Me basika na mukanda
Dibuku

Sanduku ke Kwiza na Yinzo ya Tata

Ba nataka sanduku na kati, dituti basisaka banganga-Nzambi, mpe Salomoni sambilaka samu na yinzo yina yandi ndimaka ti yawu lenda lunga Tata ya beto ve. Yandi lombaka mingi-mingi kima mosi: ntangu Isayeli ke sala masumu, ba nunga bawu, to ba nata bawu na ngolo mutindu bankole, nge kuwa mpe kulolula.

Tata ya beto ke zonza na bavese 18–19

Kapu 8.

Na yina, Salomoni vukisaka bakuluntu ya Isayeli—bamfumu nyonso ya makanda, bamfumu ya mabuta ya bankooko ya bana ya Isayeli—na ntwala ya ntinu Salomoni na Yelusalemi, samu na kunata sanduku ya ngwisani ya Tata ya beto katuka na mbanza ya Davidi, yina kele Siyone. Na yina, babakala nyonso ya Isayeli vukanaka na ntinu Salomoni na mukembo na ngonda ya Etanimi, ngonda ya nsambwadi. Ntangu bakuluntu nyonso ya Isayeli kwizaka, banganga-Nzambi nangunaka sanduku, bawu nangunaka sanduku ya Tata ya beto, Yinzo ya Mbwabanu, ti bisalulu ya longo nyonso yina vwandaka na kati ya Yinzo; banganga-Nzambi ti ba-Levi, bawu nataka yawu na zulu. Ntinu Salomoni mpe lukutakanu nyonso ya Isayeli yina vukanaka na yandi telamaka na ntwala ya sanduku, bawu pesaka minkayulu ya mameme mpe bangombe ya mingi kibeni yina muntu lenda tanga to lenda sonika ve. Na yina, banganga-Nzambi nataka sanduku ya ngwisani ya Tata ya beto na kisika ya yawu, na kati ya Yinzo, na Kisika ya Kuluta Longo, na nsi ya mapapu ya bakeluba. Bakeluba yalumunaka mapapu ya bawu na zulu ya kisika ya sanduku, mpe fukaka sanduku mpe bayinti ya yawu katuka na zulu. Bayinti vwandaka ya nda mingi na mutindu nsongi ya yawu monikinaka katuka na Kisika ya Longo na ntwala ya suku ya kati, kasi yawu monikinaka ve katuka na ngaanda; mpe yawu kele kuna tii bubu. Na kati ya sanduku, vwandaka kaka matadi zole yina Moyize tulaka kuna na Orebe, kisika yina Tata ya beto salaka ngwisani na bana ya Isayeli ntangu bawu basikaka na yinsi ya Ngipiti. Ntangu banganga-Nzambi basikaka na Kisika ya Longo, Yinzo ya Tata ya beto fulukaka na dituti, na mutindu banganga-Nzambi lendaka ve kutelama samu na kusala kisalu samu na dituti, samu ti nkembo ya Tata ya beto fulukaka na Yinzo ya yandi.

Na yina, Salomoni tubaka: «Tata ya beto me tuba ti yandi ke zinga na kati ya kitombe ya nene. Ya tsyelika mu me tungila nge Yinzo ya kuzanguka, kisika samu na nge kuzinga kuna tii seko.»

Ntinu balulaka mpe sakumunaka lukutakanu nyonso ya Isayeli, ntangu lukutakanu nyonso ya Isayeli vwandaka telama. Yandi tubaka: «Nkembo na Tata ya beto, Nzambi ya Isayeli, yina na munwa ya yandi mosi tubaka na tata ya munu Davidi, mpe na diboko ya yandi mosi lungisaka yawu, yandi tubaka: “Katuka na kilumbu yina mu basisaka bantu ya munu Isayeli na Ngipiti, na makanda nyonso ya Isayeli mu soolaka mbanza ata mosi ve samu na kutunga Yinzo yina ke nata nkumbu ya munu; kasi Davidi, ni yandi mu soolaka samu na kuyadila bantu ya munu Isayeli.”

Vwandaka na ntima ya tata ya munu Davidi samu na kutunga Yinzo samu na nkumbu ya Tata ya beto, Nzambi ya Isayeli.

