Me basika na mukanda
Dibuku

Polo Bandaka Nzila ya Mubu samu na Kukwenda na Loma

Polo kebisaka ti bawu kwenda na mubu ve, kasi ba landaka mambu ya yandi ve. Mupepe ya ngolo ya node tindikaka bwatu bilumbu kumi na iya tii bantu nyonso bwezaka kivuvu. Yandi zabisaka bawu ti mbazi ya Tata ya beto silaka luzingu ya konso muntu, na manima yandi kabulaka mampa. Bwatu pasukaka na zulu ya nsenga ya zelo, mpe bantu nkama zole na makumi nsambwadi na sambanu (276) kumaka na simu.

Kapu 27.

Ntangu bawu bakaka lukanu ti beto ke kwenda na Itayi, bawu yekulaka Polo na bankole ya nkaka na maboko ya mfumu ya basoda mosi ya kati ya binwani nkama mosi ya ntinu, nkumbu ya yandi Yulyusi. Beto kotaka na bwatu mosi ya katukaka na Adalamite, yina vwandaka kwenda na bambanza ya na kumu ya mubu ya kizunga ya Aziya, mpe beto bandaka nzila ya mubu. Alisitake, muntu ya Masedwane yina katukaka na Tesalonika, vwandaka ti beto. Kilumbu yina landaka, beto kumaka na Sidone. Yulyusi sadilaka Polo mambu ya mbote, yandi bikaka yandi kwenda na bandiku ya yandi samu bawu lungisa bansatu ya yandi. Katuka kuna, beto bandaka nzila ya mubu mpe beto lutaka na lweka ya Sipele yina vwandaka kukeba beto, samu ti mipepe vwandaka kutedimina beto. Ntangu beto lutaka na mubu ya nene pene-pene ya Silisi na Pamfili, beto kumaka na Mila na yinsi ya Lisi. Kuna, mfumu ya basoda monikinaka bwatu mosi ya Alesandri yina vwandaka kwenda na Itayi, mpe yandi kotisaka beto na kati ya yawu. Beto lutaka malembe-malembe bilumbu mingi, mpe na mpasi beto kumaka pene-pene ya Senide. Samu ti mupepe kangilaka beto nzila, beto lutaka na lweka ya Kelete yina vwandaka kukeba beto, pene-pene ya Salamone. Na mpasi beto landaka kumu ya mubu, mpe beto kumaka na kisika mosi ba ke bokilaka Bisika ya Mbote, pene-pene ya mbanza Lasa.

Ntangu mingi vilaka, ata Ngolosilu me luta, na yina mubu vwandaka dyaka na kigonsa. Na yina, Polo kebisaka bawu: a a v9 «Ngolosilu» vwandaka Kilumbu ya Kuvedila, na ntangu ya kibula-mvula — ntangu yawu lutaka, ntangu ya mbote ya kutambula na mubu kangamaka. «Babakala, mu me mona ti luzietolo yayi ke nata mpasi ya nene mpe mvidusu ya mingi, kaka ve na bima ya bwatu mpe na bwatu yawu mosi, kasi mpe na luzingu ya beto.» Kasi mfumu ya basoda tulaka kivuvu ya yandi na ntwadisi ya bwatu mpe na mfumu ya bwatu, kuluta na mambu ya Polo. Samu ti kumu yango yina babwatu ke telamaka vwandaka mbote ve na kuluta bangonda ya madidi ya ngolo, bantu mingi bakaka lukanu ya kulanda nzila, na kivuvu ti bawu lenda kuma na Fenise, kumu mosi ya Kelete yina ke talasana na sude-wesete mpe na node-wesete, samu na kuluta bangonda ya madidi kuna.

Kitembo na Mubu

Ntangu mupepe mosi ya sude fulaka malembe-malembe, bawu banzaka ti bawu me baka yina bawu vwandaka na nsatu. Na yina, bawu katulaka longo yina ke simbaka bwatu mpe bawu landaka nzila pene-pene ya kumu ya Kelete. Kasi na nima ya ntama mingi ve, kitembo ya nene ya ngolo, yina ba ke bokilaka Mupepe ya Node-Esete, basikaka na mongo yina ya mubu. Bwatu kangamaka mpe yawu lendaka ve na kutedimina mupepe. Na yina, beto bikaka yawu kwenda, mpe mupepe nataka beto. Ntangu beto lutaka na yisi ya mwa mongo mosi ya mubu, ba ke bokilaka Kowuda, na mpasi beto bakaka bwatu ya fyoti ya mpulusu. Na nima ya kutombula yawu na bwatu, bawu sadilaka basinga samu na kukangila bwatu. Samu ti bawu vwandaka na boma ti bawu lenda kudikila na munyenge ya mubu ya Silete, bawu kululaka bisalulu ya kusimba bwatu na maza mpe mupepe nataka bawu. b b v17 Silete vwandaka kisika ya zelo-zelo ya kigonsa, na kumu ya mubu ya Afrika ya Node, yina basoda ya mubu ya ntama vwandaka kutina na boma. Kitembo panzaka beto na ngolo mingi, mutindu ti kilumbu yina landaka bawu bandaka na kulosa bima ya bwatu na mubu. Na kilumbu ya tatu, na maboko ya bawu mosi, bawu losaka bisalulu ya bwatu na mubu. Bilumbu mingi, ntangu na mbwetete monikinaka ve, kitembo yina ya ngolo vwandaka tatamana, mpe na nsuka beto bikaka kivuvu nyonso ya kuzwa mpulusu.

