چاپ شوی
کتاب

غلا او تاوان

د غلا، تاوان، په پور اخیستل شویو څارویو او غولولو په اړه حکمونه، بیا د لهجې بدلون: پر پردي ظلم مه کوئ، ځکه تاسو پخپله پردي وئ. پر کونډې یا یتیم ظلم مه کوئ؛ که فریاد وکړي، زموږ پلار یې اوري. د غریب سړي څادر تر لمر لوېدو مخکې ورته بېرته ورکړئ، ځکه هغه پکې ویده کیږي.

څپرکی 22.

”څوک چې غوا يا ګډه غلا کړى، بيا يې حلال کړى يا خرڅه کړى، نو د يوې غوا په بدل کښې دې پينځه غواوې او د يوې ګډې په بدل کښې دې څلور ګډې ورکړى. کۀ غل د نقب لګولو په وخت کښې ونيولے شى او داسې ووهلے شى چې مړ شى، نو په دې کښې د وينې هيڅ ګُناه نشته. خو کۀ نمر پرې راختلے وى، نو د وينې ګُناه پرې ده. هغۀ ته لازم دى چې بدل ورکړى؛ کۀ د هغۀ سره هيڅ نۀ وى، نو د خپلې غلا په بدل کښې دې هغه خرڅ کړے شى. کۀ غلا شوے ژوے د هغۀ سره ژوندے وموندلے شى - که غوا وى، که خر، که ګډه - نو هغۀ ته لازم دى چې دوه چنده بدل ورکړى.

”کۀ څوک خپل مواشى خوشې کړى او هغه د بل چا په پټى يا د انګورو په باغ کښې وچرى، نو هغه دې د خپل پټى او د خپل د انګورو د باغ د غوره حصې نه بدل ورکړى.

”کۀ اور بل شى او اغزو ته ورسيږى، چې د غنمو کونډې، ولاړ فصل يا پټے وسوځوى، نو چا چې اور بل کړے وى هغۀ ته لازم دى چې پوره بدل ورکړى.

”کۀ څوک خپل ګاونډى ته سپين زر يا مال امانت ورکړى او د هغۀ د کور نه يې غلا شى، نو کۀ غل ونيولے شى، هغه دې دوه چنده بدل ورکړى. کۀ غل ونۀ موندلے شى، نو د کور خاوند دې زمونږ پلار ته حاضر شى چې معلومه شى آيا هغۀ د خپل ګاونډى په مال لاس اچولے دے که نه. د هرې هغې خبرې دپاره چې په هغې باندې جګړه وى - د غوا، خر، ګډې، جامې يا د ورک شوى شى چې څوک يې د ځان دعوىٰ کوى - دواړه دې زمونږ پلار ته حاضر شى؛ زمونږ پلار چې څوک ګُنهګار وګڼى، هغه دې خپل ګاونډى ته دوه چنده بدل ورکړى.

”کۀ څوک خپل ګاونډى ته خر، غوا، ګډه يا بل هر ژوے د ساتلو دپاره ورکړى او هغه مړ شى، يا زخمى شى، يا بې د چا د ليدو بوتلے شى، نو زما په وړاندې قسم د هغوئ خبره فيصله کوى چې ساتونکى د خپل ګاونډى په مال لاس نۀ دے اچولے. خاوند دې دا ومنى؛ هيڅ بدل په کار نۀ دے. خو کۀ په حقيقت کښې هغه ژوے د هغۀ نه غلا شوے وى، نو هغۀ ته لازم دى چې د هغۀ خاوند ته بدل ورکړى. کۀ هغه څيرے شوے وى، نو هغه دې د ثبوت دپاره راوړى؛ د څيرے شوى ژوى بدل پرې نشته.

”کۀ څوک د خپل ګاونډى نه ژوے په پور واخلى او د خاوند په غير حاضرۍ کښې زخمى شى يا مړ شى، نو پوره بدل ورکول په کار دى. کۀ د هغۀ خاوند ورسره وى، نو په هغۀ هيڅ نشته؛ کۀ هغه ژوے په کرايه اخستے شوے وى، نو د کرايې پېسې د نقصان بدل دى.

د يوې ځوانې ښځې عزت

”کۀ يو سړے داسې پاکدامنه نجلۍ چې کوژده يې نۀ وى شوې، وغولوى او د هغې سره ملاسته وکړى، نو هغۀ ته لازم دى چې د ناوې قيمت ورکړى او د هغې سره وادۀ وکړى. a a v16 د ناوې قيمت هغه رواجى ادائيګى وه چې د وادۀ په وخت به د ناوې پلار ته ورکولے شوه. کۀ د هغې پلار صفا انکار وکړى چې هغه هغۀ ته ورنۀ کړى، نو هغۀ ته لازم دى چې د پاکدامنو نجونو د قيمت برابر سپين زر وتلى.

”جادوګره ښځه مۀ پرېږدئ چې ژوندۍ پاتې شى.

”څوک چې د ژوى سره بدکارى وکړى، هغه دې خامخا ووژلے شى.

”څوک چې زما نه علاوه بل کوم معبود ته قربانى ورکړى، هغه دې پوره تباه کړے شى.

”په پردى باندې ظلم يا زياتے مۀ کوئ، ځکه چې تاسو پخپله د مصر په مُلک کښې پردى وئ.

”په کومه کونډه يا يتيم باندې بدسلوکى مۀ کوئ. کۀ تاسو په هغوئ بدسلوکى وکړئ او هغوئ ما ته فرياد وکړى، نو زۀ به خامخا د هغوئ فرياد واورم. زما غضب به بل شى؛ زۀ به تاسو په تُوره ووژنم - ستاسو ښځې به کونډې شى، ستاسو بچى به يتيمان شى.

”کۀ تاسو زما قوم ته، چې ستاسو په مينځ کښې غريبان دى، پېسې په پور ورکړئ، نو د هغۀ سره د قرض خواه په شان مۀ چلېږئ او سود ترې مۀ اخلئ. کۀ تاسو د خپل ګاونډى چادر په ګروۍ واخلئ، نو د نمر پرېواته نه مخکښې يې هغۀ ته واپس ورکړئ، ځکه چې همدا د هغۀ يوازينے پوښ دے، د هغۀ د بدن دپاره همدا چادر دے. هغه به په څۀ کښې خوب کوى؟ کله چې هغه ما ته فرياد وکړى، نو زۀ به يې واورم، ځکه چې زۀ رحم کوونکے يم.

”د زمونږ پلار په حقله بد مۀ وايئ، او نۀ د خپل قوم کوم حاکم ته بد رد وايئ.

”د خپلې غلې او د خپلو انګورو د اوبو په ورکولو کښې ځنډ مۀ کوئ. د خپلو زامنو مشر زوئ ما ته راکړئ. د خپلې غوا او ګډې سره هم همداسې وکړئ: اووۀ ورځې دې د خپلې مور سره وى، بيا يې اتمه ورځ ما ته راکړئ.

”زما دپاره پاک خلق اوسئ. هغه غوښه چې په صحرا کښې د ځناورو څيرلې وى، مۀ خورئ - هغه سپيو ته وغورزوئ.“