Kasi Tata ya beto tubaka na tata ya munu Davidi: “Sambu kutunga Yinzo samu na nkumbu ya munu vwandaka na ntima ya nge, nge salaka mbote na kuvwanda na yawu na ntima ya nge. Kasi nge mosi ke tunga Yinzo ve; mwana ya nge, yina ke katuka na nzutu ya nge mosi, ni yandi ke tunga Yinzo yango samu na nkumbu ya munu.”

Mpe Tata ya beto me zitisa mpova yina yandi tubaka, samu ti mu me telama na kisika ya tata ya munu Davidi mpe mu ke vwanda na kiti ya kimfumu ya Isayeli, mutindu yandi silaka, mpe mu me tunga Yinzo samu na nkumbu ya Tata ya beto, Nzambi ya Isayeli. Kuna, mu me tula kisika samu na sanduku yina kele na ngwisani ya Tata ya beto. Ngwisani yina yandi salaka ti batata ya beto ntangu yandi katulaka bawu na Ngipiti.»

Lusambulu ya Salomoni na Ntwala ya Tata

Salomoni telamaka na ntwala ya mesa-kimenga ya Tata ya beto, na ntwala ya lukutakanu nyonso ya Isayeli, mpe yalumunaka maboko ya yandi na kwenda zulu. Yandi tubaka: «Tata ya beto, Nzambi ya Isayeli, Nzambi ya mutindu ya nge kele ve na zulu to na ntoto na nsi, nge yina ke zitisaka ngwisani mpe luzolo na bisadi ya nge, bayina ke tambulaka na ntwala ya nge na ntima ya bawu nyonso. Nge zitisaka nsilulu ya nge na kisadi ya nge, tata ya munu Davidi; kima yina munwa ya nge tubaka, diboko ya nge me lungisa yawu bubu yayi.

Na yina ntangu yayi, Tata ya beto, Nzambi ya Isayeli, zitisa kima yina nge silaka kisadi ya nge Davidi tata ya munu, nge tubaka: “Nge ke kondwa ve muntu ya kuvwanda na ntwala ya munu na kiti ya kintinu ya Isayeli, kana kaka bana ya nge ke keba nzila ya bawu, na kutambula na ntwala ya munu mutindu nge me tambula na ntwala ya munu.” Mpe ntangu yayi, Tata ya beto, Nzambi ya Isayeli, kumisa ya tsyelika mpova yina nge tubaka na kisadi ya nge, tata ya munu Davidi.

Kasi Tata ya beto ke zinga ya tsyelika na ntoto? Tala—zulu mpe zulu ya mazulu lenda simba nge ve; ebuna Yinzo yayi yina mu tungaka yawu lenda simba nge ve! Kasi balula ntima na lusambulu mpe kubondila ya kisadi ya nge, Tata ya munu, samu na kuwa kudila mpe lusambulu yina kisadi ya nge ke sambila na ntwala ya nge bubu yayi.

Bika ti meso ya nge kuvwanda ya kutala Yinzo yayi mpimpa na mwini, kisika yina nge tubaka: “Nkumbu ya munu ke vwanda kuna,” samu na kuwa lusambulu yina kisadi ya nge ke sambila na kwenda kisika yayi. Wa kubondila ya kisadi ya nge mpe ya bantu ya nge Isayeli ntangu bawu ke sambila na kwenda kisika yayi; wa katuka na zulu, kisika ya nge ya kuzinga, mpe ntangu nge ke wa, lemvokila.

Kana muntu me sumuka na mpangi ya yandi mpe yandi fwana kudya ndefi, mpe yandi me kwiza kudya ndefi na ntwala ya mesa-kimenga ya nge na Yinzo yayi, ebuna wa katuka na zulu mpe sala. Sambisa bisadi ya nge: bedisa muntu yina me sala yimbi, mpe tula bifu ya yandi na yintu ya yandi mosi, mpe nungisa muntu ya kudedama, mpe pesa yandi musendo samu na mambu ya yandi ya kudedama.

Ntangu bambeni ke nunga bantu ya nge Isayeli samu ti bawu me sumuka na nge, ebuna kana bawu me vutuka na nge, me fungula nkumbu ya nge, mpe me sambila mpe me bondila nge na Yinzo yayi, ebuna wa katuka na zulu, lemvokila disumu ya bantu ya nge Isayeli, mpe vutula bawu na yinsi yina nge pesaka na batata ya bawu.

