Daniel 4

4 ¹Si Haring Nabucodonosor, ngadto sa tanang katawhan, kanasoran, ug pinulongan nga nagpuyo sa tibuok kalibotan: Hinaut nga modaghan ang inyong kalinaw.

²Malipayon ako sa pagmantala sa mga ilhanan ug mga katingalahan nga gibuhat kanako sa Labing Halangdon nga Dios. ³Pagkabantogan sa iyang mga ilhanan, ug pagkagamhanan sa iyang mga katingalahan! Ang iyang gingharian maoy gingharian nga walay kataposan, ug ang iyang pagmando molungtad sa tanang kaliwatan.

⁴Ako, si Nabucodonosor, nagpahayahay sa akong balay ug nag-uswag sa akong palasyo. ⁵Nakakita ako ug damgo nga nakahadlok kanako; ang mga hunahuna samtang anaa ako sa akong higdaanan ug ang mga panan-awon sa akong hunahuna nakalisang kanako. ⁶Busa nagmando ako nga dad-on sa akong atubangan ang tanang maalamong tawo sa Babilonia aron isulti kanako ang kahulogan sa damgo. ⁷Unya misulod ang mga salamangkero, ang mga maghuhula, ang mga taga-Babilonia, ug ang mga astrologo. Gisulti ko kanila ang damgo, apan wala sila makahubad niini alang kanako. ⁸Sa kataposan miabot sa akong atubangan si Daniel—nga ginganlan ug Beltesazar sunod sa ngalan sa akong dios, nga anaa kaniya ang espiritu sa balaang mga dios—ug gisulti ko kaniya ang damgo. ⁹Beltesazar, pangulo sa mga salamangkero, nasayod ako nga ang espiritu sa balaang mga dios anaa kanimo, ug walay misteryo nga makalibog kanimo—isulti kanako ang mga panan-awon sa akong damgo nga akong nakita, ug ang ilang kahulogan. ¹⁰Mao kini ang mga panan-awon sa akong hunahuna samtang anaa ako sa higdaanan: Nakakita ako ug kahoy sa taliwala sa kalibotan, nga labihan ka taas. ¹¹Ang kahoy mitubo ug nahimong kusgan, ug ang tumoy niini miabot sa langit, ug makita kini hangtod sa mga kinatumyan sa tibuok kalibotan. ¹²Matahom ang mga dahon niini ug daghan ang bunga niini, ug diha niini adunay pagkaon alang sa tanan. Ang mga ihalas nga mananap nakakaplag ug landong ilalom niini, ug ang mga langgam sa kalangitan nagpuyo sa mga sanga niini, ug ang tanang unod gipakaon gikan niini.

¹³Sa akong mga panan-awon samtang anaa ako sa higdaanan nakakita ako ug usa ka magbalantay, usa ka balaan, nga nanaog gikan sa langit. ^a a v13 Ang “magbalantay” usa sa balaang mga anghel sa Dios, nga gipadala dinhi aron tumanon ang kasugoan batok sa hari—usa ka langitnong mensahero, dili ang Dios mismo.

¹⁴Misinggit siya: Putla ang kahoy, pamutla ang mga sanga niini, laksi ang mga dahon niini, katagi ang bunga niini. Pakalagiwa ang mga mananap gikan sa ilalom niini, ug ang mga langgam gikan sa mga sanga niini. ¹⁵Apan ibilin ang tuod sa mga gamot niini diha sa yuta, nga gigapos ug puthaw ug bronse, diha sa sagbot sa kapatagan. Pabasaa siya sa yamog sa langit, ug itugot nga ang iyang bahin anaa uban sa mga ihalas nga mananap diha sa sagbot sa yuta. ¹⁶Kuhaa gikan kaniya ang hunahuna sa tawo ug hatagi siya sa hunahuna sa mananap, ug paagia kaniya ang pito ka panahon. ¹⁷Ang hukom pinaagi sa kasugoan sa mga magbalantay, ang pagbuot pinaagi sa pulong sa balaan nga mga binuhat, aron masayod ang mga buhi nga ang Labing Halangdon maoy nagmando sa gingharian sa mga tawo ug naghatag niini kang bisan kinsa nga iyang buot ug nagbutang sa ibabaw niini sa labing ubos sa mga tawo.’

¹⁸Mao kini ang damgo nga akong nakita, ako, si Haring Nabucodonosor. Isulti kanako ang kahulogan niini, Beltesazar, kay ang maalamong mga tawo sa akong gingharian dili makapasabot niini, apan ikaw makahimo—ang espiritu sa balaang mga dios anaa kanimo.

Si Daniel Nagsulti sa Lisod nga Kamatuoran

¹⁹Unya si Daniel, nga gitawag ug Beltesazar, nahitingala sa makadiyot, nakulbaan tungod sa iyang mga hunahuna. Miingon ang hari, “Beltesazar, ayaw tugoti nga ang damgo o ang kahulogan niini makakulba kanimo.” Mitubag si Beltesazar, “Akong agalon, hinaut nga ang damgo alang sa mga nagdumot kanimo, ug ang kahulogan niini alang sa imong mga kaaway!”

