ڇپيل
ڪتاب

ويران ڇڏيل ڌيءُ

يروشلم جي تباهيءَ تي غم جون پنج نظمون — اگهاڙو، بي ڊپو ڏک. ۽ عين وچ ۾، خاڪ جي وچ مان، سڄي صحيفي ۾ اميد جي سڀ کان مضبوط اقرارن مان هڪ اڀري ٿو.

باب 1.

ڪيئن اڪيلي ويٺي آهي اها نگري، جيڪا ڪنهن وقت ماڻهن سان ڀرپور هئي! هوءَ بيوه جهڙي ٿي وئي آهي، جيڪا قومن ۾ وڏي هئي. جيڪا صوبن ۾ شهزادي هئي، سا بيگاري مزدور ٿي وئي آهي. a a v1 نوحا جا باب 1، 2 ۽ 4 عبراني ابجد جي ترتيب تي لکيل آهن — هر آيت عبراني اکرن جي ايندڙ اکر سان شروع ٿئي ٿي، ڄڻ غم جو مڪمل ’الف کان ي تائين‘ بيان هجي؛ باب 3 ۾ اها ترتيب ٽي دفعا ورجايل آهي. انگريزيءَ ۾ اها بناوت ختم ٿي وڃي ٿي، پر غم جي صورت قائم رهي ٿي. رات جو تلخيءَ سان روئي ٿي، ڳلن تي سندس ڳوڙها آهن. سندس سڀني عاشقن ۾ ڪوبہ ناهي جيڪو کيس تسلي ڏئي؛ سندس سڀني دوستن کيس ڌوڪو ڏنو آهي، اهي سندس دشمن ٿي پيا آهن. يهوداه مصيبت ۽ سخت غلاميءَ هيٺ جلاوطن ٿي وئي آهي؛ هوءَ قومن ۾ رهي ٿي پر آرام جي جاءِ نہ ٿي لهيس. سندس سڀني پيڇو ڪندڙن کيس سندس مصيبت جي وچ ۾ پڪڙي ورتو. صيهون ڏانهن وڃڻ وارا رستا ماتم ڪن ٿا، ڇالاءِ جو مقرر ڪيل عيدن تي ڪو نہ ٿو اچي. سندس سڀ دروازا ويران آهن، سندس ڪاهن ڪراهين ٿا، سندس ڇوڪريون ڏک ۾ آهن، ۽ هوءَ پاڻ ڏاڍي ڏکويل آهي. سندس مخالف سندس مالڪ ٿي پيا آهن، سندس دشمن آرام ۾ آهن، ڇالاءِ جو اسان جي پيءُ سندس ڪيترين بغاوتن سبب کيس ڏکويو آهي. سندس ٻار دشمن جي اڳيان قيد ٿي هليا ويا آهن. b b v5 نوحا ٻن اهڙين سچائين کي گڏ ڪري ٿو جن کي دل گڏ ڪرڻ کان ڪيٻائي ٿي: اسان جو پيءُ پنهنجن ٻارن کي تربيت ڏئي ٿو، ۽ سندس تربيت ڪڏهن بہ آخري ڳالهہ ناهي. ساڳيو ڪتاب چوي ٿو تہ هو ’هميشه لاءِ ڇڏي نہ ڏيندو؛ جيتوڻيڪ ڏک ڏئي ٿو، تڏهن بہ رحم ڪندو‘ (نوحا 3:31-32). صيهون جي ڌيءَ وٽان سندس سڀ شان هليو ويو آهي. سندس شهزادا هرڻن جهڙا ٿي پيا آهن جن کي چراگاهه نہ ٿي ملي؛ اهي پنهنجن پيڇو ڪندڙن اڳيان بي طاقت ٿي ڀڄن ٿا. پنهنجي مصيبت ۽ آوارگيءَ جي ڏينهن ۾ يروشلم اهي سڀ قيمتي شيون ياد ڪري ٿي جيڪي قديم ڏينهن کان سندس هيون. جڏهن سندس ماڻهو دشمن جي هٿ ۾ پيا ۽ ڪوبہ مدد ڪندڙ نہ هو، تڏهن دشمنن ڏسي سندس تباهيءَ تي ٺٺوليون ڪيون. يروشلم وڏو گناهه ڪيو آهي؛ تنهنڪري هوءَ نفرت جو نشانو ٿي وئي آهي. جن سندس عزت ڪئي هئي سي سڀ کيس حقير ٿا ڄاڻن، ڇالاءِ جو انهن سندس ننگ ڏٺو آهي؛ هوءَ پاڻ ڪراهي ٿي ۽ منهن موڙي ٿي. سندس ناپاڪي سندس پلوءَ ۾ لڳل هئي؛ هن پنهنجي آئيندي جو ڪو خيال نہ ڪيو. سندس زوال حيرت ۾ وجهندڙ آهي، ۽ ڪو تسلي ڏيندڙ ناهي. ”اي بابا، منهنجي مصيبت تي نظر ڪر، ڇالاءِ جو دشمن غالب آيو آهي!