Rasa Gela ing Omahe Laban
Anak-anaké Laban srei marang dhèwèké lan pasuryané Laban wis malih, mula miturut pangandikané Rama kita Yakub lunga tanpa pamit — lan Rahel nyolong brahala-brahalané bapakné. Laban nututi, nggolèki, lan ora nemu apa-apa. Wong-wong mau pisah kanthi tumpukan watu minangka wates.
31 1Yakub krungu anak-anake Laban padha kandha: “Yakub wis njupuk kabeh darbeke bapak kita; saka darbeke bapak kita, dheweke nglumpukake kasugihan iki.” 2Yakub uga nyawang praupane Laban, lan katon ora kaya sadurunge marang dheweke.
3Banjur Rama kita ngandika marang Yakub: “Balia menyang tanahe para leluhurmu lan marang sanak kadangmu; Aku bakal nunggil karo kowe.”
4Yakub banjur utusan ngundang Rahel lan Lea menyang ara-ara, menyang panggonane pepanthan wedhuse. 5Kandhane marang wong loro mau: “Aku weruh raine bapakmu ora kaya maune marang aku, nanging Gusti Allahe bapakku tetep nunggil karo aku. 6Kowe padha ngerti, yen aku wis ngladeni bapakmu nganggo sakuwating tenagaku. 7Bapakmu wis ngapusi aku, ngowahi opahku nganti kaping sepuluh, nanging Rama kita ora marengake dheweke gawe cilaka marang aku. 8Yen dheweke kandha, ‘Kang totol-totol dadi opahmu,’ sakabehe pepanthan padha nglairake anak kang totol-totol; yen dheweke kandha, ‘Kang loreng dadi opahmu,’ sakabehe pepanthan padha nglairake anak kang loreng. 9Dadine Rama kita wis mundhut raja-kayane bapakmu lan maringake marang aku. 10Ing sawijining impen, nalika mangsane pepanthan padha kawin, aku ndangak lan weruh yen wedhus-wedhus lanang kang ngrabi pepanthan mau padha loreng, totol-totol, lan blentong. 11Malaekate Sang Rama ngandika marang aku ing sajroning impen: ‘Yakub,’ aku banjur munjuk: ‘Kula wonten ing ngriki.’ 12Pangandikane: ‘Ndangaka lan ndelenga: sakabehe wedhus lanang kang ngrabi pepanthan iku padha loreng, blentong, lan totol-totol—awit Aku wis mirsani sakabehe kang ditindakake Laban marang kowe. 13Aku iki Rama ing Betel, ing kono kowe wis ngesokake lenga ing tugu watu lan wis sumpah marang Aku. Saiki tangia, lungaa saka tanah iki, lan balia menyang tanahe sanak kadangmu.’”
14Rahel lan Lea banjur mangsuli: “Apa kita isih padha duwe panduman utawa warisan ing omahe bapak kita? 15Apa kita ora dianggep wong manca dening dheweke? Dheweke wis ngedol kita lan uga wis mangan entek dhuwit tukune kita. 16Sakabehe kasugihan kang wis dipundhut Rama kita saka Laban iku dadi duweke kita lan anak-anak kita. Saiki, tindakna sakabehe kang wis didhawuhake Rama kita marang kowe.”
17Yakub banjur tangi lan nunggangake anak-anake lan para bojone ing punggung unta. 18Dheweke nggawa sakabehe raja-kayane lan sakabehe barang darbeke kang wis dikumpulake, yaiku kewan ingon-ingon kang dioleh ing Padan-Aram, arep menyang panggonane Iskak bapakne ing tanah Kanaan. 19Nalika semono Laban lagi lunga ngguntingi wulu wedhuse, lan Rahel nyolong brahala pepundhene bapakne. 20Lan Yakub ngapusi Laban wong Aram, amarga ora ngandhani yen dheweke arep minggat. 21Dheweke minggat karo sakabehe darbeke; tangi, nyabrang Bengawan Efrat, lan ngener menyang pagunungan Gilead.
Laban Nututi Yakub
22Ing dina katelu, Laban dikabari yen Yakub wis minggat. 23Banjur dheweke ngajak sanak kadange, nututi Yakub nganti pitung dina, lan kecandhak ana ing pagunungan Gilead.
24Nanging Rama kita rawuh marang Laban wong Aram ing sajroning impen ing wayah bengi, sarta ngandika: “Diprayitna, aja nganti kowe guneman karo Yakub, becik utawa ala.”
25Laban wis nututi Yakub, kang wis masang tarube ana ing pagunungan; Laban lan sanak kadange uga masang tarub ing pagunungan Gilead. 26Laban banjur ngucap marang Yakub: “Kok mengkono tumindakmu? Kowe wis ngapusi aku lan nggiring anak-anakku wadon kaya tawanan perang. 27Yagene kowe minggat meneng-meneng lan ngapusi aku, ora ngandhani aku? Aku rak mesthi bakal nguntapake kowe kanthi bungah-bungah, nganggo kidungan, terbang lan kecapi. 28Yagene kowe ora aweh aku ngambung anak-anakku lanang lan wadon minangka pamit? Saiki tumindakmu iku tanpa budi.
29Sabenere aku duwe panguwasa kanggo gawe cilakamu, nanging Gusti Allahe bapakmu wis ngandika marang aku mau bengi: ‘Diprayitna—aja kandha apa-apa marang Yakub, becik utawa ala.’
30Saiki kowe wis temenan lunga, amarga kowe banget kangen marang omahe bapakmu—nanging yagene kowe nyolong brahala-brahalaku?”
