Ilmi Abbaa Pilaatositti Dabarfame

Yihudaan of ni ajjeesa, Pilaatos harka ni dhiqata, loltoonni Yesusiin akka mootii qoostaatti ni uffisu. Dukkanni biyya ni dhoksa, innis Waaqayyo na dhiise jedhee iyya, ergasii ni du'a. Golgaan ni tarsaa'a. Awwaala liqeeffame keessatti awwaalama, ni chaappa'ama, ni eegama.

Boqonnaa 27.

Ganama barii luboonni hangafoonni hundi fi jaarsoliin ummataa Yesusin ajjeesuuf mari'atan. Kanaafuu isa hidhanii, geessanii Pilaatos bulchaatti dabarsanii kennan.

Yommus Yudaan isa dabarsee kenne, Yesus akka murtaa'e yommuu argu, gaabbee meetii soddoma sana luboota hangafootaa fi jaarsoliitti deebisee, «Ani dhiiga qulqulluu dabarsee kennuudhaan cubbuu hojjedheera» jedhe. Isaanis «Nuuf maali? Ati ofuma ilaali» jedhan.

Innis meetii sana mana qulqullummaa keessatti darbatee, ba'ee, of fannise.

Luboonni hangafoonni meetii sana fudhatanii, «Kun gatii dhiigaa waan ta'eef, mana qabeenyaa keessa galchuun nuuf hin eeyyamamu» jedhan. Kanaaf mari'atanii, meetii sanaan lafa ciccita suphaa ormoota awwaaluuf bitan. Kanaaf lafti sun hamma har'aatti «Lafa Dhiigaa» jedhamee waamama. Yommus waan raajichi Yeremiyaan dubbate raawwatame: «Meetii soddoma sana, gatii isa irratti kaa'ame, isa ilmaan Israa'el keessaa tokko tokko gatii itti kaa'anii fudhatan, isaanis lafa ciccita suphaatiif kennan, akkuma Abbaan keenya na ajaje.»

Yesus Pilaatos Duratti Callisee Dhaabate

Yesus bulchaa duratti dhaabate; bulchaan «Ati Mootii Yihudootaa moo?» jedhee isa gaafate. Yesus «Ati akkas jetta» jedhe.

Garuu yommuu luboonni hangafoonni fi jaarsoliin isa himataniin, deebii tokkollee hin kennine. Yommus Pilaatos isatti «Hammam akka sitti himatan hin dhageessuu?» jedhe.

Innis jecha tokkoof iyyuu deebii hin kennineef, bulchaan baay'ee dinqisiifate.

Ayyaana hunda irratti bulchaan hidhamaa ummanni barbaadu tokko gadi lakkisuu in baratee ture. Yeroo sanatti hidhamaa beekamaa Barabaas jedhamu tokko qabatanii turan. Yommuu walitti qabamanitti Pilaatos «Isa kam isiniif gadi lakkisu barbaaddu—Barabaas moo Yesus Kristos jedhamu?» jedhee isaan gaafate. Sababii inni hinaaffaadhaaf akka isa dabarsanii kennan beekeeraaf.

Inni teessoo murtii irra teessee osoo jiruu niitiin isaa akkana jettee itti ergite: Namicha qajeelaa sana wajjin waan tokkollee hin qabatin, sababii isaatiif har'a abjuudhaan baay'ee dhiphadheeraatii.

Garuu luboonni hangafoonni fi jaarsoliin ummatni akka Barabaasin kadhatu, Yesusin immoo akka ajjeesisu isaan amansiisan. Bulchaan «Lamaan keessaa isa kam isiniif gadi lakkisu?» jedhe. Isaanis «Barabaas» jedhan.

Pilaatos «Yoos Yesus Kristos jedhamu kana maal nan godha?» jedhee isaan gaafate. Hundi isaanii «Haa fannifamu!» jedhan.

Innis «Maaliif? Inni badii maal hojjete?» jedhe. Isaan garuu caalaatti sagalee guddisanii «Haa fannifamu!» jedhanii iyyan.

Pilaatos waan tokkollee gochuu akka hin dandeenye, ammas buqqaa'iinsi akka jalqabamaa jiru yommuu argu, bishaan fudhatee, ummata duratti harka isaa dhiqatee, «Ani dhiiga nama kanaa irraa qulqulluu dha; isin ofuma ilaalaa» jedhe.

Ummanni hundi deebisee, «Dhiigni isaa nu irrattis ijoollee keenya irrattis haa ta'u!» jedhe. ^a

Yommus Barabaasin isaaniif gadi lakkise, Yesusin immoo garafaan tumsiisee fannifamuuf dabarsee kenne.

Loltoonni Mooticha Qoostan

Yommus loltoonni bulchaa Yesusin mana bulchaa keessa fudhatanii, gareen loltootaa guutuun isa marsanii walitti qabaman. Uffata isaa irraa baasanii, uffata diimaa isa irratti uffisan. Gonfoo qoraattii hodhanii mataa isaa irra kaa'anii, ulee dheeraa harka isaa mirgaa keessa kaa'anii, fuuldura isaa jilbeenfatanii, «Nagaan! Yaa Mootii Yihudootaa!» jedhanii isa qoosan. Isa irratti tufanii, uleen sana fudhatanii mataa isaa irratti irra deddeebi'anii rukutan. Erga isa qoosanii booda, uffata diimaa sana irraa baasanii, uffata ofii isaa uffisanii, fannisuuf geessan.

