Goliat Nyepelekake Barisane Israel
Patang puluh dina raksasa nantang Israèl supaya ngetokaké wong siji, lan kabèh padha wedi banget. Dawud, sing ngeteraké roti kanggo kakang-kakangé, nesu kanggo wadyabalané Rama sing gesang. Dhèwèké nolak waju silihan, njupuk watu lima saka kali, lan ngrubuhaké Goliat karo siji.
17 1Wong Filisti padha nglumpukake wadya-balane kanggo perang, padha nglumpuk ing Sokho ing tanah Yehuda, lan masang kemah ing Efes-damim, ing antarane Sokho lan Azeka. 2Prabu Saul lan wong Israel uga padha nglumpuk, masang kemah ing Lebak Ela, sarta nata barisan perang adhep-adhepan karo wong Filisti. 3Wong Filisti padha ngadeg ing gunung sisih kana, dene wong Israel ngadeg ing gunung sisih kene, lan ing antarane ana lebake. 4Banjur ana sawijining jago saka tarube wong Filisti kang jenenge Goliat, wong Gat, metu, dhuwure kira-kira sangang kaki sangang inci. 5Ing sirahe nganggo topong tembaga, lan awake nganggo kere waja asisik kang abote kira-kira satus selawe pon. 6Sikile katutupan ing tameng tembaga, lan ing antarane pundhake ana towoke tembaga. 7Landheyaning tumbake kaya tenunaning tukang tenun, dene mata-waja tumbake abote kira-kira limalas pon. Abdi kang nggawa tamenge mlaku ndhisiki dheweke. 8Dheweke ngadeg lan nguwuh-uwuh marang barisane Israel, tembunge: “Yagene kowe padha metu nata barisan perang? Apa aku iki dudu wong Filisti, lan kowe iku rak abdine Saul? Miliha wong siji, konkonen mudhun nemoni aku. 9Yen dheweke bisa nglawan lan mateni aku, aku kabeh bakal dadi abdimu; nanging yen aku kang menang lan mateni dheweke, kowe kabeh bakal dadi abdiku lan ngladeni aku.” 10Wong Filisti mau banjur kandha: “Ing dina iki aku nyepelekake barisane Israel! Wenehana aku wong siji, ayo padha perang tandhing.”
11Bareng Prabu Saul lan wong Israel kabeh padha krungu tembunge wong Filisti mau, banjur padha giris lan wedi banget.
12Dawud iku anake Isai, wong Efrata saka Betlehem ing tanah Yehuda, kang duwe anak lanang wolu. Ing jamane Prabu Saul, Isai wis tuwa, umure wis lanjut. 13Anake Isai telu kang tuwa dhewe padha ndherek Prabu Saul maju perang: Eliab kang mbarep, Abinadab kang nomer loro, lan Syama kang nomer telu. 14Dawud iku kang wuragil. Dene anak telu kang tuwa mau padha ndherek Prabu Saul, 15nanging Dawud bola-bali saka ngarsane Prabu Saul mulih kanggo ngengon wedhuse bapakne ing Betlehem.
16Patang puluh dina suwene wong Filisti mau saben esuk lan sore maju lan ngadeg nantang.
17Isai kandha marang Dawud, anake: “Gandum garangan samono akehe lan roti sepuluh iji iki gawanen kanggo kakang-kakangmu, enggal gawakna menyang tarub kanggo kakang-kakangmu. 18Lan kiju sepuluh iji iki aturna marang panggedhene regu. Tilikana kepriye kabare kakang-kakangmu, lan gawanen kabar bab kahanane. 19Prabu Saul, kakang-kakangmu, lan wong Israel kabeh ana ing Lebak Ela, padha perang nglawan wong Filisti.”
