Goliyati Wálewula Basuta ba Kiseledi
Mu bilumbu makumaya, mutu wa kikesa wusi boka Kiseledi mu kuhitika mutu wumosi, amana boosu báyuka bweya. Tavidi, wisi nata mapha kwena baphangi bandi, wáyukila khabu kikuma kya basuta ba Tata wa moyu. Wusi kadika binwaninu bya lutu bina bámupheka, wusi bonga matadi matanu mu mufintu wa mamba, amana wubwisa Goliyati ni dimosi.
17 1Bafilisiti bákutikisa basuta ba bawu mu mvita, bákutakana ku Sokho ku Yuta, amana bázinga ku Efe-Damimi, ha kati kya Sokho yi Azeka. 2Sawulu yi bayakala ba Kiseledi bákutakana, bázinga mu beti dya Ela, amana báyidika basuta ba bawu mu mvita kuna thwala ya Bafilisiti. 3Bafilisiti bátelama hana mongu wumosi, amana Kiseledi hana mongu wukwawu kuna thwala ya bawu, beti dyákala ha kati kya bawu. 4Mutu wa kikesa, khumbu yandi Goliyati mwisi Gati, wálubuka mu phenza ya Bafilisiti; wula wandi wena kitesu kya meta mitatu. 5Hana thu dyandi, phwa ya kibende; amana wávwata binwaninu bya lutu bina byena zitu kya kitesu kya kilo makumatanu. 6Binwaninu bya kibende byásweka malu mandi, amana ngumba ya kibende yákala ha kati kya mahembu mandi. 7Nti wa ngumba yandi wafwanana yi nti wa kutungila miledi, amana thu dyandi dya kisengu dyákala zitu kya kitesu kya kilo nsambwadi. Mutu wa kunata kibalaka kyandi wénda kuna thwala yandi. 8Wátelama amana wábokila kwena basuta ba Kiseledi: «Biki lwalúbuka mu kuyidika basuta ba benu mu mvita? Keti meni yeninahoku Mufilisiti, amana benu basadi ba Sawulu? Solenu mutu wumosi amana lumuhitika kwena meni. 9Yuka ni kalenda kunwana yi meni amana kahonda meni, buna tukakála basadi ba benu; kaasi ho ni meni ngilenda kuluta yandi mu ngolu amana kumuhonda, buna benu lukakála basadi ba betu amana lutusadila.» 10Amana Mufilisiti wuzimbudi: «Lelu meni ngilewula basuta ba Kiseledi! Luheka meni mutu wumosi, amana tunwana.»
11Kaasi Sawulu yi Kiseledi dyosu, buna báyuka mambu ma Mufilisiti, bweya bwábabwila amana mbundu zafwa ngolu.
12Tavidi wákala mwana wa Yese, mwisi Efalata mwisi Betelemi ku Yuta, wuna wákala yi bana nana ba yakala. Muna bilumbu bya Sawulu, Yese wákala mbuta, wukula mu mimvu. 13Bana batatu ba mbuta ba Yese bálanda Sawulu ku mvita: Eliyabi watheti, Abinadabi wazodi, amana Shama watatu. 14Tavidi wákala muleki. Bana batatu ba mbuta bálanda Sawulu, 15kaasi Tavidi kakala kuvutuka yi kwenda tuka kwena Sawulu, hanga katendana mameme ma tata wandi ku Betelemi.
16Mu kitesu kya bilumbu makumaya, Mufilisiti kakala kwisaka kuna thwala, kosu nsuka yi kosu masika, amana katelama.
17Yese wázimbula kwena mwana wandi Tavidi: «Bongila baphangi baku kikhunda kyaki kya mbongu ya yoka yi mapha kumi mama, amana nata byawu tswatsu kwena baphangi baku ku phenza. 18Amana nata bifulu kumi bya mabele byabi kwena pfumu wa kibuka kya bawu. Tala buna baphangi baku bena, amana vutula musamu wa bawu. 19Sawulu, baphangi ba Tavidi, yi bayakala boosu ba Kiseledi, bena mu beti dya Ela, mu kunwana yi Bafilisiti.»