Ilmi Waaqayyoo Fannifame

Yeroo ba'an, namicha Qiyroonii Simoon jedhamu argatanii, fannoo Yesusin baachisuuf dirqisiisan. Iddoo Golgotaa jedhamu (jechuunis Iddoo Mataa Lafee) yommuu bu'anitti, daadhii wayinii hadhaa'aa wajjin makame isa dhugsiisan; inni dhandhamee garuu dhuguu didee. Erga isa fannisanii booda, uffata isaa shubbisaan of gidduutti hiran. Achittis taa'anii isa eegan. Mataa isaa irra himannaa isa irratti ture, «Kun Yesus Mootii Yihudootaa dha» jedhu barreessanii kaa'an.

Yommus saamtonni lama isa wajjin fannifaman, tokko mirga isaa, tokko immoo bitaa isaa.

Warri achiin darban mataa isaanii raasanii isa arrabsan, «Ati mana qulqullummaa diigdee guyyaa sadiin deebitee ijaartu, of oolchi! Yoo ati Ilma Waaqayyoo taate, fannoo irraa gadi bu'i!» jedhan.

Akkasumas luboonni hangafoonni, barreessitoota fi jaarsolii wajjin, isa qoosanii akkana jedhan: «Warra biraa oolche; of immoo oolchuu hin danda'u. Inni Mootii Israa'el dha—amma fannoo irraa haa bu'u, nuyis isatti in amanna. Inni Waaqayyotti amana—Waaqayyo yoo isa barbaade amma haa oolchu, inni ‹Ani ilma Waaqayyoo dha› jedheetii.» Saamtonni isa wajjin fannifamanis akkasuma isa arrabsan.

Ilmi Dhiifame Hafuura Isaa Dabarsee Kenne

Yeroo ammaa immoo guyyaa walakkaa irraa kaasee hamma sa'aatii sadii (laaqana booda) dukkanni lafa hundumaa irratti bu'e.

Sa'aatii sadii (laaqana booda) tti Yesus sagalee guddaadhaan «Eli, Eli, lema sabaqtaanii?» jedhee iyye—jechuunis «Waaqayyo koo, Waaqayyo koo, maaliif na dhiifte?» jechuu isaati.

Warra achi dhaabatan keessaa tokko tokko yommuu kana dhageessan, «Namichi kun Eliyaasin waamaa jira» jedhan. Isaan keessaa tokko battaluma fiigee, ispoonjii daadhii wayinii dhandhama hadhaa'aa qabu keessa tuuphee, ulee irra kaa'ee isa dhugsiise. Warri kaan garuu «Isa dhiisaa. Eliyaas isa oolchuuf yoo dhufu haa ilaallu» jedhan.

Yesus deebi'ee sagalee guddaadhaan iyyee hafuura isaa dabarsee kenne. Yeruma sana golgaan mana qulqullummaa gubbaa irraa hanga gadiitti lamatti caccabe. Lafti raafamte, kattaawwan baqaqan. Awwaalonni banaman, qaamni qulqulloota hirribaa'anii baay'ee ni kaafame. Erga Yesus du'aa ka'ee booda, awwaalaa ba'anii magaalaa qulqulluu seenanii nama baay'eetti mul'atan.

Ajajaan loltootaa fi warri isa wajjin Yesusin eegan, raafamuu lafaa fi waan ta'e yommuu argan baay'ee sodaatanii, «Dhuguumatti namichi kun Ilma Waaqayyoo ture!» jedhan.

Dubartoonni baay'een fagoodhaa ilaalaa turan; isaan Yesusin tajaajiluuf Galiilaa irraa isa duukaa bu'anii turan. Isaan keessaa Maariyaam Magdaaliniit, Maariyaam haadha Yaaqoob fi Yoosef, fi haadha ilmaan Zebediyoos turan.

Yesus Awwaala Keessa Kaa'ame

Galgala namni sooressi Arimaatiyaa irraa maqaan isaa Yoosef jedhamu dhufe; inni ofumaa duukaa bu'aa Yesus ture. Inni Pilaatositti dhufee reeffa Yesus kadhate. Yommus Pilaatos akka isaaf kennamu ajaje. Yoosef reeffa sana fudhatee, huccuu quncee qulqulluu keessa maraate. Awwaala haaraa isaa kattaa keessatti qotame keessa kaa'ee, dhagaa guddaa balbala awwaalaa irratti dhidhimsee deeme. Maariyaam Magdaaliniitii fi Maariyaam kaan achi turan, awwaala sana dura taa'anii.

Awwaalli Mallatteeffamee Eegame

Guyyaa itti aanu—erga Guyyaa Qophii booda—luboonni hangafoonni fi Faarisoonni Pilaatos duratti walitti qabamanii, akkana jedhan, «Yaa gooftaa, nuti sobduun sun osoo lubbuun jiruu, ‹Guyyaa sadii booda nan ka'a› jedhee akka jedhe yaadanna. Kanaaf hanga guyyaa sadaffaatti awwaalli akka eegamu ajaji; yoo kanaa achii barattoonni isaa dhufanii isa hatanii ummatatti ‹Du'aa ka'eera› jedhan. Sobni dhumaa kun inni jalqabaa caalaa hamaa in ta'a.»

Pilaatos «Eegdonni qabdu. Deemaatii akka dandeessanitti isa jabeessaa» jedheen. Kanaaf deemanii dhagaa sana mallatteessanii eegdota dhaabuudhaan awwaala sana jabeessan.