²⁰Ang kahoy nga imong nakita nga midako ug nahimong kusgan, nga ang tumoy niini miabot sa langit, nga makita sa tibuok kalibotan, ²¹nga matahom ang mga dahon, daghan ang bunga, pagkaon alang sa tanan—ang mga ihalas nga mananap nagpuyo ilalom niini, ug ang mga langgam sa kawanangan nagsalag sa mga sanga niini, ²²Ikaw kana, O hari—ikaw midako ug nahimong kusgan; ang imong pagkabantogan midako, nga miabot sa langit, ug ang imong pagmando hangtod sa mga kinatumyan sa kalibotan.

²³Tungod kay ang hari nakakita ug usa ka magbalantay, usa ka balaan, nga nanaog gikan sa langit, nga nag-ingon: Putla ang kahoy, gub-a kini—apan ibilin ang tuod sa mga gamot niini diha sa yuta, nga gigapos ug puthaw ug bronse diha sa sagbot sa kapatagan. Pabasaa siya sa yamog sa langit; ug ang iyang bahin anaa uban sa mga ihalas nga mananap, hangtod nga moagi kaniya ang pito ka panahon. ²⁴Mao kini ang kahulogan, O akong hari: ang kasugoan sa Labing Halangdon miabot sa akong agalon nga hari, ²⁵abugon ka gikan sa mga tawo aron mopuyo uban sa mga ihalas nga mananap, magkaon ug sagbot sama sa mga baka, mabasa sa yamog sa langit, hangtod nga moagi kanimo ang pito ka panahon ug mahibaloan mo nga ang Labing Halangdon maoy nagmando sa gingharian sa mga tawo, nga naghatag niini kang bisan kinsa nga iyang pilion. ²⁶Ang sugo nga ibilin ang tuod ug ang mga gamot niini diha sa yuta: ang imong gingharian ipahiuli kanimo sa dihang mahibaloan mo nga ang Langit maoy nagmando. ²⁷Busa, O hari, dawata ang akong tambag: biyai ang imong mga sala pinaagi sa pagkamatarong, ug ang imong mga kalapasan pinaagi sa kaluoy ngadto sa mga kabos, aron magpadayon ang imong kauswagan.

Ang Garbo Gipaubos

²⁸Kining tanan midangat kang Haring Nabucodonosor. ²⁹Paglabay sa napulog duha ka bulan, naglakaw siya sa atop sa harianong palasyo sa Babilonia.

³⁰Miingon ang hari, “Dili ba mao kini ang bantogang Babilonia nga akong gitukod ingon nga harianong puloy-anan pinaagi sa akong gamhanang gahom, alang sa himaya sa akong pagkahalangdon?”

³¹Samtang anaa pa ang mga pulong sa baba sa hari, usa ka tingog nahulog gikan sa langit: “Haring Nabucodonosor, mao kini ang gisulti kanimo: ang gingharian mibiya na kanimo. ³²Abugon ka gikan sa mga tawo, magpuyo uban sa mga ihalas nga mananap, magkaon ug sagbot sama sa baka. Moagi kanimo ang pito ka panahon, hangtod nga mahibaloan mo nga ang Labing Halangdon maoy nagmando sa gingharian sa mga tawo ug naghatag niini kang bisan kinsa nga iyang buot.”

³³Dihadiha natuman ang pulong batok kang Nabucodonosor: giabog siya gikan sa mga tawo, mikaon siya ug sagbot sama sa baka, ang iyang lawas nabasa sa yamog sa langit, hangtod nga ang iyang buhok mitubo sama sa mga balhibo sa agila, ug ang iyang mga kuko sama sa mga kuko sa langgam.

Si Nabucodonosor Gipahiuli ug Gipaubos

³⁴Sa natapos ang mga adlaw, ako, si Nabucodonosor, mihangad sa langit, ug mibalik ang akong panimuot. Gidayeg ko ang Labing Halangdon, ug gidayeg ug gipasidunggan ko ang Usa nga buhi hangtod sa kahangtoran, kansang pagmando walay kataposan, ug kansang gingharian molungtad sa tanang kaliwatan.

³⁵Ang tanang mga lumulupyo sa kalibotan giisip nga walay bili, ug gibuhat niya ang sumala sa iyang kabubut-on diha sa panon sa langit ug diha sa mga lumulupyo sa kalibotan; ug walay makapugong sa iyang kamot o makaingon kaniya, “Unsa ang imong gibuhat?”

³⁶Unya mibalik ang akong panimuot; mibalik ang akong pagkahalangdon ug kahayag alang sa himaya sa akong gingharian. Gipangita ako sa akong mga magtatambag ug mga halangdon; gipahiuli ako sa akong gingharian, ug gidugang kanako ang labaw pa nga pagkabantogan. ³⁷Karon, ako, si Nabucodonosor, nagadayeg, nagabayaw, ug nagapasidungog sa Hari sa Langit, kay ang tanan niyang mga buhat matarong, ug ang iyang mga dalan makatarunganon; ug ang naglakaw diha sa garbo mahimo niyang ipaubos.