Pracayane Yonatan Numpes Wong Filisti

Yonatan menèk tebing mung karo abdi pangampil gamané, karo kandha yèn Rama kita bisa mitulungi liwat wong akèh utawa sethithik, lan pakémahan Filisti ambruk merga giris. Saul banjur ngrusak dina iku karo sumpah supaya aja mangan; Yonatan ngicipi madu, lan mung panolaké para prajurit sing nylametaké nyawané.

Pasal 14.

Ing sawijining dina Yonatan, anake Saul, kandha marang abdi kang nggawa gegamane: “Ayo, padha nyabrang menyang pos wong Filisti kang ana ing sabrang kene.” Nanging dheweke ora kandha marang bapakne. Saul manggon ing pinggir Gibeah, ing ngisor wit dlima ing Migron, karo wong watara nem atus. Ahia, anake Ahitub, sedulure Ikabod, anake Pinehas, anake Eli, imame Rama kita ing Silo, nganggo efod. Para prajurit ora ngerti yen Yonatan wis lunga. ^a

Ing antarane lurung-lurung kang arep diliwati Yonatan tumuju menyang pos wong Filisti, ana gumuk watu ing sisih kene lan gumuk watu ing sisih kana—kang siji jenenge Bozez, sijine Seneh. Gumuk kang siji ana ing sisih lor, madhep Mikhmas, lan sijine ing sisih kidul, madhep Geba. Yonatan kandha marang abdi kang nggawa gegamane: “Ayo, padha nyabrang menyang pos wong kang ora tetak iki. Bokmanawa Rama kita bakal tumindak kanggo kita; ora ana apa-apa kang bisa ngalang-alangi Panjenengane nylametake kanthi akeh utawa kanthi sethithik.”

Abdi kang nggawa gegamane matur: “Sumangga katindakna sadaya ingkang wonten ing manah panjenengan. Mangga tindak—kula tansah ndherek panjenengan kanthi gumolonging manah lan nyawa.”

Yonatan banjur kandha: “Kita bakal nyabrang marani wong-wong mau lan ngatonake awak marang dheweke. Yen padha kandha, ‘Entenana nganti aku tekan nggonmu,’ kita bakal tetep ana ing panggonan lan ora munggah marani wong-wong mau. Nanging yen padha kandha, ‘Munggaha mrene,’ kita bakal munggah, awit Rama kita wis masrahake wong-wong mau marang tangan kita—iku pratandha kanggo kita.”

Sakarone banjur ngatonake awak marang pos wong Filisti. Wong Filisti padha kandha: “Delengen, wong-wong Ibrani padha metu mrambat saka growong-growong panggonane ndhelik.” Wong-wong ing pos mau padha nyeluk marang Yonatan lan abdi kang nggawa gegamane: “Munggaha mrene, kowe bakal padha diwenehi piwulang.” Yonatan kandha marang abdi kang nggawa gegamane: “Mandhada ngetutake aku, awit Rama kita wis masrahake wong-wong mau marang tangane Israel.”

Yonatan banjur mrambat munggah nganggo tangan lan sikil, abdi kang nggawa gegamane ngetutake ing mburine; wong Filisti padha rubuh ing ngarepe Yonatan, lan abdi kang nggawa gegamane mateni wong-wong mau ing mburine. Ing serangan kang kapisan iku Yonatan lan abdi kang nggawa gegamane mateni wong watara rong puluh ana ing papan kira-kira setengah acre jembare.

Rasa giris nempuh ing palereman, ing ara-ara, lan ing sakabehe prajurit; wong-wong ing pos lan para begal uga padha gumeter, bumi horeg—giris kang saka Rama kita. Para pengawale Saul ing Gibeah ing tanah Benyamin padha ngawasake—gegolonganing wong Filisti padha bubar, pating slebar mrana-mrene. Saul kandha marang para prajurite: “Etungen sapa kang ora ana.” Bareng wis padha ngetung, jebul Yonatan lan abdi kang nggawa gegamane ora ana.

