byose byo muri iyo myaka irindwi mu Misiri, abibika mu mijyi; muri buri mujyi ashyiramo ibiribwa byo mu mirima iwukikije. ⁴⁹Yozefu ahunika ingano nyinshi nk'umusenyi wo mu nyanja, zigeze aho areka no kuzibara, kuko zari nyinshi zidashobora kubarwa. ⁵⁰Imyaka y'inzara itaragera, Yozefu abyara abahungu babiri, ababyaranye na Asinati, umwana wa Potifera umutambyi w'i Oni. ⁵¹Yozefu yita impfura ye Manase, agira ati: “Ni uko Data wa twese yantumye kwibagirwa imibabaro yanjye yose n'inzu ya data yose.” ^b b v51 Izina Manase risobanura ngo “gutuma umuntu yibagirwa.” ⁵²Yita uwa kabiri Efurayimu, agira ati: “Kuko Data wa twese yantumye kwera imbuto mu gihugu nababariyemo.” ^c c v52 Izina Efurayimu risobanura ngo “uwera imbuto.”

⁵³Imyaka irindwi y'ubwinshi yabaye mu gihugu cya Misiri irarangira. ⁵⁴Imyaka irindwi y'inzara itangira nk'uko Yozefu yari yavuze. Inzara yibasira ibihugu byose, ariko mu gihugu cya Misiri cyose hariho imigati. ⁵⁵Igihe inzara yibasira Misiri yose, abantu batakambira Farawo basaba imigati. Farawo abwira Abanyamisiri bose ati: “Nimujye kwa Yozefu, mukore ibyo azababwira byose.” ⁵⁶Inzara ikwiriye mu gihugu cyose, Yozefu akingura ibigega byose, agurisha ingano Abanyamisiri, kuko inzara yari ikaze mu Misiri. ⁵⁷Isi yose iza mu Misiri kugura ingano kwa Yozefu, kuko inzara yari yibasiye isi yose.