“ c c v9 سندس ’پلو‘ هن جي پوشاڪ جو ڪنارو ۽ تهون آهن — اتي چنبڙيل رسمي ناپاڪي سڀني کي کليل ڏسڻ ۾ ايندي هئي، جنهن کيس ظاهري طور ناپاڪ ڪري ڏيکاريو، ۽ ان کي لڪائڻ جي ڪابہ ڪوشش نہ ڪئي وئي. دشمن پنهنجو هٿ سندس سڀني قيمتي شين تي وڌايو آهي؛ هن قومن کي سندس مقدس جاءِ ۾ داخل ٿيندي ڏٺو آهي — اهي جن کي تو منع ڪئي هئي تہ تنهنجي جماعت ۾ نہ اچن. سندس سڀ ماڻهو ماني ڳولهيندي ڪراهين ٿا؛ هو رڳو جيئرو رهڻ لاءِ پنهنجا خزانا کاڌي لاءِ ڏين ٿا. ”اي بابا، ڏس ۽ نظر ڪر، ڇالاءِ جو آءٌ حقير ٿي وئي آهيان. ڇا اوهان لاءِ ڪجھ بہ ناهي، اي سڀ لنگھندڙؤ؟ نظر ڪري ڏسو تہ ڇا منهنجي ڏک جهڙو ڪو ڏک آهي، جيڪو مون تي آندو ويو، جيڪو اسان جي پيءُ پنهنجي سخت ڪاوڙ جي ڏينهن نازل ڪيو. مٿانهين کان منهنجي هڏن ۾ باهه موڪليائين، جنهن انهن کي مغلوب ڪيو. منهنجي پيرن لاءِ ڄار وڇايائين ۽ مون کي واپس موٽايائين؛ مون کي ويران ڇڏيو اٿائين، سڄو ڏينهن بي حال. منهنجون بغاوتون جوئي ۾ ٻڌيون ويون؛ سندس هٿ سان ڳنڍجي منهنجي ڳچيءَ تي رکيون ويون، ۽ هن منهنجي طاقت گھٽائي ڇڏي. حاڪم پيءُ مون کي انهن جي هٿ ۾ ڏنو جن جو مقابلو آءٌ ڪري نہ ٿو سگھان. حاڪم پيءُ منهنجي وچ ۾ سڀني زورآورن کي رد ڪيو آهي؛ هن مون خلاف گڏجاڻي سڏائي تہ منهنجن جوانن کي چڪي ڇڏي. حاڪم پيءُ يهوداه جي ڪنواري ڌيءَ کي شراب جي ڪولهوءَ ۾ جيئن لتاڙيو آهي. d d v15 ’گڏجاڻي‘ جو لفظ اهو ئي آهي جيڪو مقدس عيد جي ميڙ لاءِ ڪم اچي ٿو — هتي تباهي آڻيندڙ لشڪر لاءِ ان جو استعمال ڪڙي، ڄاڻي واڻي ڪيل ستم ظريفي کڻي ٿو. انهن ڳالهين ڪري آءٌ روئان ٿي؛ منهنجيون اکيون، منهنجيون اکيون ڳوڙها وهائين ٿيون، ڇالاءِ جو اهو تسلي ڏيندڙ جيڪو منهنجي روح کي جيئاري سگھي، مون کان پري آهي. منهنجا ٻار ويران آهن، ڇالاءِ جو دشمن غالب آيو آهي.“ صيهون پنهنجا هٿ ڊگھا ڪري ٿي، پر ڪو کيس تسلي ڏيندڙ ناهي. اسان جي پيءُ حڪم ڏنو آهي تہ يعقوب جا پاڙيسري سندس دشمن ٿين؛ يروشلم انهن جي وچ ۾ ناپاڪ شيءِ ٿي پئي آهي. اسان جو پيءُ سچار آهي، ڇالاءِ جو مون سندس ڪلام خلاف بغاوت ڪئي آهي. اي سڀ قومؤ، ٻڌو ۽ منهنجي ڏک تي نظر ڪريو؛ منهنجيون ڇوڪريون ۽ منهنجا جوان قيد ۾ هليا ويا آهن. مون پنهنجن عاشقن کي سڏيو، پر انهن مون کي ٺڳيو. منهنجا ڪاهن ۽ منهنجا بزرگ شهر ۾ مري ويا، جڏهن اهي رڳو جيئرو رهڻ لاءِ کاڌو ڳولهيندا هئا. اي بابا، ڏس تہ آءٌ ڏکيائيءَ ۾ آهيان؛ منهنجي پيٽ ۾ اٿل پٿل ٿي رهي آهي، منهنجي دل منهنجي اندر ڦري وئي آهي، ڇالاءِ جو آءٌ ڏاڍي باغي ٿي آهيان. گھٽيءَ ۾ تلوار ماڻهن کي ڪٽي ٿي؛ گھر ۾ موت جهڙو حال آهي. هنن ٻڌو آهي تہ آءٌ ڪيئن ڪراهان ٿي، ۽ ڪوبہ مون کي تسلي ڏيندڙ ناهي. منهنجي سڀني دشمنن منهنجي مصيبت ٻڌي آهي؛ اهي خوش آهن تہ تو اهو ڪيو آهي. جيڪو ڏينهن تو اعلان ڪيو آهي، اهو آڻ، تہ اهي مون جهڙا ٿي وڃن. سندن سڀ برائي تنهنجي اڳيان اچي؛ جيئن تو منهنجين سڀني بغاوتن سبب مون سان ڪيو، تيئن انهن سان بہ ڪر؛ ڇالاءِ جو منهنجيون ڪراهون گھڻيون آهن، ۽ منهنجي دل بي حال آهي.