چاپ شوی
کتاب

هغه قانونونه چې هغوئ ته وړاندې شول

هغه قضایي قانون چې تړون ورځني ژوند ته راولي: عبراني نوکر په اووم کال آزادیږي، یا د مینې له امله پاتې کیږي؛ د لور خواړه، جامې او حقونه ساتل کیږي؛ ژوند د ژوند په بدل؛ هغه ښکر وهونکی غوایی چې خبر شوی څښتن یې مسوول دی. حتی د غلام ورکه شوې سترګه یا غاښ هم آزادي ورته اخلي.

څپرکی 21.

”اوس دا هغه قانونونه دى چې تۀ به يې هغوئ ته وړاندې کوې:

”کله چې تۀ کوم عبراني نوکر واخلې، نو هغه به شپږ کاله ستا خدمت کوى؛ خو په اوومه کال کښې به هغه بې قيمته آزاد شى.

”کۀ هغه يوازې راغلے وى، نو يوازې به لاړ شى؛ خو کۀ وادۀ شوے وى، نو د هغۀ ښځه به ورسره لاړه شى. کۀ د هغۀ مالِک هغۀ ته ښځه ورکړى او هغه ورته زامن يا لوڼه وزيږوى، نو ښځه او بچى به د هغې د مالِک وى، او هغه به يوازې لاړ شى. ”خو کۀ هغه نوکر په صفا ووائى چې، ’زۀ د خپل مالِک، د خپلې ښځې او د خپلو بچو سره مينه لرم؛ زۀ به آزاد نۀ شم،‘ نو د هغۀ مالِک به هغه زمونږ پلار ته وړاندې کوى، بيا به يې دروازې يا د دروازې چوکاټ ته راولى، او د هغۀ غوږ به په درفش سورى کړى؛ نو هغه به د تل دپاره د هغۀ خدمت کوى. a a v6 د نوکر غوږ د دروازې په چوکاټ باندې سورے کولے شو، د دې دائمى او ښکاره نښې په توګه چې هغۀ په خپله آزاده خوښه د تل دپاره د خپل مالِک د کورنۍ کېدل منلى وُو.

”کله چې کوم سړے خپله لور د وينځې په توګه خرڅوى، نو هغه به د نارينه نوکرانو په شان آزاده نۀ شى. کۀ هغه د خپل مالِک خوښه نۀ شى چې د ځان دپاره يې غوره کړې وه، نو هغه دې اِجازت ورکړى چې بيرته خلاصه کړے شى. هغه حق نۀ لرى چې هغه کوم پردي قوم ته وخرڅوى، ځکه چې هغۀ د هغې سره بې وفائى کړې ده. کۀ هغه، هغه د خپل زوئ دپاره وټاکى، نو د هغې سره دې د لور په شان سلوک کوى. کۀ هغه بله ښځه وکړى، نو هغه دې د هغې خوراک، د هغې کپړې، او د هغې د ودونې حقوق کم نۀ کړى. کۀ هغه دا درې شيان ورنۀ کړى، نو هغه به بې د پيسو د ورکړې آزاده شى.

ژوند د ژوند په بدله کښې

”څوک چې کوم سړے داسې ووهى چې هغه مړ شى، نو هغه دې مړ کړے شى. خو کۀ هغۀ ګهيځ نۀ وو جوړ کړے او ما پرېښودل چې دا پېښ شى، نو زۀ به ستا دپاره يو داسې ځائ ټاکم چرته چې هغه وتښتى. خو کۀ کوم سړے د خپل ګاونډي په خلاف سازش جوړ کړى چې په دوکه يې ووژنى، نو هغه زما د قربان‌ګاه نه راوباسئ چې مړ کړے شى.

”څوک چې خپل پلار يا خپله مور ووهى، نو هغه دې مړ کړے شى.

”څوک چې کوم سړے تښتوى او هغه خرڅوى، يا لا تر اوسه ورسره وى چې ونيولے شى، نو هغه دې خامخا مړ کړے شى.

”څوک چې خپل پلار يا خپلې مور ته کنځل کوى، نو هغه دې مړ کړے شى.