20Esuk umun-umun Dawud tangi, wedhuse dititipake marang wong kang ngengon, banjur ngemot gawane lan mangkat kaya kang didhawuhake dening Isai. Tekane ing tarub nalika wadya-bala lagi budhal menyang barisan perange karo nguwuh-uwuh surak perang. 21Wong Israel lan wong Filisti padha nata barisane adhep-adhepan. 22Dawud ninggal gawane marang wong kang njaga barang, banjur mlayu menyang barisan perang lan aweh salam marang kakang-kakange. 23Nalika isih caturan karo wong-wong mau, Goliat, jago wong Filisti saka Gat mau, metu saka barisane wong Filisti lan nguwuh-uwuh tantangan kaya adate, lan Dawud krungu. 24Bareng wong Israel padha weruh wong mau, kabeh padha mlayu saka ngarepe kanthi wedi banget. 25Wong Israel padha kandha: “Apa kowe weruh wong kang tansah metu iku? Dheweke metu arep nyepelekake wong Israel. Sing sapa bisa mateni dheweke bakal diparingi bandha akeh dening sang prabu, lan bakal diparingi putrine, sarta brayate bapakne bakal diluwari saka pajeg ing Israel.”
26Dawud takon marang wong-wong kang ana ing sandhinge: “Apa kang bakal ditampa dening wong kang mateni wong Filisti iki lan mbusak isin saka Israel? Awit sapa ta wong Filisti kang ora tetak iki, dene wani nyepelekake barisane Rama kang gesang?”
27Wong-wong mau banjur mbaleni marang dheweke apa kang bakal ditindakake kanggo wong kang mateni wong Filisti mau.
28Bareng Eliab, kakange Dawud kang mbarep, krungu dheweke caturan karo wong-wong mau, banjur nepsu marang Dawud, kandhane: “Yagene kowe mudhun mrene? Lan wedhus sithik iku ko-titipake sapa ing ara-ara samun? Aku ngerti kumalungkungmu lan atimu kang ala — kowe mudhun mung arep nonton perang.”
29Wangsulane Dawud: “Saiki aku iki wis nindakake apa? Rak mung takon wae ta.” 30Dawud banjur minger marang wong liya lan takon kang padha, lan wong-wong mau mangsuli dheweke kaya mau. 31Tembunge Dawud keprungu lan dilapurake marang Prabu Saul, kang banjur nimbali dheweke. 32Ature Dawud marang Prabu Saul: “Sampun ngantos wonten tiyang ingkang semplah manahipun margi tiyang punika. Abdi Paduka badhe mangkat nglawan tiyang Filisti punika.”
33Pangandikane Prabu Saul: “Kowe ora bakal bisa nglawan wong Filisti iku. Kowe isih bocah, dene dheweke wis dadi prajurit wiwit enom.”
34Ature Dawud marang Prabu Saul: “Abdi Paduka punika ngengen menda kagunganipun tiyang sepuh kawula. Manawi wonten singa utawi bruwang dhateng lan nyaut menda saking pepanthan, 35kawula bujeng, kawula gebag, saha menda wau kawula luwari saking cangkemipun. Manawi singa wau nempuh kawula, kawula cepeng gembelipun, kawula gebag, lan kawula pejahi. 36Abdi Paduka sampun mejahi singa saha bruwang; tiyang Filisti ingkang boten tetak punika badhe dados kados salah satunggalipun kewan wau, amargi sampun nyepelekaken barisanipun Rama ingkang gesang.” 37Dawud nambahi ature: “Rama kita, ingkang sampun ngluwari kawula saking cengkeremipun singa saha bruwang, badhe ngluwari kawula saking tanganipun tiyang Filisti punika.” Pangandikane Prabu Saul: “Mangkata — muga-muga Rama kita nunggila karo kowe.”
38Prabu Saul banjur ngagemake kelambi perange dhewe marang Dawud. Sirahe Dawud dienggoni topong tembaga, lan awake dienggoni kere waja. 39Dawud banjur nyengkelit pedhang ing sandhuwure kere waja mau lan nyoba mlaku, nanging durung kulina. Ature Dawud marang Prabu Saul: “Kawula boten saged mlampah ngangge punika, amargi dereng kulina.” Pedhang lan kere waja mau banjur diculi.
