موسيٰ اسرائيل کي خطاب ڪري ٿو
واعدي واري ملڪ جي ڪناري تي موسيٰ جا الوداعي واعظ، جن ۾ هو نئين نسل سان عهد کي نئين سر قائم ڪري ٿو. هو بار بار هڪ ئي تصوير دل ۾ ويهاري ٿو: خداوند ڪو پري رهندڙ قانون ڏيندڙ ناهي، پر هڪ پيءُ آهي.
اسان جو پيءُ آيتن ۾ ڳالهائي ٿو 6–8, 35–40, 42
1 1موسيٰ اردن جي پار، بيابان ۾، سوف جي سامهون عربہ ۾، فاران ۽ توفل، لبن، حصيروت ۽ ديذهب جي وچ ۾ سڀني اسرائيل کي هي ڳالھيون چيون. 2حوريب کان سعير جبل جي واٽ تان قادس برنيع تائين يارنهن ڏينهن جو سفر آهي. 3چاليهين سال ۾، يارهين مهيني جي پهرين تاريخ تي، موسيٰ اسرائيلين کي اهي سڀ ڳالھيون ٻڌايون جيڪي اسان جي پيءُ کيس انهن لاءِ فرمايون هيون، 4جڏهن هن حسبون ۾ رهندڙ اموري بادشاهه سيحون کي ۽ اشتاروت ۽ ادرعي ۾ رهندڙ بسن جي بادشاهه عوج کي شڪست ڏني، تنهن کان پوءِ. 5اردن جي پار، موآب جي ملڪ ۾، موسيٰ هن شريعت جي وضاحت ڪرڻ شروع ڪئي ۽ ائين چيائين تہ
6اسان جي پيءُ حوريب ۾ اسان کي فرمايو تہ ”اوهان کي هن جبل تي ڪافي رهندي ٿي ويو آهي.
7موڙي اموري جبلن ۽ انهن جي سڀني پاڙيسري علائقن — عربہ، جبلن، هيٺاهين زمين، نجب ۽ سمنڊ جي ڪناري، ڪنعانين جي ملڪ ۽ لبنان کان وٺي وڏي فرات نديءَ تائين — ڏانهن سفر ڪريو. 8ڏسو، مون اهو ملڪ اوهان جي اڳيان رکيو آهي. جيڪو ملڪ مون اوهان جي ابن ڏاڏن ابراهيم، اسحاق ۽ يعقوب کي ۽ انهن کان پوءِ انهن جي اولاد کي ڏيڻ جو قسم کنيو هو، سو وڃي ورثي ۾ وٺو.“
گڏيل ڪلھا
9ان وقت مون اوهان کي چيو تہ ”آءٌ پاڻ اڪيلو اوهان کي کڻي نٿو سگھان. 10اوهان جي پيءُ اوهان کي وڌايو آهي، ۽ اڄ اوهان آسمان جي تارن جيترا ڪثير آهيو. 11اسان جو پيءُ اوهان کي هزار ڀيرا وڌيڪ وڌائي ۽ اوهان کي برڪت ڏئي، جيئن هن اوهان سان واعدو ڪيو آهي. 12آءٌ اڪيلو اوهان جو وزن، بوجھ ۽ اوهان جا جھيڙا ڪيئن کڻي سگھان؟ 13پنهنجن قبيلن لاءِ دانشمند، سمجھدار ۽ تجربيڪار ماڻهو چونڊيو، تہ آءٌ کين اوهان جا سردار مقرر ڪريان.“
14پوءِ اوهان مون کي وراڻيو تہ ”جيڪا ڳالھ تو چئي آهي، سا اسان لاءِ ڪرڻ جھڙي سٺي آهي.“ 15تنهنڪري مون اوهان جي قبيلن جا سردار، يعني دانشمند ۽ تجربيڪار ماڻهو کڻي، کين اوهان مٿان اڳواڻ مقرر ڪيم: هزارن جا ڪمانڊر، سون جا، پنجاهن جا، ڏهن جا، ۽ اوهان جي قبيلن لاءِ عملدار. 16ان وقت مون اوهان جي منصفن کي هدايت ڏني تہ ”پنهنجن ڀائرن جا مقدما ٻڌو، ۽ ماڻهو، سندس ڀاءُ يا ساڻس گڏ رهندڙ پرديسيءَ جي وچ ۾ انصاف سان فيصلو ڪريو. 17فيصلي ۾ ڪنھن جو طرفدار نہ ٿيو؛ ننڍي ۽ وڏي کي هڪجھڙو ٻڌو. ڪنھن کان نہ ڊڄو، ڇاڪاڻ تہ فيصلو اسان جي پيءُ جو آهي. جيڪو مقدمو اوهان لاءِ ڏاڍو ڏکيو هجي، سو مون وٽ آڻيو؛ آءٌ ان کي ٻڌندس.“ 18ان وقت مون اوهان کي اهي سڀ ڪم ڪرڻ جو حڪم ڏنو جيڪي اوهان کي ڪرڻا هئا.
