Angger-angger kang Kaparingake marang Wong-wong mau
Angger-angger perkara kang ndadèkake prajanjian iku ing urip saben dina: batur Ibrani kang dimerdikakake ing taun kapitu, utawa tetep tinggal amarga tresna; pangan, sandhangan lan hake anak wadon kang direksa; nyawa ijol nyawa; sapi kang nyundhang, kang duwene wis dielingake kudu tanggung jawab. Malah mripat utawa untu batur kang ilang bisa nebus kamardikane.
21 1“Iki pranatan-pranatan kang kudu kokandhakake marang wong-wong mau:
2“Manawa kowe tuku batur wong Ibrani, dheweke kudu ngladeni suwene nem taun; ing taun kapitu dheweke metu dadi wong merdika, tanpa mbayar apa-apa.
3“Yen tekane ijen, metune uga ijen; yen wis duwe bojo, bojone metu bareng karo dheweke. 4Yen bendarane menehi bojo lan bojone mau nglairake anak lanang utawa wadon, bojo lan anak-anake mau dadi duweke bendarane, lan dheweke metu ijen. 5Nanging yen batur mau kanthi cetha kandha: ‘Aku tresna marang bendaraku, bojoku, lan anak-anakku; aku ora gelem metu dadi wong merdika,’ 6banjur bendarane nggawa dheweke menyang ngarsane Rama kita, nuli menyang lawang utawa jejenenging lawang, lan nyoblos kupinge nganggo jara; dheweke bakal ngladeni bendarane sajege urip. a a v6 Kupinge batur mau dicoblos ing jejenenging lawang minangka tandha kang tetep lan katon, yaiku pilihane dhewe kang mardika kanggo dadi warga brayate bendarane sajege urip.
7“Manawa ana wong ngedol anake wadon dadi batur, anak wadon mau ora metu dadi wong merdika kaya para batur lanang. 8Yen dheweke ora ndadekake senenge bendarane kang wis milih dheweke kanggo awake dhewe, bendarane kudu nglilani dheweke ditebus. Bendarane ora kena ngedol dheweke marang bangsa manca, awit wis cidra marang dheweke. 9Yen dheweke nemtokake anak wadon mau kanggo anake lanang, dheweke kudu nganggep dheweke kaya anake wadon dhewe. 10Yen dheweke njupuk bojo liya, dheweke ora kena ngurangi pangane, sandhangane, utawa hake minangka bojo. 11Yen dheweke ora nyukupi telung prakara iku, anak wadon mau metu dadi wong merdika, tanpa mbayar dhuwit.
Nyawa Ganti Nyawa
12“Sapa kang menthung wong nganti mati, kudu diukum pati. 13Nanging yen dheweke ora ngincer lan Aku kang marengake kedadeyan iku, Aku bakal nemtokake panggonan kanggo kowe, kang bisa diparani dheweke ngungsi. 14Nanging yen ana wong ngrancang ala marang pepadhane arep mateni kanthi culika, wong iku jupuken saka misbyahKu supaya diukum pati.
15“Sapa kang menthung bapakne utawa biyunge, kudu diukum pati.
16“Sapa kang nyulik wong lan ngedol wong iku, utawa konangan isih nggegem wong mau, kudu diukum pati.
17“Sapa kang ngipat-ipati bapakne utawa biyunge, kudu diukum pati.
18“Manawa ana wong padha tukaran lan kang siji nggebug sijine nganggo watu utawa kepelan tangan, lan wong mau ora mati nanging mung glethak ing peturon, 19banjur yen dheweke tangi lan bisa mlaku ing jaba kanthi tekene, kang nggebug mau ora kena diukum; mung kudu mbayar wektu kang ilang lan nganti dheweke pulih babar pisan.
20“Manawa ana wong nggebug batur lanang utawa wadon nganggo teken lan batur mau mati, wong iku kudu diwales. 21Nanging yen batur mau isih urip sedina utawa rong dina, ora ana piwales, awit batur iku dadi duweke.
22“Manawa ana wong padha gelut lan nggebug wong wadon kang lagi ngandhut nganti anake lair, nanging ora ana karusakan liyane, kang salah kudu kena denda miturut panjaluke bojone wong wadon mau, lan mbayar kaya kang diputusake dening para hakim. 23Nanging yen ana karusakan liyane, kowe kudu menehi nyawa ganti nyawa, 24mripat ganti mripat, untu ganti untu, tangan ganti tangan, sikil ganti sikil, b b v24 Angger-angger iki netepake wates kanggo piwales — ora ngluwihi tatu kang wis ditindakake. Gusti Yesus sabanjure ngowahi angger-angger iku, mulang para pandhereke supaya ora males, nanging ngalahake piala srana katresnan (Mateus 5:38-39). 25kobongan ganti kobongan, tatu ganti tatu, biru-babak ganti biru-babak.
26“Yen ana wong nggebug mripate batur lanang utawa wadon nganti rusak, wong iku kudu ngluwari batur mau minangka lironing mripate. 27Yen dheweke ngrontokake untune batur lanang utawa wadon, dheweke kudu nglilani batur mau metu dadi wong merdika minangka lironing untune.
28“Yen sapi nyundhang wong lanang utawa wadon nganti mati, sapi iku kudu dibenturi watu nganti mati lan daginge ora kena dipangan, nanging sing duwe sapi ora kaukum. 29Nanging yen sapi mau pancen kulina nyundhang lan sing duwe wis dielingake nanging ora ngandhang sapi iku, banjur sapi mau mateni wong lanang utawa wadon, sapi iku dibenturi watu nganti mati lan sing duwe uga kudu diukum pati. 30Yen dibutuhake tebusan, dheweke kudu mbayar samubarang kang dijaluk kanggo nebus nyawane. 31Dadia nyundhang anak lanang utawa anak wadon, angger-angger kang padha iki kang ditrapake. 32Yen sapi mau nyundhang batur lanang utawa wadon, sing duwe sapi kudu mbayar marang bendarane batur mau watara rolas ons salaka, lan sapi mau dibenturi watu nganti mati.
33“Yen ana wong mbukak utawa ndhudhuk luwangan lan ora nutupi, banjur sapi utawa kuldi tiba ing kono, 34sing duwe luwangan kudu nglironi, kanthi mbayar dhuwit marang sing duwe kewan mau, lan kewan kang mati dadi duweke.
35“Manawa sapine wong siji natoni sapine wong liya nganti mati, loro-lorone kudu ngedol sapi kang isih urip lan ndum regane, sarta ndum kewan kang mati mau uga. 36Nanging yen wis kawruhan manawa sapi mau pancen kulina nyundhang lan sing duwe ora ngandhang, dheweke kudu nglironi sapi ganti sapi, lan kewan kang mati dadi duweke.”