40Dawud banjur njupuk tekene, milih watu lima kang lempret saka kali, dilebokake ing kanthong pawadhahane pangon, lan karo nyekel bandhil ing tangane, nyedhaki wong Filisti mau. 41Ing kono wong Filisti mau, kanthi abdi kang nggawa tamenge mlaku ndhisiki, saya suwe saya nyedhaki Dawud. 42Bareng wong Filisti mau nyawang Dawud, lan weruh yen mung bocah — rupane abang-abang lan bagus — banjur ngremehake dheweke. 43Kandhane marang Dawud: “Apa aku iki asu, kok kowe nekani aku nganggo teken?” Wong Filisti mau banjur nyupatani Dawud kalawan nyebut para allahe. 44Pangucape: “Mrenea, dagingmu bakal dakwenehake marang manuk ing awang-awang lan kewan ing ara-ara.”
45Wangsulane Dawud marang wong Filisti mau: “Kowe nekani aku nganggo pedhang, tumbak, lan towok, nanging aku nekani kowe kalawan asmane Rama, Gustine wadya-balane swarga, Ramane barisane Israel, kang wis koksepelekake. 46Ing dina iki Rama kita bakal masrahake kowe marang tanganku, lan kowe bakal dakpateni sarta daktigas gulumu. Ing dina iki uga bangke-bangke wadya-balane wong Filisti bakal dakwenehake marang manuk ing awang-awang lan kewan galak ing bumi, satemah sajagad bakal padha ngerti yen ana Rama kita ing Israel.
47Sarta wong kabeh kang nglumpuk ing kene bakal padha ngerti yen Rama kita paring karahayon ora srana pedhang utawa tumbak; awit peperangan iki kagungane Rama kita, lan Panjenengane bakal masrahake kowe kabeh marang tanganku kabeh.”
48Bareng wong Filisti mau maju arep nyerang Dawud, Dawud banjur enggal-enggal mlayu menyang barisan perang methukake dheweke. 49Dawud banjur nglebokake tangane ing kanthonge, njupuk watu siji, dibandhilake, lan ngenani bathuke wong Filisti mau. Watu mau amblesek ing bathuke, lan dheweke ambruk krungkeb ing lemah. 50Dadi Dawud ngalahake wong Filisti mau mung srana bandhil lan watu; tanpa nyekel pedhang, dheweke ngrubuhake lan mateni wong mau. 51Dawud banjur mlayu lan ngadeg ing sandhuwure wong mau. Dijupuke pedhange wong Filisti mau, diunus saka rangkane, lan wong mau dipateni, gulune ditigas nganggo pedhang iku. Bareng weruh jagone wis mati, wong Filisti padha mlayu.
52Wong Israel lan wong Yehuda banjur padha tangi karo surak-surak, lan mbujung wong Filisti nganti tekan lawanging kutha Gat lan gapurane Ekron. Bangke-bangke wong Filisti padha pating glempang ing sadalan-dalan Saaraim nganti tekan Gat lan Ekron. 53Sawuse wong Israel bali saka anggone mbujung wong Filisti, banjur padha njarah-rayah tarube. 54Dawud njupuk sirahe wong Filisti mau lan digawa menyang Yerusalem, dene gegamane Goliat didekek ing tarube dhewe. 55Nalika mirsani Dawud maju methukake wong Filisti mau, Prabu Saul ndangu marang Abner, panglimane wadya-bala: “Abner, bocah nom iku anake sapa?” Ature Abner: “Kados gesang Paduka, dhuh sang prabu, kawula boten mangertos.”
56Pangandikane sang prabu: “Tlitinen, bocah nom iku anake sapa.”
57Bareng Dawud bali sawuse mateni wong Filisti mau, Abner ngirid dheweke sowan marang ngarsane Prabu Saul, sirahe wong Filisti mau isih ana ing tangane. 58Pandangune Prabu Saul: “He bocah nom, kowe iki anake sapa?” Ature Dawud: “Anake abdi Paduka, Isai, tiyang Betlehem.”