ٻارهن ماڻهو ملڪ ۾
19جيئن اسان جي پيءُ اسان کي حڪم ڏنو هو، تيئن اسان حوريب کان نڪري، اموري جبلي ملڪ ڏانهن ويندي انهيءَ سڄي وڏي ۽ ڀوائتي بيابان مان لنگھياسين جيڪو اوهان ڏٺو هو، ۽ قادس برنيع ۾ پهتاسين. 20مون اوهان کي چيو تہ اوهان اموري جبلي ملڪ ۾ پهچي ويا آهيو، جيڪو اسان جو پيءُ اسان کي ڏئي رهيو آهي. 21ڏسو، اوهان جي پيءُ اهو ملڪ اوهان جي اڳيان رکيو آهي. مٿي وڃو ۽ ان تي قبضو ڪريو، جيئن اسان جي پيءُ واعدو ڪيو هو. نہ ڊڄو ۽ نہ همت هاريو.
22پوءِ اوهان سڀ مون وٽ اچي چيو تہ ”اچو تہ اسان کان اڳ ماڻهو موڪليون جيڪي اسان لاءِ ملڪ جي جاسوسي ڪن، ۽ اسان کي ٻڌائين تہ ڪھڙي واٽ وٺڻي آهي ۽ ڪھڙن شهرن ۾ پهچنداسين.“
23اها صلاح مون کي سٺي لڳي، تنهنڪري مون اوهان مان ٻارهن ماڻهو، هر قبيلي مان هڪ، کنيا. 24اهي روانا ٿي جبلي ملڪ ۾ چڙهي ويا، اسڪول جي ماٿريءَ تائين پهچي ان جي جاسوسي ڪيائون. 25ملڪ جي ميوي مان ڪجھ پنهنجن هٿن ۾ کڻي اسان وٽ هيٺ آندائون ۽ خبر ڏنائون تہ ”جيڪو ملڪ اسان جو پيءُ اسان کي ڏئي رهيو آهي، سو سٺو آهي.“
اسرائيل جو انڪار
26تڏهن بہ اوهان مٿي وڃڻ نہ چاهيو، ۽ اوهان جي پيءُ جي حڪم کان باغي ٿيا. 27اوهان پنهنجن خيمن ۾ بڙ بڙ ڪندي چيو تہ ”خدا اسان کان نفرت ڪري ٿو، تنهنڪري هن اسان کي مصر جي ملڪ مان ڪڍي آندو آهي تہ اموري ماڻهن جي هٿن ۾ ڏئي اسان کي ناس ڪري. a a v27 هتي ماڻهو اسان جي پيءُ تي سندس دل جي بلڪل ابتڙ الزام هڻن ٿا — اهو پراڻو ڪوڙ تہ پيءُ پنهنجن ٻارن سان پيار نٿو ڪري، جڏهن تہ حقيقت ۾ هو سڄي واٽ انهن کي کڻي هلندو رهيو. 28اسين مٿي ڪيڏانهن ٿا وڃون؟ اسان جي ڀائرن اسان جي دلين کي پگھرائي ڇڏيو، ۽ چيائون تہ ’اهي ماڻهو اسان کان وڏا ۽ ڊگھا آهن؛ شهر وڏا آهن ۽ آسمان تائين ڀتين وارا آهن؛ ۽ اتي اسان عناقين جي اولاد کي بہ ڏٺو.‘“ b b v28 عناقي ڊگھن قدن وارن ويڙهاڪن جو هڪ قبيلو هو جنهن کان سڄي ڪنعان ۾ ماڻهو ڊڄندا هئا.
