Sawijining Raja Ngluhurake Kang Mahaluhur

Nebukadnezar piyambak ingkang nyariyosaken prekawis punika. Ing impènipun wit ageng dipunteteg, lan Daniel, kanthi abot manah, ngandika bilih wit punika sang prabu. Sataun salajengipun gumunggungipun nampi piwalesipun: piyambakipun gesang kados kéwan ngantos nalaripun wangsul lan piyambakipun ngluhuraken Panjenenganipun ingkang ngasoraken tiyang ingkang gumunggung.

Pasal 4.

Prabu Nebukadnezar, marang sakehing bangsa, suku, lan basa kang manggon ing saindenging bumi: Muga tentrem-rahayumu ditikelake.

Aku bungah ngundhangake pratandha lan kaelokan kang wis katindakake dening Gusti Allah Kang Mahaluhur marang aku. Iba agunge pratandha-pratandhane, lan iba santosane kaelokane! Kratone iku Kraton kang langgeng, lan pangwasane lestari turun-tumurun.

Aku, Nebukadnezar, lagi tentrem ana ing omahku lan mukti ana ing kedhatonku. Aku nyumurupi sawijining impen kang medeni aku; pikiran-pikiran nalika aku turu ing paturon lan tetingalan ing sirahku padha gawe girisku. Mulane aku banjur dhawuh supaya sakehing wong wicaksana ing Babil padha diajokake ana ing ngarepku, supaya padha nerangake tegese impen mau. Banjur para ahli sihir, para juru tenung, wong-wong Babil, lan para ahli palintangan padha sowan. Aku nyritakake impen mau marang wong-wong iku, nanging ora bisa negesi kanggo aku. Wekasane Daniel sowan ing ngarepku—kang dijenengi Beltsazar miturut jenenge allahku, lan rohe para dewa kang suci ana ing dheweke—banjur aku nyritakake impenku marang dheweke. He Beltsazar, pangarepe para ahli sihir, aku ngerti yen rohe para dewa kang suci ana ing kowe, lan ora ana wewadi kang bisa gawe bingungmu—critakna marang aku tetingalan ing impenku kang dakdeleng, lan tegese. Mangkene tetingalan ing pikiranku nalika aku ana ing paturon: aku weruh ana wit ana ing satengahing bumi, dhuwur banget. Wit mau saya gedhe lan saya santosa, pucuke nganti tekan langit, lan katon tekan pungkasaning bumi kabeh. Godhonge endah lan wohe akeh, sarta ing wit mau ana pangan kanggo sakabehe. Kewan-kewan alas padha ngeyub ing sangisore, lan manuk-manuk ing awang-awang padha manggon ing pang-pange, sarta sakabehing kang urip padha dipakani saka ing wit mau.

Ing tetingalanku nalika ana ing paturon, aku weruh sawijining juru jaga, yaiku kang suci, mudhun saka ing langit. ^a

Juru jaga mau nguwuh sora: Tegoren wit iku, kethoken pang-pange, orosana godhonge, sebarna wohe. Kewan-kewan padha minggata saka sangisore, lan manuk-manuk saka pang-pange. Nanging tunggake dalah oyode tinggalen ana ing bumi, kablenggu nganggo blenggu wesi lan tembaga, ana ing sukete ara-ara. Cikben awake kebes dening ebun saka langit, lan cikben pandumane bebarengan karo kewan-kewan alas ing sukete bumi. Cikben pikirane kang kaya manungsa dijupuk saka dheweke lan diwenehi pikiran kang kaya kewan, lan cikben pitung mangsa liwat tumrap dheweke. Putusan iku miturut dhawuhe para juru jaga, lan karampungane miturut tembunge para kang suci, supaya kang urip padha ngerti yen Kang Mahaluhur mau nguwasani kratoning manungsa lan maringake marang sapa kang dikarsakake sarta njumenengake wong kang asor dhewe kanggo ngwasani iku.’

Iki impen kang dakdeleng, aku, Prabu Nebukadnezar. He Beltsazar, terangna tegese marang aku, sebab para wong wicaksana ing kratonku ora bisa nerangake, nanging kowe bisa—jalaran rohe para dewa kang suci ana ing kowe.

Daniel Ngandharake Kayekten kang Abot

Nalika iku Daniel, kang disebut Beltsazar, njenger sawetara wektu, atine kaget dening pikirane. Sang Prabu ngandika: “He Beltsazar, aja nganti impen utawa tegese iku gawe kagetmu.” Wangsulane Beltsazar: “Dhuh gusti, mugi impen punika kangge tiyang ingkang sengit dhateng panjenengan, lan tegesipun kangge mengsah panjenengan!”