Ntangu zulu ke kangama mpe mvula ke noka ve samu ti bawu me sumuka na nge, mpe bawu ke sambila na kwenda kisika yayi, me fungula nkumbu ya nge, mpe me balula na disumu ya bawu samu ti nge me pesa bawu mpasi, ebuna wa katuka na zulu mpe lemvokila disumu ya bisadi ya nge, bantu ya nge Isayeli, ntangu nge ke longisa bawu nzila ya mbote yina bawu fwana kutambula; mpe fidisa mvula na yinsi ya nge, yina nge pesaka bantu ya nge bonso mvwilu.

Kana nsatu, kiyoolo, kuyuma ya bambuma, mbungi, makonko, to banzenze me bwila yinsi; kana mbeni me zunga bawu na bamwelo ya bawu—konso kiyoolo to kimbevo yina ke kwiza, konso lusambulu to kubondila yina muntu na kati ya bantu ya nge nyonso Isayeli ke sala, konso muntu me zaba mpasi ya ntima ya yandi mosi, yandi ke yalumuna maboko ya yandi na kwenda Yinzo yayi, ebuna wa katuka na zulu, kisika ya nge ya kuzinga, mpe lemvokila, mpe sala, mpe pesa konso muntu mutindu mambu ya yandi nyonso kele, samu ti nge me zaba ntima ya yandi—nge mosi kaka me zaba ntima ya konso muntu, samu ti bawu kutala nge boma bilumbu nyonso yina bawu ke zinga na yinsi yina nge pesaka batata ya beto.

Mpe mutindu mosi na munzenza, yandi kele ve ya dikanda ya nge Isayeli, kasi yandi me katuka na yinsi ya ntama samu na Nkumbu ya nge, samu ti bawu ke kuwa nsangu ya nene ya nkumbu ya nge, lulendo ya nge mpe ngolo ya nge—ntangu yandi ke kwiza mpe ke sambila na ndambu ya Yinzo yayi, kuwa katuka na zulu, kisika yina nge ke zinga, mpe sala mambu nyonso yina munzenza ke lomba, samu ti makanda nyonso ya bantu ya ntoto kuzaba nkumbu ya nge mpe kutala nge boma, mutindu bantu ya nge ya Isayeli ke salaka, mpe kuzaba ti Yinzo yayi yina mu tungaka ke nataka nkumbu ya nge.

Ntangu bantu ya nge ke basika na kwenda nwana mvita na mbeni ya bawu, na konso nzila yina nge ke fidisa bawu, mpe bawu ke sambila na Tata ya beto na ndambu ya mbanza yina nge soolaka mpe Yinzo yina mu tungaka samu na nkumbu ya nge, na yina kuwa katuka na zulu lusambulu ya bawu mpe kubondila ya bawu, mpe nungisa dyambu ya bawu.

Ntangu bawu ke sumuka na nge—samu ti muntu ya kukonda masumu kele ve—mpe nge ke wa makasi mpe ke yekula bawu na maboko ya mbeni yina ke nata bawu na bunkole na yinsi ya mbeni, ya ntama to ya pene-pene,

kasi kana bawu ke tula yawu na ntima na yinsi yina ba simbidila bawu na bunkole, mpe bawu ke vutuka mpe ke bondila nge na yinsi ya bantu yina nataka bawu na bunkole, na kutuba: «Beto me sumuka, beto me sala mbi, beto me sala mambu ya yimbi,» mpe kana na yinsi ya bantu yina nataka bawu na bunkole, bawu ke vutukila nge na ntima ya bawu nyonso mpe na kimuntu ya bawu nyonso, mpe bawu ke sambila na nge na ndambu ya yinsi ya bawu yina nge pesaka batata ya bawu, mbanza yina nge soolaka, mpe Yinzo yina mu tungaka samu na nkumbu ya nge, na yina kuwa katuka na zulu, kisika ya nge ya kuzinga, lusambulu ya bawu mpe kubondila ya bawu, mpe nungisa dyambu ya bawu. Lemvokila bantu ya nge yina sumukaka na nge, yimbi nyonso yina bawu salaka nge, mpe pesa bawu kyadi na ntwala ya bantu yina nataka bawu na bunkole, samu ti bayina nataka bawu kutala bawu kyadi, samu ti bawu kele bantu ya nge mpe mvwilu ya nge, yina nge basisaka na Ngipiti, na kifuule ya bisengo. Bika ti meso ya nge kutala kubondila ya kisadi ya nge mpe kubondila ya bantu ya nge ya Isayeli, mpe kuwa bawu konso ntangu bawu ke bokila nge. Samu ti nge tulaka bawu pwelele na kati ya makanda nyonso ya ntoto bonso mvwilu ya nge, mutindu nge tubaka na munoko ya Moyize kisadi ya nge, ntangu nge basisaka batata ya beto na Ngipiti, Mfumu Tata.»

