1 Athamaki 8 FHB Father's Heart Bible™

8 ¹Hĩndĩ ĩyo Solomoni agĩcookanĩrĩria athuuri a Isiraeli—atongoria othe a mĩhĩrĩga, na atongoria a nyũmba cia maithe ma ciana cia Isiraeli—mbere ya Mũthamaki Solomoni kũu Jerusalemu, nĩ geetha maambatie ithandũkũ rĩa kĩrĩĩkanĩro kĩa Ithe witũ kuuma itũũra inene rĩa Daudi, na nĩrĩo Zayuni. ²Nĩ ũndũ ũcio arũme othe a Isiraeli magĩcookanĩrĩra harĩ Mũthamaki Solomoni hĩndĩ ya gĩathĩ, mweri wa Ethanimu, nĩguo mweri wa mũgwanja. ³Rĩrĩa athuuri othe a Isiraeli mookire, athĩnjĩri Ngai makĩoya ithandũkũ rĩu, ⁴makĩambatia ithandũkũ rĩa Ithe witũ, na Hema ya Gũtũnganĩra, na indo ciothe theru iria ciarĩ hemainĩ; athĩnjĩri Ngai na Alawii nĩo maaciambatirie. ⁵Mũthamaki Solomoni na kĩũngano gĩothe kĩa Isiraeli kĩrĩa kĩamũcookanĩrĩirie makĩrũgama mbere ya ithandũkũ rĩu, makĩrutaga magongona ma ng'ondu na ng'ombe nyingĩ mũno itangĩtarĩka kana ciandĩkwo. ⁶Rĩu athĩnjĩri Ngai magĩtwara ithandũkũ rĩa kĩrĩĩkanĩro kĩa Ithe witũ handũ harĩo, Handũ-harĩa-Hatheru thĩinĩ, Handũ-harĩa-Hatheru-Mũno, rungu rwa mathagu ma makerubi. ⁷Makerubi macio maatambũrũkĩtie mathagu mao igũrũ rĩa handũ ha ithandũkũ, makĩhumbĩra ithandũkũ na mĩtĩ yarĩo kuuma igũrũ. ⁸Mĩtĩ ĩyo yarĩ mĩraihu mũno nginya mĩthia yayo yonekaga ĩrĩ Handũ-harĩa-Hatheru mbere ya nyũmba ĩrĩa ya thĩinĩ, no ndĩonekaga mũndũ arĩ nja; na ĩrĩ o kũu nginya ũmũthĩ. ⁹Thĩinĩ wa ithandũkũ rĩu gũtiarĩ kĩndũ tiga ihengere igĩrĩ cia mahiga iria Musa aigĩte kũu Horebu, harĩa Ithe witũ aagĩire kĩrĩĩkanĩro na ciana cia Isiraeli rĩrĩa moimire bũrũri wa Misiri. ¹⁰Rĩrĩa athĩnjĩri Ngai moimire Handũ-harĩa-Hatheru, itu rĩkĩiyũra nyũmba ya Ithe witũ, ¹¹nĩ ũndũ ũcio athĩnjĩri Ngai matingĩahotire kũrũgama matungate nĩ ũndũ wa itu rĩu, amu riiri wa Ithe witũ nĩwaiyũrĩte nyũmba yake.

¹²Hĩndĩ ĩyo Solomoni akiuga atĩrĩ, “Ithe witũ nĩoigĩte atĩ egũtũũra ndumainĩ ĩrĩa ndumanu mũno. ¹³Ti-itherũ nĩngwakĩire nyũmba ĩrĩ igũrũ mũno, handũ haku ha gũtũũra nginya tene na tene.”