”کله چې سړى په خپلو کښې جګړه کوى او يو، بل په تيږه يا سوک ووهى، او هغه سړے مړ نۀ شى خو په بستر پروت پاتې شى، نو کۀ هغه پاڅى او د خپلې امسا په مرسته بهر وګرځى، نو هغه چې وهلے يې وو هغه به بې سزا وى؛ خو هغه دې يواځې د ضائع شوي وخت او د هغۀ د پوره روغېدو تاوان ورکړى.

”کله چې کوم سړے خپل نوکر يا خپله وينځه په لښتي ووهى او هغه مړ شى، نو د هغۀ بدله دې اخستے شى. خو کۀ هغه يوه يا دوه ورځې ژوندے پاتې شى، نو بدله به نۀ اخستے کيږى، ځکه چې هغه نوکر د هغۀ مال دے.

”کله چې سړى جګړه کوى او کومه اُميدواره ښځه ووهى چې د هغې بچے وزيږيږى، خو بل هيڅ نقصان ونۀ شى، نو مُجرم ته دې هغه څۀ جرمانه کيږى څۀ چې د هغې ښځې خاوند غواړى، او هغه دې د قاضيانو د فيصلې مطابق ورکړى. خو کۀ بل نقصان وشى، نو تۀ به ژوند د ژوند په بدله کښې ورکوې، سترګه د سترګې په بدله، غاښ د غاښ په بدله، لاس د لاس په بدله، پښه د پښې په بدله، b b v24 دې قانون د بدلې حد وټاکو — د شوي زيان نه زيات نۀ. عيسىٰ وروستو دا بدل کړو، چې خپلو مريدانو ته يې وفرمائيل چې بدله مۀ اخلئ بلکې بدى په مينه مغلوبه کړئ (متى ۵:۳۸-۳۹). سوزېدل د سوزېدو په بدله، زخم د زخم په بدله، چوټ د چوټ په بدله.

”کۀ کوم سړے د خپل نوکر يا د خپلې وينځې سترګه ووهى او خرابه يې کړى، نو د هغې سترګې د بدلې دپاره دې هغه آزاد کړى. کۀ هغه د خپل نوکر يا د خپلې وينځې غاښ وباسى، نو د هغۀ غاښ د بدلې دپاره دې هغه آزاد کړى.

”کۀ کوم غوايه کوم سړے يا ښځه په ښکرو ووهى چې مړ شى، نو هغه دې په تيږو ويشتلے شى او د هغۀ غوښه دې نۀ خوړلے کيږى، خو د هغۀ مالِک به مُجرم نۀ وى. خو کۀ هغه غوايه د ښکر وهلو عادت لرلو او د هغۀ مالِک ته خبردارے ورکړے شوے وو خو هغۀ بند نۀ کړو، او هغه کوم سړے يا ښځه ووژنى، نو غوايه دې په تيږو ويشتلے شى او د هغۀ مالِک دې هم مړ کړے شى. کۀ ترې فديه غوښتلے شى، نو د خپل ژوند د بچ کولو دپاره دې هغه څۀ ورکړى څومره چې ترې غوښتلے شى. که هغه زوئ ووهى که لور، دا هم هغه قانون پرې لاګو کيږى. کۀ غوايه کوم نوکر يا کومه وينځه په ښکرو ووهى، نو د غوايه خاوند دې د هغوئ مالِک ته شاوخوا دولس اوقې چاندى ورکړى، او غوايه دې په تيږو ويشتلے شى.

”کۀ کوم سړے کومه کنده خلاصه کړى يا وکيندى او بې سرپوښه يې پرېږدى، او کوم غوايه يا خر پکښې پرېوځى، نو د کندې خاوند دې تاوان ورکړى، د هغه څاروي مالِک ته دې پيسې ورکړى، او مړ څاروے به د هغۀ وى.

”کله چې د يو سړي غوايه د بل سړي غوايه داسې زخمى کړى چې هغه مړ شى، نو هغوئ دې ژوندے غوايه وخرڅوى، قيمت دې يې سره ووېشى، او مړ غوايه دې هم سره ووېشى. خو کۀ دا معلومه وه چې هغه غوايه د ښکر وهلو عادت لرلو او د هغۀ مالِک هغه نۀ وو بند کړے، نو هغه دې غوايه د غواين په بدله کښې ورکړى، او مړ غوايه به د هغۀ وى.“