Salomoni Ke Sakumuna Kibuka ya Bantu

Ntangu Salomoni manisaka lusambulu yayi nyonso mpe kubondila na Tata ya beto, yandi telamaka na ntwala ya kiyokolo ya Tata ya beto, kisika yandi vwandaka me fukama na maboko ya yandi ya kuyalumuka na zulu. Yandi telamaka mpe sakumunaka kibuka ya mvimba ya Isayeli na ndinga ya ngolo, na kutuba:

«Nkembo na Tata ya beto, yina me pesa kupema na bantu ya yandi ya Isayeli, mutindu yandi tubaka. Ata dyambu mosi ve ya mbote bikanaka na kusalama na kati ya mambu nyonso yina yandi silaka na munoko ya kisadi ya yandi Moyize. Bika ti Tata ya beto kuvwanda kintwadi na beto, mutindu yandi vwandaka kintwadi na batata ya beto; bika ti yandi kubika beto ve to kuyambula beto ve, na kubalula bantima ya beto na yandi, samu na kulanda banzila ya yandi nyonso mpe kuzitisa bantumunu ya yandi, misiku ya yandi, mpe mambu ya yandi ya kusambisa, yina yandi tumisaka batata ya beto. Mpe bika ti mambu yayi ya munu, yina mu me bondila na ntwala ya Tata ya beto, kuvwanda pene-pene na yandi mpimpa na mwini, samu ti yandi kunungisa dyambu ya kisadi ya yandi mpe ya bantu ya yandi ya Isayeli, mutindu konso kilumbu ke lomba, samu ti makanda nyonso ya bantu ya ntoto kuzaba ti Tata ya beto kele Nzambi, mpe ya nkaka kele ve.

Na yina, bika ti ntima ya beno kukipesa mvimba na Tata ya beto, samu na kulanda misiku ya yandi mpe kuzitisa bantumunu ya yandi, mutindu bubu yayi.»

Ba Byeka Yinzo na Tata

Na yina, ntinu, kumosi na bantu nyonso ya Isayeli yina vwandaka kintwadi na yandi, pesaka minkayulu na ntwala ya Tata ya beto. Salomoni pesaka na Tata ya beto minkayulu ya kiwisa ya bangombe makumi zole na zole mil (22.000) mpe bameme nkama mosi na makumi zole mil (120.000). Na yina, ntinu mpe bana nyonso ya Isayeli byekaka Yinzo ya Tata ya beto. Na kilumbu yina kaka, ntinu byekaka kati-kati ya lupangu na ntwala ya Yinzo ya Tata ya beto, samu ti kuna yandi pesaka munkayulu ya kuyoka, munkayulu ya bambuma ya bilanga, ti mafuta ya minkayulu ya kiwisa, samu ti kiyokolo ya kwivre na ntwala ya Tata ya beto vwandaka fyoti mingi na kusimba munkayulu ya kuyoka, munkayulu ya bambuma ya bilanga, ti mafuta ya minkayulu ya kiwisa.

Na yina, Salomoni salaka mukembo, bantu nyonso ya Isayeli vwandaka na yandi—kibuka ya nene kubanda na Lebo-Amate tii na Mwa-nzadi ya Ngipiti—na ntwala ya Tata ya beto bilumbu nsambwadi, mpe bilumbu nsambwadi ya nkaka: bilumbu kumi na iya nyonso. a a v65 Lebo-Amate na ndambu ya nordi ya ntama mpe Mwa-nzadi ya Ngipiti na ndambu ya sude ya ntama vwandaka kulakisa nda ya mvimba ya yinsi, na yina bantu katukaka na konso dikuku ya Isayeli samu na kukwiza. Na kilumbu ya nana, yandi fidisaka bantu mosi-mosi na yinzo ya bawu. Bawu sakumunaka ntinu mpe kwendaka na bayinzo ya lele ya bawu, na kyese mpe na bantima ya nsayi samu na mambu nyonso ya mbote yina Tata ya beto monisaka na kisadi ya yandi Davidi mpe na bantu ya yandi ya Isayeli.