¹⁴Nake mũthamaki akĩĩhũgũra, akĩrathima kĩũngano gĩothe kĩa Isiraeli, kĩũngano kĩu gĩa Isiraeli kĩrũgamĩte. ¹⁵Akiuga atĩrĩ, “Ithe witũ arogoocwo, o we Ngai wa Isiraeli, ũrĩa waarĩirie baba Daudi na kanua gake mwene, na akĩhingia ũhoro ũcio na guoko gwake mwene, akiuga atĩrĩ, ¹⁶Kuuma rĩrĩa ndarutire andũ akwa a Isiraeli kuuma Misiri, ndirĩ ndathuurire itũũra inene o na rĩmwe kuuma mĩhĩrĩga-inĩ yothe ya Isiraeli nĩguo nyakĩrwo nyũmba ya rĩĩtwa rĩakwa; no nĩndathuurire Daudi atuĩke mũtongoria wa andũ akwa a Isiraeli.

¹⁷Baba Daudi nĩeeciirĩtie ngoroinĩ yake gwaka nyũmba ya rĩĩtwa rĩa Ithe witũ, o we Ngai wa Isiraeli.

¹⁸No Ithe witũ akĩĩra baba Daudi atĩrĩ, ‘Kuona atĩ gwaka nyũmba ya rĩĩtwa rĩakwa kwarĩ ngoroinĩ yaku, nĩwekire wega gũkorwo na ũndũ ũcio ngoroinĩ yaku. ¹⁹No wee mwene tiwe ũkaaka nyũmba ĩyo; mũrũguo, ũrĩa ũkoima mwĩrĩinĩ waku, nĩwe ũkaaka nyũmba ĩyo ya rĩĩtwa rĩakwa.’

²⁰Nake Ithe witũ nĩahingĩtie kiugo kĩrĩa aaririe, amu nĩndũkĩte ithenya rĩa baba Daudi, na njikarĩire gĩtĩ kĩa ũthamaki kĩa Isiraeli, o ta ũrĩa eeranĩire, na nĩndakĩte nyũmba ya rĩĩtwa rĩa Ithe witũ, o we Ngai wa Isiraeli. ²¹Na kũu nĩndathondekire handũ ha ithandũkũ rĩrĩa rĩrĩ na kĩrĩĩkanĩro kĩa Ithe witũ, kĩrĩa aagĩire na maithe maitũ rĩrĩa aamarutire Misiri.”

Ihooya rĩa Solomoni Mbere ya Ithe witũ

²²Nake Solomoni akĩrũgama mbere ya kĩgongona kĩa Ithe witũ, mbere ya kĩũngano gĩothe kĩa Isiraeli, agĩtambũrũkia moko make merekeire igũrũ. ²³Akiuga atĩrĩ, “Wee Ithe witũ, Ngai wa Isiraeli, gũtirĩ Ngai ũhaana tawe kũu igũrũ na igũrũ, kana gũkũ thĩ, ũrĩa ũtũũragia kĩrĩĩkanĩro na ũtugi harĩ ndungata ciaku iria ithiiaga mbere yaku na ngoro ciao ciothe. ²⁴Nĩwahingĩirie ndungata yaku, baba Daudi, kĩrĩa weeranĩire; kĩrĩa kanua gaku kaaririe, guoko gwaku nĩkũhingĩtie ũmũthĩ.

²⁵Na rĩu, Wee Ithe witũ, Ngai wa Isiraeli, hingĩria ndungata yaku Daudi baba kĩrĩa wamweerire, ũkiuga atĩrĩ, ‘Ndũkaaga mũndũ wa gũikara mbere yakwa gĩtĩinĩ kĩa ũthamaki kĩa Isiraeli, angĩkorwo ciana ciaku nĩikũrũmbũiya mĩthiĩre yacio, igĩthiiaga mbere yakwa o ta ũrĩa wee ũthiĩte mbere yakwa.’ ²⁶Na rĩu, Wee Ithe witũ, Ngai wa Isiraeli, hingia kiugo kĩrĩa werire ndungata yaku, baba Daudi.

²⁷No hihi Ithe witũ no atũũre thĩ kũndũ ti-itherũ? Ta rora, igũrũ na igũrũ kũrĩa kũraihĩrĩirie mũno itingĩkũigana; na githĩ to nyũmba ĩno njakĩte makĩria! ²⁸No rĩrĩ, nĩ ũkĩrũmbũiye ihooya na mathaithana ma ndungata yaku, Wee Ithe wakwa, nĩguo ũigue kĩrĩro na ihooya rĩrĩa ndungata yaku ĩrahooya mbere yaku ũmũthĩ.