Saul kandha marang Ahia: “Gawanen mrene pethine Rama kita,” awit nalika iku pethine Rama kita ana ing tengahe wong Israel. Nalika Saul lagi kandha marang imam mau, gumuruhe palereman wong Filisti saya suwe saya banter. Saul banjur kandha marang imam mau: “Udhunna tanganmu.”

Saul lan para prajurite banjur padha nglumpuk, tekan ing paprangan, lan nemoni pedhange wong Filisti padha ngadhepi kancane dhewe-dhewe sajroning kisruh kang banget. Wong-wong Ibrani kang maune mihak wong Filisti lan melu munggah menyang palereman karo wong-wong mau, uga padha malik gabung karo wong Israel kang ndherek Saul lan Yonatan. Bareng kabeh wong Israel kang ndhelik ing pagunungan Efraim padha krungu yen wong Filisti wis padha mlayu, wong-wong mau uga padha ngoyak kanthi rapet sajroning paprangan. Mangkono Rama kita ngluwari Israel ing dina iku, lan paprangan iku terus pindhah ngliwati Bet-awen.

Supatane Saul kang Kesusu Ngapesake Israel

Para prajurit Israel padha kangelan ing dina iku, awit Saul meksa dheweke supaya padha supata: “Kenaa ing ipat-ipat sapa wae kang mangan panganan sadurunge wayah sore, sadurunge aku males marang mungsuh-mungsuhku.” Mula ora ana prajurit siji-sijia kang ngicipi panganan.

Kabeh prajurit padha mlebu ing alas, lan ana madu ing lemah. Nalika mlebu ing alas, madu mili, nanging ora ana wong kang ngangkat tangan menyang cangkeme, awit para prajurit wedi marang supata mau. Nanging Yonatan durung krungu yen bapakne wis nyupatani para prajurit, mula dheweke ngulungake pucuking tekene, nyelupake menyang talanging madu, njupuk nganggo tangane menyang cangkeme, lan mripate padhang maneh. Ana prajurit siji kandha: “Bapakmu wis nyupatani para prajurit: ‘Kenaa ing ipat-ipat sapa wae kang mangan panganan ing dina iki’—mulane wong-wong padha lesu banget.”

Yonatan kandha: “Bapakku wis gawe susahe nagara. Delengen kepriye mripatku dadi padhang marga ngicipi madu iki sethithik. Saya becik maneh saupama para prajurit mau ing dina iki padha mangan sakarepe saka jarahan mungsuhe! Kasoran kang ditandhang wong Filisti ora sepiraa gedhene.” Ing dina iku wong-wong mau numpes wong Filisti wiwit saka Mikhmas tekan Ayalon, lan para prajurit padha lesu banget. Para prajurit padha mbrubut njupuki jarahan, nyekel wedhus, sapi, lan pedhet, nyembeleh ana ing lemah, banjur mangan daging kang isih ana getihe. Ana wong kang kandha marang Saul: “Para prajurit padha gawe dosa marang Rama kita, mangan daging kang isih ana getihe.” Saul kandha: “Kowe wis padha cidra. Gilingna watu gedhe mrene marang aku.”

Banjur kandha maneh: “Sumebara ing antarane para prajurit lan kandhaa marang wong-wong mau: saben wong nggawaa sapine utawa wedhuse mrene, sembelehen ing kene, banjur mangana—aja gawe dosa marang Rama kita kanthi mangan daging kang isih ana getihe.” Mula ing wengi iku saben wong padha nggawa sapine lan nyembeleh ana ing kono.

Saul banjur ngedegake misbyah konjuk marang Rama kita—iku misbyah kang kapisan kang digawe kagem Panjenengane. Saul kandha: “Ayo padha mudhun ngoyak wong Filisti ing wengi iki, njarahi wong-wong mau nganti wayah esuk, lan aja ana siji-sijia kang kari urip.” Wong-wong mau mangsuli: “Katindakna apa kang kokanggep becik.” Nanging imam mau kandha: “Ayo kita padha sowan marang Rama kita dhisik ing kene.”

