पित्याच्या घरी कोश येतो
8 1 मग शलमोनाने इस्राएलाच्या वडीलजनांना — सर्व वंशांचे प्रमुख व इस्राएल लोकांच्या पितृघराण्यांचे नेते — यरुशलेमेत शलमोन राजासमोर एकत्र केले, यासाठी की दावीदाच्या नगरातून, म्हणजे सीयोनेतून, आमच्या पित्याच्या कराराचा कोश वर आणावा. 2 तेव्हा सातव्या महिन्यात, एथानीम महिन्यातील सणाच्या वेळी, इस्राएलाचे सर्व लोक शलमोन राजाकडे एकत्र जमले. 3 इस्राएलाचे सर्व वडीलजन आल्यावर याजकांनी कोश उचलला, 4 त्यांनी आमच्या पित्याचा कोश, दर्शनमंडप व मंडपातील सर्व पवित्र पात्रे वर आणली; याजकांनी व लेवींनी ती वर आणली. 5 शलमोन राजा व त्याच्याबरोबर जमलेली इस्राएलाची सर्व मंडळी कोशासमोर उभी राहिली, आणि मोजता वा नोंदवता येणार नाहीत इतकी मेंढरे व गुरे यज्ञार्पण केली. 6 मग याजकांनी आमच्या पित्याच्या कराराचा कोश त्याच्या जागी, आतल्या गाभाऱ्यात, परमपवित्रस्थानात, करूबांच्या पंखांखाली आणला. 7 करूबांनी कोशाच्या जागेवर आपले पंख पसरले होते, आणि त्यांनी वरून कोश व त्याचे दांडे झाकले. 8 दांडे इतके लांब होते की त्यांची टोके आतल्या खोलीसमोरील पवित्रस्थानातून दिसत, पण बाहेरून दिसत नसत; आणि ती आजपर्यंत तेथेच आहेत. 9 कोशात केवळ दोन दगडी पाट्या होत्या, ज्या मोशेने होरेब येथे त्यात ठेवल्या होत्या, जेथे इस्राएल लोक मिसर देशातून बाहेर आले तेव्हा आमच्या पित्याने त्यांच्याशी करार केला होता. 10 याजक पवित्रस्थानातून बाहेर आले तेव्हा मेघाने आमच्या पित्याचे घर भरून गेले, 11 त्या मेघामुळे याजकांना सेवा करण्यास उभे राहता आले नाही, कारण आमच्या पित्याच्या तेजाने त्याचे घर भरून गेले होते.
12 तेव्हा शलमोन म्हणाला: “आमचा पिता म्हणाला आहे की तो घनदाट अंधकारात वस्ती करील. 13 मी तुझ्यासाठी खरोखर एक उंच घर बांधले आहे, तुला सर्वकाळ वस्ती करण्यास एक स्थान.”
14 मग राजाने वळून इस्राएलाच्या सर्व मंडळीला आशीर्वाद दिला, आणि इस्राएलाची सर्व मंडळी उभी होती. 15 तो म्हणाला: “आमचा पिता, इस्राएलाचा देव, धन्यवादित असो, ज्याने आपल्या स्वतःच्या मुखाने माझे वडील दावीद यांच्याशी बोलून आपल्या स्वतःच्या हाताने ते पूर्ण केले; तो म्हणाला, 16 ‘मी माझ्या इस्राएल लोकांना मिसरातून बाहेर आणले, तेव्हापासून माझ्या नावासाठी घर बांधावे म्हणून इस्राएलाच्या सर्व वंशांतून मी कोणतेही नगर निवडले नाही; पण माझ्या इस्राएल लोकांवर मी दावीदाला निवडले.’
17 आमचा पिता, इस्राएलाचा देव, याच्या नावासाठी घर बांधावे असे माझे वडील दावीद यांच्या मनात होते.
18 पण आमचा पिता माझे वडील दावीद यांना म्हणाला, ‘माझ्या नावासाठी घर बांधावे असे तुझ्या मनात होते; हे तू मनात आणलेस ते बरे केलेस. 19 तरी तू स्वतः ते घर बांधणार नाहीस; तुझ्याच पोटी येणारा तुझा पुत्र माझ्या नावासाठी ते घर बांधील.’
20 आणि आमच्या पित्याने आपले बोललेले वचन पाळले आहे; कारण मी माझे वडील दावीद यांच्या जागी उठलो असून, आमच्या पित्याने वचन दिल्याप्रमाणे इस्राएलाच्या सिंहासनावर बसलो आहे, आणि आमचा पिता, इस्राएलाचा देव, याच्या नावासाठी मी हे घर बांधले आहे. 21 आमच्या पित्याचा करार ज्यात आहे तो कोश ठेवण्यासाठी मी तेथे एक स्थान केले; तो करार त्याने आमच्या पूर्वजांना मिसरातून बाहेर आणले तेव्हा त्यांच्याशी केला होता.