²⁹Maitho maku marotũũra marĩ mahingũku merekeire nyũmba ĩno ũtukũ na mũthenya, handũ harĩa woigire atĩrĩ, ‘Rĩĩtwa rĩakwa rĩgũkorwo ho,’ nĩguo ũigue ihooya rĩrĩa ndungata yaku ĩhooyaga ĩrorete handũ haha. ³⁰Igua mathaithana ma ndungata yaku na ma andũ aku a Isiraeli rĩrĩa makũhooya marorete handũ haha; ũigue ũrĩ kũu igũrũ, o kũu gwaku mũciĩ, na warĩkia kũigua, ũmarekere.

³¹Mũndũ angĩĩhĩria mũndũ wa itũũra rĩake, na abataare kwĩhĩta mwĩhĩtwa, nake oke ehĩte mbere ya kĩgongona gĩaku thĩinĩ wa nyũmba ĩno, ³²hĩndĩ ĩyo ũigue ũrĩ kũu igũrũ, na wĩke ũndũ. Tuĩra ndungata ciaku ciira: ũtuĩre mũndũ ũrĩa mwĩhia ciira, ũigĩrĩre ciĩko ciake mũtwe wake mwene, nake mũthingu ũmũtue ndahĩtĩtie, ũmũrĩhe kũringana na ũthingu wake.

³³Rĩrĩa andũ aku a Isiraeli maatoorio nĩ thũ nĩ ũndũ nĩmakwĩhĩirie, nao macooke kũrĩ we, moimbũre rĩĩtwa rĩaku, na makũhooe na magũthaithe thĩinĩ wa nyũmba ĩno, ³⁴hĩndĩ ĩyo ũigue ũrĩ kũu igũrũ, ũrekere andũ aku a Isiraeli mehia mao, na ũmacookie bũrũriinĩ ũrĩa waheire maithe mao.

³⁵Rĩrĩa igũrũ rĩahingwo gũkaaga mbura nĩ ũndũ nĩmakwĩhĩirie, nao mahooe marorete handũ haha, na moimbũre rĩĩtwa rĩaku, na matigane na mehia mao nĩ ũndũ nĩwamanyariirie, ³⁶hĩndĩ ĩyo ũigue ũrĩ kũu igũrũ, na ũrekere mehia ma ndungata ciaku, andũ aku a Isiraeli, rĩrĩa ũkũmaruta njĩra ĩrĩa njega ya gũthiĩ; na uurĩrie mbura bũrũriinĩ waku, ũrĩa waheire andũ aku ũtuĩke igai rĩao.

³⁷Kũngĩgĩa ng'aragu, kana mũthiro, kana mbaa, kana rũũa, kana ngigĩ, kana itono bũrũriinĩ; thũ ĩngĩmarigiicĩria ihingoinĩ ciao—mũthiro o wothe kana mũrimũ o wothe ũngĩũka, ³⁸ihooya o rĩothe kana ithaithana o rĩothe rĩrĩa mũndũ o wothe thĩinĩ wa andũ aku othe a Isiraeli angĩhooya, o mũndũ oĩ ruo rwa ngoro yake mwene, agĩtambũrũkia moko make merekeire nyũmba ĩno, ³⁹hĩndĩ ĩyo ũigue ũrĩ kũu igũrũ, o kũu gwaku mũciĩ, na ũrekere, na wĩke ũndũ, na ũhe o mũndũ kũringana na mĩthiĩre yake yothe, tondũ nĩũũĩ ngoro yake—wee wiki nĩwe ũũĩ ngoro cia andũ othe, ⁴⁰nĩguo magwĩtigĩre matukũ mothe marĩa megũtũũra bũrũriinĩ ũrĩa waheire maithe maitũ.