Wit ingkang panjenengan tingali, ingkang sampun ageng lan santosa, pucukipun ngantos dumugi langit, ketingal dening sabumi sadaya, godhongipun endah, wohipun kathah, dados tedha kangge sadaya—kewan-kewan wana manggen ing sangandhapipun, peksi-peksi ing awang-awang susuh ing pang-pangipun. Punika panjenengan, dhuh sang prabu—panjenengan sampun ageng lan santosa; kaagungan panjenengan sampun mindhak, ngantos dumugi langit, saha pangwaos panjenengan ngantos dumugi pungkasaning bumi.

Dene panjenengan sampun ningali satunggaling juru jaga, inggih satunggaling ingkang suci, tumurun saking langit, ingkang ngandika: Tegoren wit punika, risaken—nanging tunggakipun dalah oyodipun tilaren wonten ing siti, kablenggu mawi blenggu wesi lan tembaga wonten ing suketing ara-ara. Cikben badanipun kebes dening ebun saking langit; pandumanipun sesarengan kaliyan kewan-kewan wana, ngantos pitung mangsa langkung tumrap piyambakipun. Inggih punika tegesipun, dhuh sang prabu: dhawuhipun Ingkang Mahaluhur sampun dhumawah dhateng gusti kawula sang prabu, panjenengan badhe katundhung saking antawisipun manungsa, supados gesang sesarengan kaliyan kewan-kewan wana, nedha suket kados lembu, kebes dening ebun saking langit, ngantos pitung mangsa langkung tumrap panjenengan lan panjenengan mangertos bilih Ingkang Mahaluhur nguwaosi kratoning manungsa, saha maringaken dhateng sinten kemawon ingkang dipun karsakaken. Dhawuh supados tunggak dalah oyodipun katilar wonten ing siti: kraton panjenengan badhe kapulihaken dhateng panjenengan sasampunipun panjenengan mangertos bilih Swarga ingkang nguwaosi. Pramila, dhuh sang prabu, mugi karsaa nampi pitutur kawula: panjenengan nilara dosa panjenengan sarana nindakaken kaleresan, lan nilara piawon panjenengan sarana welas asih dhateng tiyang miskin, supados karaharjan panjenengan saged lestantun.

Kumalungkung kang Diasorake

Iku kabeh tumiba marang Prabu Nebukadnezar. Sawuse rolas sasi, Sang Prabu lagi tindak-tindak ing payoning kedhaton karajan Babil.

Sang Prabu ngandika: “Apa iki dudu Babil kang agung, kang wis dakbangun dadi kedhaton karajan srana kasektenku kang gedhe, kanggo kamulyaning kaluhuranku?”

Nalika tembung-tembung mau isih ana ing lathine sang prabu, dumadakan ana swara tumurun saka langit: “He Prabu Nebukadnezar, mangkene kang kapangandikakake marang kowe: kraton wis ilang saka kowe. “Kowe bakal ditundhung saka antarane manungsa, urip bebarengan karo kewan-kewan alas, mangan suket kaya sapi. Pitung mangsa bakal liwat tumrap kowe, nganti kowe ngerti yen Kang Mahaluhur nguwasani kratoning manungsa lan maringake marang sapa bae kang dikarsakake.”

Sanalika iku uga tembung mau kelakon tumrap Nebukadnezar: dheweke ditundhung saka antarane manungsa, mangan suket kaya kewan raja-kaya, awake kebes dening ebun saka langit, nganti rambute dawa kaya wulu manuk garudha, lan kukune kaya cakaring manuk.

Nebukadnezar Dipulihake lan Diasorake

Bareng wektu mau wis tutug, aku, Nebukadnezar, ndangak marang langit, lan akal budiku bali. Aku memuji Kang Mahaluhur, ngalembana lan ngurmati Panjenengane kang gesang langgeng, kang pangwasane langgeng, lan kratone lestari turun-tumurun ing sadhengah jaman.

Sakehing wong kang manggon ing bumi iku kaetung kaya ora ana, lan Panjenengane tumindak miturut karsane ing antarane wadya-bala ing swarga lan ing antarane wong kang manggon ing bumi; lan ora ana wong kang bisa ngendheg astane utawa matur marang Panjenengane: “Punapa ingkang Paduka tindakaken?”

Banjur kawarasanku bali; kaluhuran lan kamulyanku bali kanggo kaagungane kratonku. Para penasehatku lan para panggedhe padha nggoleki aku; aku kapulihake ngwasani kratonku, lan kaagungan kang ngluwihi diwuwuhake marang aku. Saiki aku, Nebukadnezar, memuji, ngluhurake, lan ngurmati Sang Ratuning Swarga, awit sakehing pakaryane iku bener, lan margane adil; sapa kang laku kumalungkung bisa diasorake dening Panjenengane.