Goliyati Asapwaza Misoka ya Izarayeli
Mukati mwa ntsiku makumi manai, cimphona cinatsutsa Izarayeli kuti atumize munthu m'bodzi, ndipo onsene ali na mantha. Dhavidhi, akuenda kaperekera pao kuna abale ace, aipirwa thangwi ya ankhondo a Baba wathu wamoyo. Iye akhonda pida pyakukhwalira, asankhula miyala mixanu mu nkulo, mbagwisa Goliyati na m'bodzi.
17 1Afilisti agumanyiza anyankhondo awo toera kunkhondo, mbasonkhana ku Soko mu Yuda, mbamanga misasa ku Efese-damimi, pakati pa Soko na Azeka. 2Sauli na amuna a Izarayeli agumanyikana, mbamanga misasa mu nkhwa wa Ela, mbalinganiza misoka yawo ya nkhondo mbayang'ana Afilisti. 3Afilisti aima pa phiri ibodzi, Izarayeli pa phiri inango yakuyang'anana, nkhwa uli pakati pawo. 4Kubuluka n'misasa ya Afilisti abwera nyankhondo wamphambvu kakamwe, dzina yace Goliyati wa ku Gati, wakuleba pafupi na mamita matatu. 5Pa nsolo wace pakhali na kapasete ya bronze; akhali na nguwo ya nkhondo ya makwakwa, yakulemera pafupi na makilu makumasanu na manomwe. 6Miyendo yace ikhakhundikirwa na bronze, na nkhondzwe wa bronze ukhakoleka pakati pa mapewa ace. 7Citi ca dipa yace cikhali ninga muti wakulukira nguwo, na nsolo wace wa cisvwa ukhalemera pafupi na makilu manomwe. Nyakutsembera xango yace akhafamba patsogolo pace. 8Aima mbakhuwira misoka ya Izarayeli, mbalonga kuti: “Thangwi yanji mwabuluka toera kwima mu misoka ya nkhondo? Ine si Nfilisti tayu, imwe mbamuli atumiki a Sauli? Sankhulani munthu m'bodzi mbamtuma kuna ine. 9Angakwanisa kumenyana na ine mbandipha, ife tinakhala atumiki anu; mbwenye ine ndingampambvazika mbandimpha, imwe munakhala atumiki athu, mbamutitumikira.” 10Na tenepo Nfilisti alonga kuti: “Lero ndisapwaza misoka ya Izarayeli! Ndipaseni munthu, tendeni timenyane.”
11Sauli na Izarayeli onsene pidabva iwo mafala a Nfilisti, atyamuka mbagopa kakamwe.
12Dhavidhi akhali mwana wa Djese, Mwefrata wa ku Beremi mu Yuda, adakhala na ana amuna asere. Mu ntsiku za Sauli, Djese akhali nkhalamba, wa pyaka pizinji. 13Ana atatu akulu a Djese atowera Sauli kunkhondo: Eliyabe woubereki, Abinadhabe waciwiri, Xama wacitatu. 14Dhavidhi akhali n'ng'ono kakamwe. Ana atatu akulu akhadatowera Sauli, 15mbwenye Dhavidhi akhabwerera na kuenda kubuluka kuna Sauli toera kuyang'anira mabira a babace ku Beremi.
16Mu ntsiku makumanai Nfilisti akhabwera patsogolo namacibese na namaulo, mbaima.
17Djese apanga mwanace Dhavidhi, mbalonga kuti: “Kwata tirigu uyu wakuwocwa uzinji na mikate ineyi khumi, mbuendesa mwakucimbiza kuna abale ako ku misasa. 18Kwatambo nkaka wakulimba khumi mbupereka kuna ntsogoleri wa nsoka wawo. Dinga kuti abale ako ali tani, mbubweresa mphangwa zawo. 19Sauli, abale a Dhavidhi, na amuna onsene a Izarayeli ali mu nkhwa wa Ela, mbamenyana na Afilisti.”