Saul banjur nyuwun pirsa marang Rama kita: “Punapa kawula kedah mandhap ngoyak tiyang Filisti? Punapa Paduka badhe masrahaken tiyang-tiyang punika dhateng Israel?” Nanging Panjenengane ora paring wangsulan marang Saul ing dina iku. Saul kandha: “Mrenea kabeh, kowe para panggedhening prajurit, supaya kita padha nyumurupi kepriye dosa iki bisa kelakon ing dina iki. Demi Rama kita kang gesang, kang ngluwari Israel—senadyana kaluputan iku ana ing anakku Yonatan, dheweke mesthi bakal mati.” Nanging ora ana wong siji-sijia ing antarane rakyat kang mangsuli. Saul kandha marang kabeh wong Israel: “Kowe kabeh ngadega ing sisih kene; aku lan Yonatan anakku ing sisih kana.” Rakyat padha matur marang Saul: “Katindakna apa kang panjenengan anggep becik.”

Saul banjur ndedonga: “Dhuh Rama, Allahing Israel, punapa sababipun Paduka boten paring wangsulan dhateng abdi Paduka ing dinten punika? Manawi kaluputan punika wonten ing kawula utawi ing Yonatan anak kawula, dhuh Rama, Allahing Israel, mugi Paduka paring wangsulan kanthi Urim; nanging manawi kaluputan punika wonten ing umat Paduka Israel, mugi Paduka paring wangsulan kanthi Tumim.” Undhian tiba ing Yonatan lan Saul; para prajurit padha luput saka kaluputan. ^b

Saul kandha: “Buwangen undhian ing antarane aku lan Yonatan anakku.” Undhian tiba ing Yonatan.

Saul kandha marang Yonatan: “Kandhaa marang aku apa kang koktindakake.” Yonatan mangsuli: “Kula namung ngicipi madu sethithik ing pucuking teken kula. Samenika kula kedah pejah.”

Saul kandha: “Muga-muga Rama kita numpes aku, malah luwih saka iku, yen kowe ora mesthi mati, Yonatan.”

Para prajurit padha matur marang Saul: “Punapa Yonatan kedah pejah—ingkang sampun ngasilaken kaunggulan ageng punika kangge Israel? Boten pisan-pisan! Demi Rama kita ingkang gesang, boten badhe wonten rikma setunggal kemawon saking sirahipun ingkang dhawah ing siti, awit kanthi pitulunganing Rama kita anggenipun tumindak ing dinten punika.” Mula wong-wong mau padha ngluwari Yonatan, lan dheweke ora sida mati. Saul banjur mungkasi anggone ngoyak wong Filisti, lan wong Filisti padha mundur bali menyang nagarane dhewe.

Peperangan lan Brayate Saul

Bareng Saul wis nyekel paprentahan ndhuwur Israel, dheweke merangi kabeh mungsuhe ing saben panggonan: Moab, Amon, Edom, para ratu Zoba, lan wong Filisti. Menyang ngendi wae dheweke ngadhepi mungsuh, mesthi dikalahake. Dheweke perang kanthi kendel, numpes wong Amalek, lan ngluwari Israel saka tangane wong-wong kang njarah-rayah dheweke. Anak-anake Saul lanang: Yonatan, Iswi, lan Malkisua. Anake wadon loro: Merab kang mbarep, Mikhal kang wuragil. Bojone: Ahinoam, anake Ahimaas. Senapatine prajurit: Abner anake Ner, pamane Saul, awit Kis, bapakne Saul, lan Ner, bapakne Abner, iku padha anake Abiel.

Peperangan nglawan wong Filisti iku rame banget sajrone umure Saul; saben weruh wong kang rosa utawa kendel, mesthi direkrut dadi wadya-balane.