Misala ya Bantoma 27 FHB Father's Heart Bible™

27 ¹Tango ekomamaki ete tokende na masuwa na Italia, bapesaki Polo na bakangami mosusu na mokonzi moko ya basoda nkama, kombo na ye Yulio, ya lisanga ya basoda ya Emperere. ²Tokotaki na masuwa moko ya Adramitio oyo ezalaki kokende na bandako ya masuwa ya libongo ya Azia, mpe tobandaki mobembo na mai. Aristarko, moto ya Makedonia ya Tesalonike, azalaki elongo na biso. ³Na mokolo oyo elandaki tokomaki na Sidoni. Yulio atalaki Polo malamu, mpe atikaki ye akende epai ya baninga mpo na kozwa bokengi. ⁴Uta kuna tobandaki lisusu mobembo na mai mpe totambolaki pembeni ya Shipre epai oyo mopepe ekoki kobundisa biso te, pamba te mipepe ezalaki kobundisa biso. ⁵Sima na kokatisa mai monene oyo ezali liboso ya Silisia na Pamfilia, tokomaki na Mira ya Lisia. ⁶Kuna mokonzi ya basoda amonaki masuwa moko ya Alekizandre oyo ezalaki kokende na Italia, mpe atyaki biso kati na yango. ⁷Totambolaki malembe mikolo ebele, mpe na pasi mingi tokomaki na Knido. Lokola mopepe etikaki biso totambola te, totambolaki pembeni ya Krete epai oyo mopepe ezali te, penepene na Salmone. ⁸Totambolaki pembeni na pasi mingi mpe tokomaki na esika moko oyo babengaka Bibandelo Malamu, penepene na engumba Lasea.

⁹Tango ebele elekaki — ata Kokila Bilei eleki, mpe kokende na mai ekomaki likama sik’oyo. Boye Polo akebisaki bango : ^a a v9 « Kokila Bilei » ezalaki Mokolo ya Bolimbisi Masumu, na eleko ya mpio — tango yango eleki, eleko ya kokende na mai na kimia esilaki mpenza. ¹⁰« Bandeko mibali, nazali komona ete mobembo oyo ekoyeisa libebi mpe liboma monene — na biloko mpe na masuwa kaka te, kasi na bomoi na biso mpe. » ¹¹Kasi mokonzi ya basoda atyelaki mokambi ya masuwa mpe nkolo ya masuwa motema koleka maloba ya Polo. ¹²Lokola libandela yango ezalaki malamu te mpo na eleko ya mpio, mingi na bango bayokanaki ete bakoba mobembo, na elikya ete bakoki kokoma na Fenike, libandela moko ya Krete oyo etali ngambo ya sudi-ngele mpe nordi-ngele, mpe baleka kuna eleko ya mpio.

Mopepe makasi na mai monene

¹³Tango mopepe ya sudi ebandaki kopepa malembe, bakanisaki ete bazwi oyo bazalaki kolula, boye bapikolaki ankre mpe batambolaki penepene na Krete. ¹⁴Kasi sima na mwa mosika, mopepe makasi lokola mopepe ya mbula makasi, oyo babengaka Mopepe ya Nordi-Ngele, ekitaki uta na esanga. ¹⁵Masuwa ekangamaki, mpe ekokaki kotelema liboso ya mopepe te ; boye tolembaki mpe tolekisaki yango ememama. ¹⁶Tango totambolaki na nse ya esanga moko moke oyo babengaka Kauda, tokokaki kokanga masuwa moke ya kobikisa na pasi mingi. ¹⁷Sima na bango komata na yango, basalelaki bansinga mpo na kokanga nzoto ya masuwa. Mpo na kobanga kokweya na zebe ya Sirti, bakitisaki ankre ya mai mpe bamemamaki. ^b b v17 Sirti ezalaki esika ya zebe ya kopengwa-pengwa na libongo ya Afrika ya Nordi, oyo bato ya masuwa ya kala bazalaki kobanga mingi. ¹⁸Tango mopepe makasi ezalaki kobeta biso mingi, na mokolo oyo elandaki babandaki kobwaka biloko ya masuwa na mai. ¹⁹Na mokolo ya misato, na maboko na bango moko babwakaki bisaleli ya masuwa na mai. ²⁰Mikolo ebele moi mpe minzoto emonanaki te, mopepe makasi ezalaki kobeta kaka, mpe nsuka tolembisaki elikya nyonso ya kobika.