पित्यासमोर शलमोनाची प्रार्थना
22 मग शलमोन इस्राएलाच्या सर्व मंडळीसमोर आमच्या पित्याच्या वेदीपुढे उभा राहिला आणि त्याने आपले हात आकाशाकडे पसरले. 23 तो म्हणाला: “हे आमच्या पित्या, इस्राएलाच्या देवा, वर स्वर्गात किंवा खाली पृथ्वीवर तुझ्यासारखा कोणी देव नाही; जे तुझे सेवक संपूर्ण मनाने तुझ्यापुढे चालतात त्यांच्याशी तू करार व प्रेमदया पाळतोस. 24 तू आपला सेवक माझे वडील दावीद यांना दिलेले वचन पाळलेस; जे तुझ्या मुखाने बोललास ते तुझ्या हाताने आज पूर्ण केलेस. 25 तर आता, हे आमच्या पित्या, इस्राएलाच्या देवा, तू आपला सेवक माझे वडील दावीद यांना दिलेले वचन पाळ; तू म्हणालास, ‘तुझी संतती जर आपला मार्ग सांभाळून, जसा तू माझ्यापुढे चाललास तसे माझ्यापुढे चालली, तर इस्राएलाच्या सिंहासनावर माझ्यापुढे बसण्यास तुला पुरुषाची कधीही उणीव पडणार नाही.’ 26 आणि आता, हे आमच्या पित्या, इस्राएलाच्या देवा, तू आपला सेवक माझे वडील दावीद यांना दिलेले वचन खरे कर. 27 पण आमचा पिता खरोखर पृथ्वीवर वस्ती करील काय? पाहा—आकाश व आकाशांचे आकाशही तुला सामावू शकत नाहीत; तर मग मी बांधलेले हे घर किती कमी! 28 तरीही, हे माझ्या पित्या, आपल्या सेवकाच्या प्रार्थनेकडे व विनवणीकडे लक्ष दे; तुझा सेवक आज तुझ्यापुढे जी आरोळी व प्रार्थना करीत आहे ती ऐक, 29 ‘माझे नाव तेथे राहील’ असे तू ज्याविषयी म्हणालास त्या या घराकडे तुझे डोळे रात्रंदिवस उघडे राहोत, यासाठी की या स्थानाकडे तोंड करून तुझा सेवक जी प्रार्थना करील ती तू ऐकावीस. 30 तुझा सेवक व तुझे इस्राएल लोक या स्थानाकडे तोंड करून प्रार्थना करतील तेव्हा त्यांची विनवणी ऐक; तुझे निवासस्थान जे स्वर्ग तेथून ऐक, आणि क्षमा कर.
31 जर कोणी आपल्या शेजाऱ्याविरुद्ध पाप करील आणि त्याला शपथ घ्यावी लागेल, आणि तो या घरात तुझ्या वेदीपुढे शपथ घ्यायला येईल, 32 तर तू स्वर्गातून ऐक आणि कार्य कर. तुझ्या सेवकांचा न्याय कर: दोषी माणसाला दोषी ठरवून त्याचे कृत्य त्याच्याच माथी आण, आणि नीतिमान माणसाला निर्दोष ठरवून त्याच्या नीतिमत्तेप्रमाणे त्याला प्रतिफळ दे.
33 तुझ्या इस्राएल लोकांनी तुझ्याविरुद्ध पाप केल्यामुळे ते शत्रूकडून पराभूत होतील, आणि नंतर ते तुझ्याकडे परत वळून तुझ्या नावाची कबुली देतील आणि या घरात तुझ्याजवळ प्रार्थना व विनवणी करतील, 34 तर तू स्वर्गातून ऐक, तुझ्या इस्राएल लोकांच्या पापाची क्षमा कर, आणि तू त्यांच्या पूर्वजांना दिलेल्या भूमीत त्यांना परत आण.
35 त्यांनी तुझ्याविरुद्ध पाप केल्यामुळे आकाश बंद होऊन पाऊस पडणार नाही, आणि तू त्यांना दुःख दिल्यामुळे ते या स्थानाकडे तोंड करून प्रार्थना करतील, तुझ्या नावाची कबुली देतील व आपल्या पापापासून वळतील, 36 तर तू स्वर्गातून ऐक आणि तुझे सेवक, तुझे इस्राएल लोक, यांच्या पापाची क्षमा कर; त्यांनी चालावा तो चांगला मार्ग तू त्यांना शिकव; आणि तू आपल्या लोकांना वतन म्हणून दिलेल्या तुझ्या भूमीवर पाऊस पाठव.