20Namacibese kakamwe Dhavidhi asiya mabira na nyakuyang'anira, mbasenga pinthu, mbaenda ninga mudampangira Djese. Afika ku misasa mu ndzidzi ukhafamba anyankhondo kuenda ku misoka yawo ya nkhondo, mbakhuwa kukhuwa kwa nkhondo. 21Izarayeli na Afilisti alinganiza misoka yawo, mbayang'anana. 22Dhavidhi asiya pinthu pyace kuna nyakukoya pinthu, mbathamanga kuenda ku misoka ya nkhondo, mbalamusa abale ace. 23Mu ndzidzi ukhalonga iye na iwo, Goliyati nyankhondo wamphambvu wa Nfilisti wa ku Gati, abuluka m'misoka ya Afilisti mbakhuwa mafala ace a kupwaza ninga mwanjidzi, penepo Dhavidhi apibva. 24Amuna a Izarayeli pidaona iwo munthu unoyu, onsene athawa kubuluka kuna iye na kugopa kukulu. 25Amuna a Izarayeli alonga kuti: “Musaona munthu uyu anabwera pontho na pontho? Asabwera toera kupwaza Izarayeli. Mambo anadzapasa mpfuma zizinji kuna ule anampha, mbampasa mwanace wankazi, mbasudzula banja ya babace m'basa ya umambo mu Izarayeli.”
26Dhavidhi abvundza amuna akhali pabodzi na iye, mbalonga kuti: “Munthu anapha Nfilisti uyu, mbabulusa manyadzo a Izarayeli, anatambira ninji? Thangwi Nfilisti uyu wakukhonda kusidzwa ndiani, toera kupwaza anyankhondo a Baba wa maso?”
27Mbumba yamulonga pontho pinthu pinafunika kucitwa kuna munthu anadzampha.
28Eliyabe, m'bale wankulu wa Dhavidhi, pidabva iye mbakalonga na amuna, aipirwa kakamwe na Dhavidhi, mbalonga kuti: “Thangwi yanji wabwera kuno? Wasiya mabira angasi anewo na ani ku thando? Ndisadziwa kudzikuza kwako na ntima wako wakuipa—wabwera basi toera kuona nkhondo.”
29“Ndacitanji cincino?” alonga Dhavidhi. “Ukhali mbvundzo basi.” 30Azungunukira kuna unango mbambvundza pibodzi-pene, penepo mbumba yamtawira ninga kale. 31Mafala a Dhavidhi abvekwa, mbaapangwa kuna Sauli, iye mbatumiza anthu toera kumcemera. 32Dhavidhi apanga Sauli, mbalonga kuti: “Ntima wa munthu nkhabe kufunika kufewa thangwi ya iye. Ntumiki wanu anaenda kamenyana na Nfilisti uyu.”
33Sauli alonga kuti: “Nkhabe kukwanisa kumenyana na Nfilisti uyu. Iwe ndiwe mwana basi, mbwenye iye ndi nyankhondo kubulukira ku uphale wace.”
34Dhavidhi apanga Sauli, mbalonga kuti: “Ntumiki wanu akhayang'anira mabira a babace. Pakubwera nkhalamu peno beya, mbakwata bira m'nkhambala, 35ndikhacimburudza, mbandicimenya, mbandipulumusa bira m'mulomo mwace. Pidanzungunukira ine, ndakwata mavudzi ace a pa nkhongo, mbandicimenya, mbandicipha. 36Ntumiki wanu apha nkhalamu na beya; Nfilisti uyu wakukhonda kusidzwa anadzakhala ninga m'bodzi wa iwo, thangwi apwaza anyankhondo a Baba wa maso.” 37Dhavidhi athimiza, mbalonga kuti: “Baba wathu, ule adandipulumusa m'manja mwa nkhalamu na mwa beya, anandipulumusa m'manja mwa Nfilisti uyu.” Sauli alonga kuti: “Ndoko—Baba wathu akhale na iwe.”
38Na tenepo Sauli abvazika Dhavidhi nguwo zace za nkhondo. Abvazika kapasete ya bronze pa nsolo wace, mbambvazika nguwo ya nkhondo. 39Dhavidhi amanga supada pa nguwo za nkhondo mbayesera kufamba, mbwenye nee akhadazolowera napyo. “Nkhabe kukwanisa kuenda na pinthu ipi,” iye apanga Sauli, “thangwi nee ndazolowera.” Na tenepo apibvula.