⁴¹O na ningĩ mũndũ wa kũngĩ, ũrĩa ũtarĩ wa andũ aku a Isiraeli no oimĩte bũrũri wa kũraya nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩaku, ⁴²amu nĩmakaigua ũhoro wa rĩĩtwa rĩaku inene, na guoko gwaku kũrĩ hinya, na gĩcoka gĩaku gĩtambũrũkĩtie—rĩrĩa agooka ahooe erekeire nyũmba ĩno, ⁴³ũigue ũrĩ kũu igũrũ, o kũu gũtũũraga, na wĩke ũrĩa wothe mũndũ ũcio wa kũngĩ egũkũhooya, nĩguo ndũũrĩrĩ ciothe cia thĩ imenye rĩĩtwa rĩaku na ikwĩtigĩre, o ta ũrĩa andũ aku a Isiraeli mekaga, na imenye atĩ nyũmba ĩno njakĩte ĩĩtanĩtio na rĩĩtwa rĩaku.

⁴⁴Rĩrĩa andũ aku mangĩthiĩ mbaara-inĩ gũũkĩrĩra thũ yao, na njĩra o yothe ũngĩmatũma, nao mahooe Ithe witũ marorete itũũra inene rĩrĩa wathuurire, na nyũmba ĩrĩa njakĩire rĩĩtwa rĩaku, ⁴⁵hĩndĩ ĩyo ũigue ũrĩ kũu igũrũ ihooya rĩao na mathaithana mao, na ũmatetere ciira wao.

⁴⁶Rĩrĩa maagũĩkĩria—amu gũtirĩ mũndũ ũtehagia—nawe ũmarakarĩre na ũmaneane kũrĩ thũ ĩrĩa ĩkũmataha ĩmatware bũrũri wa thũ, kũraya kana hakuhĩ,

⁴⁷no rĩrĩ, mangĩĩcũũrania ngoroinĩ ciao marĩ bũrũriinĩ ũrĩa maatahĩirwo, na macooke makũthaithe marĩ bũrũri wa arĩa maamatahire, makiuga atĩrĩ, ‘Nĩtwĩhĩtie, tũgeeka ũũru, tũgeeka waganu,’ ⁴⁸na mangĩcookerera we na ngoro ciao ciothe na mĩoyo yao yothe marĩ bũrũri wa arĩa maamatahire, nao makũhooe marorete bũrũri wao ũrĩa waheire maithe mao, na itũũra inene rĩrĩa wathuurire, na nyũmba ĩrĩa njakĩire rĩĩtwa rĩaku, ⁴⁹hĩndĩ ĩyo ũigue ũrĩ kũu igũrũ, o kũu gwaku gũtũũro, ihooya rĩao na mathaithana mao, na ũmatetere ciira wao. ⁵⁰Rekera andũ aku arĩa makwĩhĩirie, mahĩtia mao mothe marĩa makũhĩtĩirie, na ũmahe tha mbere ya arĩa maamatahire, nĩguo arĩa maamatahire mamaiguĩre tha, ⁵¹amu nĩ andũ aku na igai rĩaku, arĩa warutire Misiri, kuuma riikoinĩ rĩa gũtwekia kĩgera. ⁵²Maitho maku marotũũra mahingũkĩte harĩ mathaithana ma ndungata yaku na mathaithana ma andũ aku a Isiraeli, na ũmaiguage rĩrĩa rĩothe makũkaĩra. ⁵³Amu nĩwamaamũranirie kuuma ndũũrĩrĩ-inĩ ciothe cia thĩ matuĩke igai rĩaku, o ta ũrĩa woigire na kanua ka Musa ndungata yaku rĩrĩa warutire maithe maitũ Misiri, Wee Ithe witũ Mũnene.”