20Muna nsuka, Tavidi wásisa mameme kwena nkebi, wábonga bima byandi amana wénda bwosu Yese kátuma. Wátula ku phenza tangwa basuta báyandika kwenda mu kuyidika basuta ba bawu amana bakala kalunga ndinga ya mvita. 21Kiseledi yi Bafilisiti báyidika basuta ba bawu mu mvita, kibuka kimosi kuna thwala ya kikwawu. 22Tavidi wásisa bima byandi kwena nkebi wa bima, wénda tswatsu ku basuta amana wáhana mboti kwena baphangi bandi. 23Buna kakala zonza yi bawu, Goliyati, mutu wa kikesa wa Bafilisiti mwisi Gati, wálubuka mu basuta ba Bafilisiti amana wábokila mambu mandi ma lewula bwosu kayikana; amana Tavidi wámuyuka. 24Muna tangwa bayakala ba Kiseledi bámona mutu wuna, boosu bátina kuna thwala yandi mu bweya bwabwingi. 25Bayakala ba Kiseledi bázimbula: «Keti lwamona mutu yandu wisi lubuka? Wisa mu kulewula Kiseledi. Kinga kakúheka kimvwama kyabwingi kwena mutu wuna wakunhonda, amana kakúheka yandi mwana wandi wa mukhetu, amana kakatula nzu ya tata wandi mu kisalu mu Kiseledi.»
26Tavidi wáhyula bayakala bana bákala bela-bela yi yandi: «Khi muluta mbongi katambula mutu wuna wakunhonda Mufilisiti yandu amana wákatula ngusi ya Kiseledi? Mukuma nani Mufilisiti yandu wakonda kuzengwa, waléwula basuta ba Tata wa luzingu?»
27Batu bámuvutudila mambu mana makasadilwa kwena mutu wuna wakunhonda yandi.
28Muna tangwa Eliyabi, phangi wa Tavidi wa mbuta, kámuyuka buna kakala zonza yi bayakala, Eliyabi wáfwa nganzi kwena Tavidi. Wuzimbudi: «Biki wátuluka? Kwena nani wásisa mameme mana mafioti mu tseki? Nzayi lulendu lwaku yi mbundu yaku ya mbi — wátuluka lwesi mu kutala mvita.»
29«Khi yisadidi buthwena?» Tavidi wuzimbudi: «Dyákala lwesi kyufu.» 30Wábaluka kwena mutu wahika amana wáhyula mambu mamosi, amana batu bámuvutula bwosu batekila. 31Batu báyuka mambu ma Tavidi, amana básamuna mawu kwena Sawulu; amana Sawulu wátuma batu ndangu bamunata kwena yandi. 32Tavidi wázimbula kwena Sawulu: «Ka mutu ku mbundu yandi yafwa mu diambu dya Mufilisiti yandu. Musadi waku kakwenda kunwana yi Mufilisiti yandu.»
33Sawulu wuzimbudi: «Ngeyi wulendaku kunwana yi Mufilisiti yandu. Ngeyi muleki lwesi, amana yandi wena mutu wa mvita tukidila kileki kyandi.»
34Tavidi wázimbula kwena Sawulu: «Musadi waku kakala kutendana mameme ma tata wandi. Muna tangwa thambu holo mbidi yisa amana yábonga dimeme mu mameme, 35yílandi yawu, yábeta yawu, amana yátukula dimeme mu munwa wa yawu. Buna yábaluka kwena meni, yikwata nsuki za tsingu yawu, yábeta amana yáhondi yawu. 36Musadi waku wáhonda thambu yi mbidi byodi; Mufilisiti yandu wakonda kuzengwa kakála hanga mosi wa byawu, mukuma waléwula basuta ba Tata wa luzingu.» 37Tavidi wázimbula hika: «Tata wetu, wuna wáhulula meni mu koku dya thambu yi dya mbidi, kahúlula meni mu koku dya Mufilisiti yandu.» Sawulu wuzimbudi: «Wenda — Tata wetu kakála kumosi yi ngeyi.»
38Amana Sawulu wávwadika Tavidi binwaninu byandi mveni. Wásya phwa ya kibende hana thu dyandi amana wámuvwadika muledi wa bisengu. 39Tavidi wákanga mbedi ya phoku hana binwaninu amana wásanda mu kudyata, kaasi kayikananaku mu byawu. «Ngilendaku kwenda mu byabi,» wázimbula kwena Sawulu, «ngiyikananaku mu byawu.» Buna wákatula byawu.