31Yakub mangsuli Laban: “Aku wedi, awit aku ngira kowe bakal ngrebut anak-anakmu wadon saka aku. 32Sapa wae kang ketemu nyekel brahala-brahalamu, kudu mati. Tuduhna ana ing ngarepe sanak kadang kita, apa kang dadi duwekmu, lan jupuken.” Yakub ora ngerti yen Rahel kang wis nyolong brahala-brahala mau.
33Laban banjur nggoledhi tarube Yakub, tarube Lea, lan tarube abdi wadon loro mau, nanging ora nemu apa-apa; dheweke metu saka tarube Lea lan mlebu ing tarube Rahel. 34Rahel wis njupuk brahala-brahala mau, didelehake ing lapak unta, banjur dilungguhi. Laban nggoledhi sakubenge tarub, nanging ora nemu apa-apa. 35Kandhane marang bapakne: “Dhuh bendara kula, sampun duka—kula boten saged ngadeg kangge panjenengan, amargi kula nuju nggarap sari.” Laban banjur nggoledhi, nanging ora nemu brahala-brahala mau.
36Yakub banjur nepsu lan padu karo Laban. Yakub ngucap marang Laban: “Apa kaluputanku? Apa dosaku, nganti kowe mburu aku kaya ngono? 37Kowe wis nggoledhi sakabehe barang-barangku—apa kang koktemu saka darbekmu dhewe? Delehna ing kene, ana ing ngarepe sanak kadangku lan sanak kadangmu; cikben padha ngadili prekara ing antarane kita loro.
38Rong puluh taun lawase aku melu kowe: wedhus gembelmu lan wedhus wadonmu ora tau kluron, lan aku ora tau mangan wedhus lanang saka pepanthanmu. 39Kewan kang disuwek-suwek kewan galak ora tau dakgawa marang kowe; aku dhewe kang nanggung kapitunane. Kowe njaluk ganti saka tanganku, kanggo kang dicolong ing wayah awan lan kang dicolong ing wayah bengi. 40Mengkono kaananku: ing wayah awan aku kepanasen, lan ing wayah bengi kademen, nganti mripatku ora bisa turu. 41Rong puluh taun lawase aku ana ing omahmu—patbelas taun ngladeni kanggo anakmu wadon loro, nem taun kanggo pepanthanmu—lan kowe ngowahi opahku nganti kaping sepuluh. 42Saupama Gusti Allahe bapakku, Gusti Allahe Abraham, lan Sang Pepundhen kang diwedeni Iskak, ora nunggil karo aku, mesthi saiki aku wis kokuntapake lunga kanthi tangan kothong. Rama kita wis mirsani sangsaraku lan rekasane tanganku, mula mau bengi Panjenengane wis ngelingake kowe.” a a v42 "Sang Pepundhen kang diwedeni Iskak" iku jeneng mirunggan kang diwenehake Yakub marang Rama kita—Gusti Allah kang diajeni bapakne, Iskak, kanthi rasa wedi-asih kang jero marang prajanjian. Nyebut Sang Rama kanthi cara mangkono iku padha karo nyebut Panjenengane lumantar mripate anak kang setya.
43Laban mangsuli Yakub: “Anak-anak wadon iku anakku, bocah-bocah iku putuku, pepanthan iku duwekku—sakabehe kang kokdeleng iku duwekku. Nanging apa kang bisa daktindakake dina iki tumrap anak-anakku wadon, utawa tumrap bocah-bocah kang wis padha dilairake? 44Mulane, ayo kita gawe prajanjian, aku lan kowe; cikben dadi seksi ing antarane kowe lan aku.”
45Yakub banjur njupuk watu lan ngadegake minangka tugu. 46Yakub kandha marang sanak kadange: “Padha nglumpukna watu.” Banjur padha njupuk watu, ditumpuk dadi tumpukan, lan padha mangan ana ing sandhinge tumpukan watu mau. 47Laban njenengake panggonan mau Yegar-Sahaduta, nanging Yakub njenengake Galed. 48Laban ngucap: “Tumpukan watu iki dadi seksi ing antarane kowe lan aku ing dina iki.” Mulane panggonan mau dijenengake Galed, 49lan uga Mizpa, awit dheweke kandha: “Muga-muga Gusti Allah ngawasi ing antaraku lan kowe, samangsa kita padha pisah. 50Yen kowe nganiaya anak-anakku wadon utawa njupuk bojo liyane kejaba dheweke, sanajan ora ana wong liya ing kene, elinga, Gusti Allah kang dadi seksi ing antarane kowe lan aku.” 51Laban ngucap marang Yakub: “Delengen tumpukan watu iki lan tugu iki kang wis dakadegake ing antarane kowe lan aku. 52Tumpukan watu iki dadi seksi, lan tugu iki dadi seksi: aku ora bakal ngliwati tumpukan iki nemoni kowe kanthi niyat ala, lan kowe uga ora bakal ngliwati tumpukan lan tugu iki nemoni aku kanthi niyat ala. 53Muga Gusti Allahe Abraham lan Gusti Allahe Nahor, Gusti Allahe bapakne wong-wong iku, ngadili ing antarane kita.” Yakub banjur sumpah demi Sang Pepundhen kang diwedeni Iskak, bapakne. 54Yakub banjur nyaosake kurban ana ing gunung, lan ngundang sanak kadange supaya padha mangan; banjur padha mangan lan nginep ana ing gunung kono. 55Esuk umun-umun Laban tangi, ngambung putu-putune lan anak-anake wadon, banjur mberkahi wong-wong mau; sawise iku Laban mangkat lan mulih menyang omahe.