37 जर देशात दुष्काळ, मरी, करपा, तांबेरा, टोळ किंवा घुले पडेल; जर शत्रू त्यांच्या वेशींपाशी त्यांना वेढा घालील — कोणतीही पीडा किंवा रोग येईल, 38 —तुझ्या सर्व इस्राएल लोकांपैकी कोणीही, प्रत्येक जण आपल्या स्वतःच्या मनाचे दुःख जाणून, या घराकडे आपले हात पसरून जी काही प्रार्थना किंवा विनवणी करील, 39 तर तुझे निवासस्थान जे स्वर्ग तेथून ऐक, आणि क्षमा कर, आणि कार्य कर, आणि प्रत्येकाला त्याच्या सर्व मार्गांप्रमाणे दे, कारण तू त्याचे मन जाणतोस — केवळ तूच प्रत्येक मानवाचे मन जाणतोस; 40 यासाठी की तू आमच्या पूर्वजांना दिलेल्या भूमीवर ते जिवंत असतील तितके दिवस त्यांनी तुझे भय बाळगावे.
41 तसेच जो परदेशी तुझ्या इस्राएल लोकांपैकी नाही, पण तुझ्या नावासाठी दूरच्या देशातून येईल— 42 —कारण ते तुझ्या थोर नावाविषयी, तुझ्या समर्थ हाताविषयी व पसरलेल्या बाहूविषयी ऐकतील—तो जेव्हा येऊन या घराकडे तोंड करून प्रार्थना करील, 43 तेव्हा तुझे निवासस्थान जे स्वर्ग तेथून ऐक, आणि तो परदेशी जे काही मागेल ते सर्व कर, यासाठी की पृथ्वीवरील सर्व लोकांनी तुझे नाव ओळखावे व तुझे इस्राएल लोक जसे तुझे भय बाळगतात तसे भय बाळगावे, आणि मी बांधलेल्या या घरावर तुझे नाव आहे हे त्यांनी जाणावे.
44 तुझे लोक आपल्या शत्रूशी लढायला निघतील, तू त्यांना ज्या मार्गाने पाठवशील त्या मार्गाने, आणि तू निवडलेल्या नगराकडे व तुझ्या नावासाठी मी बांधलेल्या घराकडे तोंड करून ते आमच्या पित्याची प्रार्थना करतील, 45 तर तू स्वर्गातून त्यांची प्रार्थना व त्यांची विनवणी ऐक, आणि त्यांचा न्याय चालव. 46 ते तुझ्याविरुद्ध पाप करतील — कारण पाप न करणारा कोणी नाही — आणि तू रागावून त्यांना शत्रूच्या हाती देशील, आणि तो शत्रू त्यांना बंदी करून दूरच्या किंवा जवळच्या आपल्या देशात नेईल, 47 तरी जर त्यांना बंदी करणाऱ्यांच्या देशात त्यांनी हे मनात आणले, आणि परत वळून तुला विनवणी केली, आणि म्हटले, ‘आम्ही पाप केले, आम्ही चुकलो, आम्ही दुष्टपणा केला,’ 48 आणि जर त्यांना बंदी करणाऱ्यांच्या देशात त्यांनी आपल्या संपूर्ण मनाने व संपूर्ण जिवाने तुझ्याकडे परत वळून, तू त्यांच्या पूर्वजांना दिलेल्या त्यांच्या भूमीकडे, तू निवडलेल्या नगराकडे व तुझ्या नावासाठी मी बांधलेल्या घराकडे तोंड करून प्रार्थना केली, 49 तर तुझे निवासस्थान जे स्वर्ग तेथून त्यांची प्रार्थना व त्यांची विनवणी ऐक, आणि त्यांचा न्याय चालव. 50 तुझ्याविरुद्ध पाप केलेल्या तुझ्या लोकांना क्षमा कर, त्यांनी तुझ्याविरुद्ध केलेले सर्व अपराध क्षमा कर, आणि त्यांना बंदी करणाऱ्यांपुढे त्यांच्यावर दया कर, यासाठी की त्या बंदी करणाऱ्यांनी त्यांच्यावर कळवळा दाखवावा— 51 —कारण ते तुझे लोक व तुझे वतन आहेत, ज्यांना तू मिसरातून, लोखंडाच्या भट्टीतून बाहेर आणलेस. 52 तुझ्या सेवकाच्या विनवणीकडे व तुझ्या इस्राएल लोकांच्या विनवणीकडे तुझे डोळे उघडे राहोत, आणि ते जेव्हा जेव्हा तुला हाक मारतील तेव्हा तू त्यांचे ऐक. 53 कारण, हे सार्वभौम पित्या, तू आमच्या पूर्वजांना मिसरातून बाहेर आणलेस तेव्हा तुझा सेवक मोशे याच्याद्वारे तू सांगितल्याप्रमाणे, तू त्यांना पृथ्वीवरील सर्व लोकांतून आपले वतन म्हणून वेगळे केलेस.”