40Wábonga nkawu wandi, wásola matadi matanu ma lengu mu mwana mamba, wásya mawu mu mukuta wandi wa butendani, amana ni musinga mu koku dyandi, wábwesuka kwena Mufilisiti. 41Amana muna tangwa dina, mwisi Filisiti, ni mutu wunata kibalaka kyandi ku thwala yandi, kakala khundingisa kwena Tavidi. 42Amana mwisi Filisiti wusimbuludi Tavidi, wámona ni mwana lwesi kákala, lutu lwambwaki yi kitoku, buna wamúlewula. 43Wázimbula kwena Tavidi: «Meni mbwa, ndangu wisi kwisa kwena meni ni mitsosu?» Amana mwisi Filisiti wasínga Tavidi mu banzambi bandi. 44Wázimbula: «Wisa khaka, amana yikuheka musuni waku kwena banuni ba ku zilu yi bambisi ba mu musitu.»
45Amana Tavidi wázimbula kwena mwisi Filisiti: «Ngeyi wisi kwisa kwena meni ni mbedi ya phoku, ngumba yi dikonga, kaasi meni yisi kwisa kwena ngeyi mu khumbu ya Tata wa basuta ba ku zilu, Tata wa basuta ba Kiseledi, wuna ngeyi waléwula. 46Lelu, Tata wetu kakúheka ngeyi mu moku mama, amana yikabeta ngeyi yi yikazenga ntu waku. Muna kilumbu kyaki-kyaki, yikuheka mvumbi za basuta ba Filisiti kwena banuni ba ku zilu yi bambisi bya nganzi bya ha tsi, amana batu boosu ba ha tsi bakazaya ni henina Tata wetu mu Kiseledi.
47Batu boosu bakutakana haha bakazaya ni Tata wetu kisi hulula konda mbedi ya phoku holo ngumba; mukuma mvita yenina ya Tata wetu, amana kakúheka benu boosu mu moku metu.»
48Bwosu mwisi Filisiti kátelama mu kumuhanga, Tavidi wénda tswatsu ku kibuka kya mvita mu kutundakana yi yandi. 49Tavidi wátula koku mu mukuta wandi, wábonga ditadi, wádibula dyawu ni musinga amana wábeta mwisi Filisiti mu mbulu. Ditadi dyákota mu mbulu yandi, amana wábwa mbunzu mu mafu ha tsi. 50Bwabuna Tavidi wáluta mwisi Filisiti mu ngolu ni musinga yi ditadi; konda mbedi ya phoku mu koku, wámubeta amana wámuhonda. 51Tavidi wénda tswatsu amana wátelama ha thandu yandi. Wábonga mbedi ya phoku ya mwisi Filisiti, wákatula dyawu mu kilalu kyandi amana wámuhonda, mu kuzenga ntu wandi ni dyawu. Bwosu bisi Filisiti bámona kikesa kya bawu wufini, bátina.
52Amana bayakala ba Kiseledi yi ba Yuta bátelama ni kiwolu amana bálanda bisi Filisiti tii yi ku mwelu wa Gati yi ku mwelu mya Ekeloni. Mvumbi za bisi Filisiti zákala landalana mu nzila ya Shaalayimi tii yi ku Gati yi ku Ekeloni. 53Kunima dya bisi Kiseledi kuvutuka mu kulanda bisi Filisiti, bábotula bima bya mbanza za bawu. 54Tavidi wánata ntu wa mwisi Filisiti ku Yelusalemi amana wásya binwaninu bya Goliyati mu tenta dyandi. 55Bwosu Sawulu kámona Tavidi walubuka mu kutundakana yi mwisi Filisiti, wáhyula Abeneli, pfumu wa basuta bandi: «Mwana wa nati mwana yakala wawu, Abeneli?» Abeneli wávutula: «Mu luzingu lwaku, pfumu wama, nzayiku.»
56Kinga wuzimbudi: «Zaya mwana wa nati mwana yakala wawu kenina.»
57Kunima dya Tavidi kuvutuka mu kuhonda mwisi Filisiti, Abeneli wámubonga amana wánata yandi ku thwala ya Sawulu, ntu wa mwisi Filisiti mu koku dyandi. 58Sawulu wáhyula: «Ngeyi mwana wa nati, mwana yakala?» Tavidi wávutula: «Mwana wa musadi waku Yese, mwisi Betelemi.»