قوانینی که پیشِ رویشان نهاده شد
احکامی که عهد را به زندگی روزمره میآورند: غلام عبرانی که در سال هفتم آزاد میشود، یا از روی محبت میماند؛ خوراک و پوشاک و حقوق یک دختر که حفظ میشود؛ جان بهجای جان؛ گاو شاخزنی که صاحبِ هشداریافتهاش مسئول است. حتی چشم یا دندانی که غلامی از دست میدهد، بهای آزادی اوست.
21 1«حال، این است قوانینی که باید پیشِ روی ایشان بگذاری:
2«هرگاه غلامی عبرانی بخری، شش سال خدمت کند؛ و در سالِ هفتم آزاد شود و چیزی نپردازد.
3«اگر تنها آمده باشد، تنها بیرون رود؛ و اگر زن داشته باشد، زنش نیز همراه او بیرون رود. 4اگر اربابش زنی به او داده باشد و آن زن برایش پسران یا دختران زاده باشد، آن زن و فرزندان از آنِ اربابش باشند و او تنها بیرون رود. 5اما اگر آن غلام آشکارا بگوید: ‹من اربابم و زنم و فرزندانم را دوست میدارم؛ آزاد بیرون نخواهم رفت،› 6آنگاه اربابش او را نزدِ پدر ما بیاورد، سپس او را به در یا به چارچوبِ در نزدیک کند و گوشش را با درفشی سوراخ کند؛ و او تا به ابد اربابش را خدمت کند. a a v6 گوشِ غلام را بر چارچوبِ در سوراخ میکردند، همچون نشانی همیشگی و آشکار از انتخابِ آزادانهٔ او برای آنکه تا به ابد به خانوادهٔ اربابش تعلق داشته باشد.
7«هرگاه مردی دختر خود را به کنیزی بفروشد، آن دختر مانندِ غلامانِ مرد آزاد بیرون نرود. 8اگر در نظرِ اربابش که او را برای خود برگزیده بود پسند نیفتد، باید بگذارد که بازخرید شود. او حق ندارد وی را به قومی بیگانه بفروشد، زیرا با او بیوفایی کرده است. 9اگر او را برای پسرِ خود تعیین کند، باید همچون دختری با او رفتار نماید. 10اگر زنِ دیگری بگیرد، نباید از خوراک و پوشاک و حقوقِ زناشوییِ او بکاهد. 11اگر این سه چیز را برایش فراهم نکند، آن زن بیآنکه پولی بپردازد آزاد بیرون رود.
جان در برابرِ جان
12«هر که کسی را چنان بزند که بمیرد، البته کشته شود. 13اما اگر در کمین ننشسته بود و من گذاشتم که چنین شود، آنگاه مکانی برایت تعیین خواهم کرد که بدانجا بگریزد. 14اما اگر کسی از روی قصد بر همسایهٔ خود بشورد تا او را با نیرنگ بکشد، وی را حتی از قربانگاهِ من بگیر تا کشته شود.
15«هر که پدر یا مادرِ خود را بزند، البته کشته شود.
16«هر که کسی را برباید و او را بفروشد، یا هنگامی که هنوز وی را نزدِ خود دارد گرفتار شود، البته کشته شود.
17«هر که پدر یا مادرِ خود را لعن کند، البته کشته شود.
18«هرگاه مردانی نزاع کنند و یکی دیگری را با سنگ یا مشت بزند و آن مرد نمیرد اما بستری شود، 19آنگاه اگر برخیزد و با عصای خود بیرون راه رود، آن که او را زده بود بیمجازات ماند؛ تنها باید بهای وقتِ از دسترفته و هزینهٔ بهبودِ کاملِ او را بپردازد.
20«هرگاه کسی غلام یا کنیزِ خود را با چوب بزند و او زیرِ دستش بمیرد، البته باید انتقام گرفته شود. 21اما اگر یک یا دو روز زنده بماند، انتقامی گرفته نشود، زیرا آن غلام مِلکِ اوست.
22«هرگاه مردانی با هم بجنگند و به زنِ آبستنی آسیب رسانند چنانکه فرزندش پیش از موعد زاده شود، اما آسیبِ دیگری نباشد، آن خطاکار باید هر آنچه شوهرِ آن زن بخواهد جریمه بپردازد و بر پایهٔ رأی داوران ادا کند. 23اما اگر آسیبِ دیگری باشد، آنگاه جان در برابرِ جان بده، 24چشم در برابرِ چشم، دندان در برابرِ دندان، دست در برابرِ دست، پا در برابرِ پا، b b v24 این قانون حدی بر انتقام مینهاد — نه بیش از آسیبی که وارد شده بود. عیسی بعدها آن را دگرگون ساخت و به پیروانش آموخت که تلافی نکنند، بلکه بدی را با محبت مغلوب سازند (مَتّی ۵:۳۸-۳۹). 25سوختگی در برابرِ سوختگی، زخم در برابرِ زخم، کبودی در برابرِ کبودی.
26«اگر کسی چشمِ غلام یا کنیزِ خود را چنان بزند که آن را نابود کند، باید در ازای آن چشم، غلام را آزاد سازد. 27اگر دندانِ غلام یا کنیزِ خود را بشکند، باید در ازای آن دندان، او را آزاد رها کند.
28«اگر گاوی مرد یا زنی را شاخ بزند و بکشد، آن گاو باید سنگسار شود و گوشتش خورده نشود، اما صاحبِ گاو مسئول نباشد. 29اما اگر آن گاو از پیش عادت به شاخزدن داشت و به صاحبش هشدار داده شده بود ولی او آن را نبسته بود، و گاو مرد یا زنی را بکشد، آن گاو سنگسار شود و صاحبش نیز کشته شود. 30اگر فدیهای مقرر شود، او باید هر آنچه خواسته شود بپردازد تا جانِ خود را بازخرد. 31خواه پسری را شاخ زده باشد و خواه دختری را، همین حکم بر او جاری شود. 32اگر آن گاو غلام یا کنیزی را شاخ بزند، صاحبِ گاو باید سی مثقال نقره به اربابِ ایشان بپردازد و آن گاو سنگسار شود.
33«اگر کسی چاهی بگشاید یا چاهی بکند و آن را سرپوشیده نگذارد، و گاو یا الاغی در آن بیفتد، 34صاحبِ چاه باید خسارت را جبران کند و بهای آن را به صاحبِ حیوان بپردازد، و حیوانِ مرده از آنِ او باشد.
35«هرگاه گاوِ کسی گاوِ دیگری را چنان مجروح کند که بمیرد، آنگاه گاوِ زنده را بفروشند و بهایش را تقسیم کنند و حیوانِ مرده را نیز میان خود قسمت نمایند. 36اما اگر معلوم بود که آن گاو عادت به شاخزدن داشت و صاحبش آن را نگاه نداشته بود، او باید گاوی در برابرِ گاو بدهد و حیوانِ مرده از آنِ او باشد.»