Na nima ya kuvwanda ntangu mingi kukonda kudya, Polo telamaka na kati ya bawu mpe tubaka: «Babakala, beno fwana kuwila munu mpe kubanda nzila ya mubu ve katuka na Kelete; na yina beno zolaka kukeba beno mosi na mpasi yayi mpe na mvidusu yayi. Ntangu yayi, mu ke longisa beno na kuvwanda na kibakala: ata muntu mosi na kati ya beno ke vidisa luzingu ya yandi ve, kaka bwatu yawu mosi ke vila. Na mpimpa yina lutaka, mbazi ya Tata ya beto, yina mu kele ya yandi mpe yina mu ke sadila, telamaka pene-pene na munu, c c v23 Polo ke tubila zina ya nzambi mosi ya ntama ve, kasi Tata yina yandi kele ya yandi — ata na kati ya bwatu yina ke kudika, yandi kele mwana na kati ya lukengolo ya Tata ya yandi. mpe yandi tubaka: “Kuwa boma ve, Polo. Nge fwana kutelama na ntwala ya ntinu Sezale, mpe tala, Tata ya munu me pesa nge luzingu ya bantu nyonso yina ke tambula na nge na mubu.” Na yina, beno baka kibakala, babakala — mu ke tula kivuvu ya munu na Tata ya beto: yawu ke salama kaka mutindu ba zabisaka munu. Kasi beto fwana kudikila na mwa mongo mosi ya mubu.»

Kubebisa ya Bwatu

Na mpimpa ya kumi na iya, ntangu mupepe vwandaka kaka na kunata beto na mubu ya Adiryatike, pene-pene ya kati-kati ya mpimpa, basoda ya mubu waka ti ntoto vwandaka kwiza pene-pene. Bawu tezaka maza mpe bawu bakaka bametele makumi tatu na tatu; ntangu bawu kwendaka na mwa mantwala, bawu tezaka dyaka mpe bawu bakaka bametele makumi zole na sambanu. d d v28 Mambu ya Kigeleki ke tanga bakude makumi zole, na nima kumi na tanu — kutala maza yina vwandaka kukuma nkufi nswalu kebisaka basoda ya mubu ti ntoto vwandaka pene-pene mingi na kigonsa. Samu ti bawu vwandaka na boma ti bwatu lenda kudikila na matadi, bawu losaka basinga iya ya kusimba bwatu katuka na nima ya bwatu, mpe bawu sambilaka samu na kuzaba ti ntangu ke bwa. Basoda ya mubu vwandaka kusosa nzila ya kutina na bwatu, bawu kululaka bwatu ya fyoti ya mpulusu na mubu, bawu vwandaka sala mutindu bawu ke losa basinga ya kusimba bwatu katuka na ntu ya bwatu. Polo zabisaka mfumu ya basoda mpe basoda: «Kana babakala yayi bikana na kati ya bwatu ve, beno lenda kuzwa mpulusu ve.» Na yina, basoda zengaka basinga yina vwandaka kusimba bwatu ya fyoti ya mpulusu mpe bawu bikaka yawu kwenda na mubu.

Na ntangu bwisi vwandaka pene-pene na kutsya, Polo longisaka bantu nyonso na kudya, yandi tubaka: «Bubu yayi kele kilumbu ya kumi na iya yina beno me vingila na boma, kukonda kudya, mpe beno me dya kima ve. Na yina, mu ke longisa beno na kudya — yawu kele samu na mpulusu ya beno. Ata nsuki mosi ya ntu ya muntu mosi na kati ya beno ke vila ve.» Ntangu yandi tubaka mambu yayi, yandi bakaka dimpa, yandi pesaka matondo na Tata ya beto na ntwala ya bawu nyonso, yandi bukaka yawu mpe yandi bandaka na kudya. Bawu nyonso bakaka kibakala mpe bawu mosi dyaka mwa madya. Kintwadi, beto vwandaka bantu nkama zole na makumi nsambwadi na sambanu na kati ya bwatu. Ntangu bawu dyaka mpe yukutaka, bawu kululaka kilo ya bwatu na kulosa bambuma na mubu. Ntangu bwisi tsyaka, bawu zabaka ntoto yina ve, kasi bawu talaka kumu mosi ya mubu ya kele na zelo-zelo, mpe bawu bakaka lukanu, kana yawu lenda kusalama, na kudikila bwatu kuna. Bawu zengaka basinga ya kusimba bwatu, bawu bikaka yawu na mubu, mpe na ntangu mosi bawu kangulaka basinga ya kutwadisa bwatu. Na nima, bawu tombulaka digembo ya ntwala na mupepe mpe bawu bandaka nzila na lweka ya zelo-zelo. Kasi bwatu bulaka na kisika ya munyenge, kisika yina maza zole vukanaka. Bawu kudikilaka bwatu na ntoto. Ntwala ya bwatu kotaka ngolo na ntoto, yawu ningana ve, kasi ngolo ya maza ya mubu pasulaka manima ya bwatu na bitini.

Binwani bakaka lukanu ya kufwa bankole, samu ti ata muntu mosi na kati ya bawu kuyoba ve na maza mpe kutina. Kasi mfumu ya basoda, mutindu yandi vwandaka zola kugulusa Polo, kangisaka bawu na lukanu ya bawu. Yandi pesaka lutumu na bayina lendaka kuyoba na kubwa na maza ntete mpe kukuma na kumu ya mubu, mpe bantu yina bikanaka, bankaka na zulu ya bibaka, bankaka na zulu ya bitini ya bwatu. Na yina, bantu nyonso kumaka na ntoto na kukonda mpasi.