Solomoni Arathima Kĩũngano

⁵⁴Rĩrĩa Solomoni aarĩkirie ihooya rĩĩrĩ rĩothe na mathaithana maya kũrĩ Ithe witũ, agĩũkĩra kuuma mbere ya kĩgongona kĩa Ithe witũ, harĩa aaturĩĩte ndu na moko matambũrũkĩtie merekeire igũrũ. ⁵⁵Akĩrũgama, akĩrathima kĩũngano gĩothe kĩa Isiraeli na mũgambo mũnene, akiuga atĩrĩ,

⁵⁶“Ithe witũ arogoocwo, ũrĩa ũheete andũ ake a Isiraeli ũhurũko, o ta ũrĩa eeranĩire. Gũtirĩ kiugo o na kĩmwe kĩagĩte kũhinga harĩ maũndũ mothe mega marĩa eeranĩire na kanua ka Musa ndungata yake. ⁵⁷Ithe witũ arokorwo hamwe na ithuĩ o ta ũrĩa aarĩ hamwe na maithe maitũ; aroaga gũtũtiganĩria kana gũtũtirika, ⁵⁸areerekerie ngoro ciitũ kũrĩ we, nĩguo tũthiiage njĩrainĩ ciake ciothe, na tũrũmagie maathani make, na kĩrĩra kĩa watho wake, na matua make, marĩa aathire maithe maitũ. ⁵⁹Nacio ciugo ici ciakwa, iria ndathaithana nacio mbere ya Ithe witũ, irotũũra irĩ hakuhĩ nake mũthenya na ũtukũ, nĩguo atetagĩre ciira wa ndungata yake, na wa andũ ake a Isiraeli, kũringana na ũrĩa mũthenya o mũthenya ũbatarĩte, ⁶⁰nĩguo ndũũrĩrĩ ciothe cia thĩ imenye atĩ Ithe witũ nĩ we Ngai, na gũtirĩ ũngĩ.

⁶¹Nĩ ũndũ ũcio ngoro cianyu cironeanwo biũ kũrĩ Ithe witũ, nĩguo mũthiiage kĩrĩrainĩ kĩa watho wake, na mũrũmagie maathani make, o ta ũmũthĩ.”

Nyũmba Yaamũrĩrwo Ithe witũ

⁶²Hĩndĩ ĩyo mũthamaki na andũ othe a Isiraeli hamwe nake makĩruta magongona mbere ya Ithe witũ. ⁶³Solomoni akĩrutĩra Ithe witũ magongona ma thaayũ ma ndegwa 22,000, na ng'ondu 120,000. Nĩ ũndũ ũcio mũthamaki na ciana ciothe cia Isiraeli makĩamũra nyũmba ya Ithe witũ. ⁶⁴Mũthenya o ũcio mũthamaki akĩamũra gatagatĩ ka nja ĩrĩa yarĩ mbere ya nyũmba ya Ithe witũ, nĩgũkorwo kũu nĩkuo aarutĩire maruta ma njino, na maruta ma mũtu, na maguta ma magongona ma thaayũ, tondũ kĩgongona gĩa gĩcango kĩrĩa kĩarĩ mbere ya Ithe witũ kĩarĩ kĩnini mũno gĩtingĩaiganĩire maruta ma njino, na maruta ma mũtu, na maguta ma magongona ma thaayũ.

⁶⁵Hĩndĩ ĩyo Solomoni agĩkũngũĩra gĩathĩ kĩu, andũ othe a Isiraeli marĩ hamwe nake—kĩũngano kĩnene mũno kuuma Lebo-hamathu nginya Karũũĩ ka Misiri—mbere ya Ithe witũ mĩthenya mũgwanja, na agĩcooka mĩthenya ĩngĩ mũgwanja: mĩthenya ikũmi na ĩna yothe hamwe. ^a a v65 Lebo-hamathu kũu mwena wa gathigathini kũraya, na Karũũĩ ka Misiri mwena wa gũthini kũraya, nĩcio ciarĩ mĩhaka ya ũraihu wothe wa bũrũri ũcio, nĩ ũndũ ũcio andũ mookire kuuma koine ciothe cia Isiraeli. ⁶⁶Mũthenya wa ĩnana agĩathia andũ acio mathiĩ mĩciĩ yao. Nao makĩrathima mũthamaki, magĩthiĩ hemainĩ ciao makenete na marĩ na ngoro njagĩĩru nĩ ũndũ wa maũndũ mothe mega marĩa Ithe witũ oonetie ndungata yake Daudi na andũ ake a Isiraeli.