29پوءِ مون اوهان کي چيو تہ ”انهن کان ڊڄو نہ ۽ ڀؤ نہ کائو. 30اوهان جو پيءُ، جيڪو اوهان جي اڳيان هلي ٿو، پاڻ اوهان لاءِ وڙهندو، جيئن هن مصر ۾ اوهان جي اکين اڳيان اوهان لاءِ ڪيو هو، 31ان کان سواءِ بيابان ۾ بہ، جتي اوهان ڏٺو تہ اوهان جي پيءُ اوهان کي ائين کنيو جيئن پيءُ پنهنجي پٽ کي کڻي ٿو، سڄي واٽ جنهن تي هلندي اوهان هن جاءِ تائين پهتا.“
32تڏهن بہ هن ڳالھ جي باوجود اوهان پنهنجي پيءُ تي ويساھ نہ ڪيو، 33جيڪو اوهان جي اڳيان واٽ تي هلندو رهيو تہ اوهان جي پڙاءَ لاءِ جاءِ ڳولي — رات جو باھ ۾، ڏينهن جو ڪڪر ۾ — ۽ اوهان کي اها واٽ ڏيکاريندو رهيو جنهن تي هلڻو هو.
34پوءِ اسان جي پيءُ اوهان جي ڳالھ ٻڌي، ڪاوڙجي قسم کنيو تہ
35”هنن ماڻهن مان، هن بڇڙي نسل مان، ڪو بہ اهو سٺو ملڪ نہ ڏسندو، جنهن کي ڏيڻ جو مون اوهان جي ابن ڏاڏن سان قسم کنيو هو، 36سواءِ يفنہ جي پٽ ڪالب جي. هو اهو ڏسندو، ۽ جنهن ملڪ تي هو هليو آهي، سو آءٌ کيس ۽ سندس اولاد کي ڏيندس، ڇاڪاڻ تہ هن اسان جي پيءُ جي پوريءَ طرح پيروي ڪئي.‘
37”اسان جو پيءُ اوهان جي ڪري مون سان بہ ڪاوڙيو ۽ فرمايائين تہ ’تون بہ اتي داخل نہ ٿيندين.‘ 38نون جو پٽ يشوع، جيڪو اوهان جي اڳيان بيٺو آهي، اتي داخل ٿيندو. کيس همت ڏيو؛ هو اسرائيل کي سندس ورثو ڏياريندو. 39اوهان جا ننڍڙا ٻار، جن لاءِ اوهان چيو هو تہ لٽ جو مال ٿيندا، ۽ اوهان جا ٻار جيڪي اڄ چڱي ۽ بڇڙي ۾ فرق نٿا ڄاڻن — اهي ان ۾ داخل ٿيندا. آءٌ اهو کين ڏيندس، ۽ اهي ان تي قبضو ڪندا. 40پر اوهان — موڙيو ۽ ڳاڙهي سمنڊ جي واٽ تان بيابان ڏانهن روانا ٿيو.“
41پوءِ اوهان مون کي وراڻيو تہ ”اسان اسان جي پيءُ جي خلاف گناھ ڪيو آهي. اسين مٿي وڃي وڙهنداسين، جيئن اسان جي پيءُ اسان کي حڪم ڏنو آهي.“ اوهان مان هر هڪ جبلي ملڪ ۾ مٿي وڃڻ کي سولو سمجھي پنهنجا هٿيار ٻڌا.
42اسان جي پيءُ مون کي فرمايو تہ ”کين چؤ تہ ’مٿي نہ وڃو ۽ نہ وڙهو، ڇاڪاڻ تہ آءٌ اوهان جي وچ ۾ ناهيان، نہ تہ اوهان پنهنجن دشمنن اڳيان ماريا ويندا.‘“
43مون اوهان کي چيو، پر اوهان نہ ٻڌو. اوهان اسان جي پيءُ جي حڪم کان باغي ٿيا ۽ غرور ڪري جبلي ملڪ ۾ مٿي چڙهي ويا. 44انهيءَ جبلي ملڪ ۾ رهندڙ اموري اوهان جي مقابلي ۾ نڪري آيا، اوهان کي ماکيءَ جي مکين وانگر ڀڄايائون، ۽ سعير ۾ حرما تائين اوهان کي چيڀاٽي ڇڏيائون. 45اوهان موٽي آيا ۽ اسان جي پيءُ اڳيان روئيا، پر اسان جي پيءُ نہ اوهان جو آواز ٻڌو ۽ نہ اوهان جي ڳالھ تي ڪن ڌريائين. 46تنهنڪري اوهان قادس ۾ گھڻا ڏينهن رهيا، يعني اهي گھڻا ڏينهن جيڪي اوهان اتي رهيا.