²¹Sima na bango kolekisa tango molayi na bilei te, Polo atelemaki na kati na bango mpe alobaki : « Bandeko mibali, bosengelaki koyoka ngai mpe kolongwa na Krete te ; boye bokokaki kobika na libebi mpe liboma oyo. ²²Sik’oyo nasengi bino ete bozala na mpiko : moto moko te kati na bino akobungisa bomoi na ye, masuwa kaka nde ekobunga. ²³Na butu oyo elekaki, anjelu ya Tata na biso — oyo nazali ya Ye mpe nazali kosalela Ye — atelemaki pembeni na ngai, ^c c v23 Polo apesi kombo ya nzambe moko ya mosika te, kasi ya Tata oyo azali ya Ye — ata kati na masuwa oyo ezali kozindana, azali mwana na bokengi ya Tata na ye. ²⁴mpe alobaki : ‹ Kobanga te, Polo. Osengeli kotelema liboso ya Kaisala, mpe tala, Tata apesi yo bomoi ya bato nyonso oyo bazali kotambola na masuwa elongo na yo. › ²⁵Boye bozala na mpiko, bandeko mibali — nazali kotyela Tata motema : makambo ekozala ndenge nde balobaki na ngai. ²⁶Kasi tosengeli kokweya na esanga moko. »

Kobukana ya masuwa

²⁷Na butu ya zomi na minei, wana bazalaki kaka komemama na Mai ya Adriatiki, penepene na midi ya butu bato ya masuwa bakanisaki ete mokili ezali kopusana. ²⁸Bamekaki bozindo mpe bamonaki makolo 120 ; bamataki mwa mosika mpe bamekaki lisusu, mpe bamonaki makolo 90. ^d d v28 Na Greki, ezali mituka tuku mibale na sima mituka zomi na mitano — bozindo oyo ezalaki kokita noki ebimisaki bato ya masuwa ete mokili ezalaki penepene mpenza na likama. ²⁹Mpo na kobanga kobeta na mabanga, bakitisaki ankre minei na nsima ya masuwa mpe babondelaki ete moi etana. ³⁰Bato ya masuwa balukaki kokima na masuwa, mpe bakitisaki masuwa moke na mai, bamikomisaki lokola bazali kobwaka ankre na liboso ya masuwa. ³¹Polo alobaki na mokonzi ya basoda mpe na basoda : « Soki bato oyo batikali kati na masuwa te, bokoki kobika te. » ³²Boye basoda bakataki bansinga oyo ekangaki masuwa moke mpe batikaki yango ememama.

³³Moke liboso moi ebima, Polo abondelaki bango nyonso bamela bilei, alobaki : « Lelo ezali mokolo ya zomi na minei oyo bozali kozela na mitema mabe, na bilei te, bolei eloko moko te. ³⁴Boye nabondeli bino bolia — yango ezali mpo na bobiki na bino. Suki moko te kati na mito na bino ekobunga. » ³⁵Sima na koloba boye, azwaki mampa, apesaki Tata na biso matondi liboso na bango nyonso, abukaki yango mpe abandaki kolia. ³⁶Nyonso bazwaki mpiko mpe bango moko balei bilei moke. ³⁷Mobimba tozalaki bato 276 kati na masuwa. ³⁸Sima na kotonda na bilei, bapesaki masuwa pamba na kobwaka ble na mai. ³⁹Tango moi etanaki, bayebaki mokili yango te, kasi bamonaki mwa libongo ya mai oyo ezali na zelo, mpe bakanisaki, soki ekoki, kokomisa masuwa na nse kuna. ⁴⁰Bakataki ankre mpe batikaki yango na mai, mpe na tango yango bafungolaki bansinga ya biloko ya kokamba masuwa. Bongo batombolaki lipopo ya liboso na mopepe mpe bakendeki na libongo. ⁴¹Kasi tango bakweyaki na esika oyo mai mibale ekutanaki, bakangisaki masuwa na zebe — liboso ekangamaki makasi mpe ezalaki kolengana te, nzokande nguya ya mbonge ezalaki kobuka nsima.

⁴²Basoda bakanisaki koboma bakangami mpo ete moko te akoka kobuta mai mpe kokima. ⁴³Kasi mokonzi ya basoda, oyo alingaki kobikisa Polo, apekisaki bango na likanisi na bango, mpe apesaki mitindo na baoyo bakoki kobuta mai ete bamibwaka liboso mpe bakoma na mokili, ⁴⁴mpe basusu na mabaya, basusu na biteni ya masuwa. Boye bango nyonso bakomaki na mokili malamu.