शलमोन मंडळीला आशीर्वाद देतो
54 शलमोनाने आमच्या पित्याला ही सर्व प्रार्थना व विनवणी करून संपवली, तेव्हा तो आमच्या पित्याच्या वेदीपुढून उठला, जेथे तो आकाशाकडे हात पसरून गुडघे टेकून बसला होता. 55 तो उभा राहिला आणि मोठ्या आवाजात इस्राएलाच्या सर्व मंडळीला आशीर्वाद देत म्हणाला: 56 “आमचा पिता धन्यवादित असो, ज्याने आपल्या इस्राएल लोकांना, आपण वचन दिल्याप्रमाणेच, विसावा दिला आहे. आपला सेवक मोशे याच्याद्वारे त्याने दिलेल्या सर्व चांगल्या वचनांतील एकही वचन व्यर्थ गेले नाही. 57 आमचा पिता जसा आमच्या पूर्वजांबरोबर होता तसा तो आमच्याबरोबर असो; तो आम्हांला कधीही सोडून न देवो व त्याग न करो, 58 तो आमची मने आपल्याकडे वळवो, यासाठी की आम्ही त्याच्या सर्व मार्गांनी चालावे आणि त्याने आमच्या पूर्वजांना दिलेल्या त्याच्या आज्ञा, नियम व निर्णय पाळावेत. 59 आणि आमच्या पित्यापुढे मी केलेली ही माझी विनवणीची वचने रात्रंदिवस त्याच्याजवळ राहोत, यासाठी की प्रत्येक दिवसाच्या गरजेप्रमाणे त्याच्या सेवकाचा व त्याच्या इस्राएल लोकांचा न्याय चालावा, 60 यासाठी की पृथ्वीवरील सर्व लोकांनी जाणावे की आमचा पिता हाच देव आहे, आणि दुसरा कोणी नाही.
61 म्हणून, आजच्याप्रमाणे, त्याच्या नियमांनी चालण्यास व त्याच्या आज्ञा पाळण्यास तुमचे मन आमच्या पित्याला संपूर्णपणे समर्पित असो.”
पित्याला घराचे समर्पण
62 मग राजाने व त्याच्याबरोबरच्या सर्व इस्राएलाने आमच्या पित्यापुढे यज्ञार्पणे केली. 63 शलमोनाने आमच्या पित्याला बावीस हजार बैल व एक लाख वीस हजार मेंढरे यांची शांत्यर्पणे केली. अशा रीतीने राजाने व सर्व इस्राएल लोकांनी आमच्या पित्याचे घर समर्पण केले. 64 त्याच दिवशी राजाने आमच्या पित्याच्या घरापुढील अंगणाचा मधला भाग समर्पण केला, कारण तेथे त्याने होमार्पण, अन्नार्पण व शांत्यर्पणांची चरबी अर्पण केली; कारण आमच्या पित्यापुढील पितळेची वेदी होमार्पण, अन्नार्पण व शांत्यर्पणांची चरबी सामावण्यास फार लहान होती.
65 मग शलमोनाने, त्याच्याबरोबर सर्व इस्राएलाने — लेबो-हमाथपासून मिसराच्या ओढ्यापर्यंतची फार मोठी मंडळी — आमच्या पित्यापुढे सात दिवस, आणखी सात दिवस असा तो सण पाळला: एकंदर चौदा दिवस. a a v65 अगदी उत्तरेकडील लेबो-हमाथ आणि अगदी दक्षिणेकडील मिसराचा ओढा यांनी देशाची संपूर्ण लांबी दर्शवली, त्यामुळे इस्राएलाच्या प्रत्येक कोपऱ्यातून लोक आले. 66 आठव्या दिवशी त्याने लोकांना घरी पाठवले. आमच्या पित्याने आपला सेवक दावीद व आपले इस्राएल लोक यांच्यावर केलेल्या सर्व चांगल्याबद्दल ते आनंदित व मनात हर्षित होऊन राजाला आशीर्वाद देत आपापल्या तंबूंकडे गेले.