40Akwata ndodo yace, mbasankhula miyala mixanu yakuleberera mu nkhululu, mbaiikha m'mukhwama mwace wa nyakuyang'anira mabira, na cizedze m'manja, mbaenda cifupi na Nfilisti. 41Mu ndzidzi unoyu, Nfilisti, na nyakutsembera xango yace patsogolo pace, akhapitiriza kubwera cifupi na Dhavidhi. 42Nfilisti ayang'ana Dhavidhi, mbaona kuti akhali mwana basi—wa nkhope yakufuira na wakubalika—mbannyoza. 43Apanga Dhavidhi, mbalonga kuti: “Kodi ine ndine imbwa, toera iwe ubwere kuna ine na miti?” Nfilisti amtemba Dhavidhi na milungu yace. 44“Bwera kuno,” iye alonga, “toera ndipase manyama ako kuna mbalame za kudzulu na pinyama pya kuthando.”
45Dhavidhi apanga Nfilisti, mbalonga kuti: “Iwe usabwera kuna ine na supada, dipa na nkhondzwe, mbwenye ine ndisabwera kuna iwe mu dzina ya Baba wa anyankhondo a kudzulu, Baba wa misoka ya Izarayeli, adapwazwa na iwe. 46Lero Baba wathu anakupereka m'manja mwanga, ndinakumenya mbandigwandula nsolo wako. Lero lini-lene ndinapereka mitembo ya anyankhondo a Afilisti kuna mbalame za kudzulu na kuna pinyama pyakupsipa pya dziko, penepo dziko yonsene inadzadziwa kuti ku Izarayeli kuna Baba wathu.
47Onsene adagumanyika pano anadzadziwa kuti Baba wathu asapulumusa mwakukhonda supada peno dipa; nkhondo ndi ya Baba wathu, Iye anadzakuperekani monsene m'manja mwathu.”
48Nfilisti pidatoma iye kuenda kamenya Dhavidhi, Dhavidhi athamanga mwakucimbiza kuenda ku misoka ya nkhondo toera kuncingamira. 49Dhavidhi apfundza m'mukhwama mwace, mbakwata mwala, mbauponya na cizedze, mbamenya Nfilisti pa cenjezi. Mwala wabvinira mu cenjezi mwace, iye mbagwa pantsi na nkhope. 50Na tenepo Dhavidhi apambvazika Nfilisti na cizedze na mwala; mwakukhonda supada m'manja, amenya mbampha. 51Dhavidhi athamanga mbaima pa iye. Akwata supada ya Nfilisti, mbaibulusa m'cimba cace, mbampha, mbagwandula nsolo wace na iyo. Afilisti pidaona iwo kuti nyankhondo wawo wamphambvu wafa, athawa.
52Na tenepo amuna a Izarayeli na a Yuda alamuka na kukhuwa, mbathamangisa Afilisti mpaka pa nsuwo wa Gati na pa misuwo ya Ekironi. Anyakufa a Afilisti agona m'njira ya Xaaraimi mpaka ku Gati na ku Ekironi. 53Aizarayeli pidabwerera iwo kubuluka ku kuthamangisa Afilisti, abera pinthu pya misasa yawo. 54Dhavidhi akwata nsolo wa Nfilisti mbauendesa ku Yerusalemu, mbaikha pida pya nkhondo pya Goliyati mu tendi yace. 55Sauli pidaona iye Dhavidhi mbakuenda kacingamira Nfilisti, abvundza Abeneri, ntsogoleri wace wa anyankhondo, mbalonga kuti: “Mphale uyu ndi mwana wa ani, Abeneri?” Abeneri atawira, mbalonga kuti: “Ninga imwe muli maso, mambo wanga, ine nkhabe dziwa.”
56“Dinga kuti mphale uyu ndi mwana wa ani,” alonga mambo.
57Dhavidhi pidabwerera iye kubuluka ku kupha Nfilisti, Abeneri ankwata mbamuendesa patsogolo pa Sauli, nsolo wa Nfilisti uli m'manja mwace. 58“Iwe ndiwe mwana wa ani, mphale?” abvundza Sauli. Dhavidhi alonga kuti: “Ine ndine mwana wa ntumiki wanu Djese wa ku Beremi.”