چاپدا
کئتاب

موسا ائسرایئل‌له دانیشیر

موسانین وعده ادئلمئش تورپاغین کنارینده‌کی ودا وعظلری، تزه بئر نسئل ائله عهدی تزه‌لَیئر. دفه‌لرله بئر حقئقتی اورَکلره یِرلَشدئرئر: رب اوزاق بئر قانون‌ورن یوخ، بلکه بئر آتادیر.

فصل 1.

موسا بو سؤزلری اوردون چایینین او تاییندا، صحرادا، صوف قاباغیندا اولان عَراباداکی، پاران، توفِل، لابان، خَصِروت و دیزاهاب آراسیندا بوتون ائسرایئله ددی. خورِبدن سِعئر داغی یولو ائله قِدِش‌بَرنِعه‌یه قدر اون بئر گونلوک یول وار. قیرخینجی ائلده، اون بئرئنجی آیین بئرئنجی گونونده، موسا آتامیزین اونلار اوچون اونا امر اتدئیی هر شیی ائسرایئله ددی. بو، او خِشبوندا یاشایان اِمورلولارین پادشاهی سئخونو و عَشتاروتدا و اِدرِعی‌ده یاشایان باشان پادشاهی عوگو مغلوب اتدئکدن سونرا اولدو. اوردون چایینین او تاییندا، موآب تورپاغیندا، موسا بو شرئعتی تشرئح اتمه‌یه باشلاییب ددی:

آتامیز خورِبده بئزه دانیشیب ددی: «بو داغدا کئفایت قدر قالیبسینیز.

دؤنوب اِمورلولارین داغلیق یرلرئنه و بوتون قونشو بؤلگه‌لره، عَرابایا، داغلیق یرلره، هامار بؤلگه‌یه، نِگِبه، دهنز ساحئلئنه، کَنَعان تورپاغینا، لوبنانا، بؤیوک فَرات چایینا قدر سفر ادئن. باخین، بو تورپاغی قاباغینیزدا قویموشام. گدئن و آتالارینیز ائبراهئمه، ائسحاقا و یعقوبا و اونلاردان سونرا نسئل‌لرئنه ورمک اوچون آند ائچدئیئم تورپاغا مالئک اولون.»

بؤلوشولن چئیئنلر

او واخت سئزه ددئم: «من تک باشیما سئزی داشییا بئلمئرم. آتانیز سئزی چوخالدیب، بله کی، بو گون ساییجا گؤیده‌کی اولدوزلار قدرسئنئز. قوی آتامیز سئزی مئن دفه داها دا چوخالتسین و سئزه وعده وردئیی کئمی سئزه برکت ورسئن. من تک باشیما سئزئن آغیرلیغینیزی، یوکونوزو و چکئشمه‌نئزی نجه داشییا بئله‌رم؟ قبئله‌لرئنئز اوچون حئکمتلی، آنلایان و تجروبه‌لی کئشئلر سِچئن، من ده اونلاری سئزه باشچی تعیئن اده‌جه‌یم.»

سئز ده منه جاواب وردئنئز: «دئیدئیئن شی بئزئم اتمه‌یئمئز اوچون یاخشیدیر.» بله‌جه قبئله باشچیلارینیز اولان، حئکمتلی و تجروبه‌لی کئشئلری گؤتوروب اونلاری سئزه باشچی تعیئن اتدئم: مئنباشی، یوزباشی، اَلّی‌باشی، اونباشی و قبئله‌لرئنئز اوچون مأمورلار. او واخت قاضیلارینیزا امر اتدئم: «قارداشلارینیز آراسینداکی داعوالاری دئنله‌یئن و بئر آدامین، اونون قارداشینین، یا دا اونونلا اولان یادِللئنئن آراسیندا عادئل حؤکم ورئن. حؤکم اِدَرکَن هچ کئمئن طرفئنی ساخلامایین؛ کئچئیی ده، بؤیوکو ده بئرجور دئنله‌یئن. هچ کسدن قورخمایین، چونکی حؤکم آتامیزا عاییددیر. سئزئن اوچون چوخ چتئن اولان هر داعوانی منئم یانیما گتئرئن؛ من اونو دئنله‌یه‌جه‌یم.» او واخت اتمه‌لی اولدوغونوز بوتون شیلری سئزه امر اتدئم.

تورپاغا اون ائکی کئشی

خورِبدن کؤچوب، آتامیزین امرئنه گؤره، گؤردویونوز او گنئش و قورخونج صحرانین هامیسیندان کچه‌رک، اِمورلولارین داغلیق یرلرئنه طرف گتدئک و قِدِش‌بَرنِعه‌یه گلدئک. سئزه ددئم: آتامیزین بئزه وردئیی اِمورلولارین داغلیق بؤلگه‌سئنه چاتیبسینیز. باخین، آتانیز بو تورپاغی قاباغینیزدا قویوب. آتامیزین وعده وردئیی کئمی چیخیب اونو آلین. قورخمایین و اوره‌یئنئز اوزولمه‌سئن.

هامینیز منئم یانیما یاخینلاشیب بله ددئنئز: «قوی اؤزوموزدن قاباغا بئر نئچه آدام یوللایاق کی، بئزئم اوچون اؤلکه‌نی گؤزدن کچئرتسئنلر و توتاجاغیمیز یولو و واراجاغیمیز شهرلری بئزه خبر گتئرسئنلر.»

بو سؤز نظرئمده خوش گؤروندو، اونا گؤره سئزدن اون ائکی کئشی، هر قبئله‌دن بئرئنی گؤتوردوم. اونلار دؤنوب داغلیق بؤلگه‌یه چیخدیلار، اِشکول دره‌سئنه چاتیب اورانی تجسّوس اتدئلر. اونلار تورپاغین میوه‌سئندن بئر آز اَللرئنه گؤتوروب بئزه گتئردئلر و خبر وردئلر: «آتامیزین بئزه وردئیی تورپاق یاخشیدیر.»

ائسرایئلئن ائمتئناعی

آمّا سئز چیخماق ائستمه‌دئنئز و آتانیزین امرئنه عوصیان اتدئنئز. چادیرلارینیزدا گئلِیلئک ادئب دِدئنئز: «تاری بئزه نئفرت اتدئیی اوچون بئزی مئصئر تورپاغیندان چیخاردیب کی، اِمورلولارین اَلئنه ورسئن و بئزی یوخ اتسئن. a a v27 بورادا خالق آتامیزی، اؤز اوره‌یئنئن تام عکسی ائله موتّهم ادئر - او کؤهنه یالان کی، آتا اؤز اؤولادلارینی سِومئر، حال‌بوکی حقئقتده او، بوتون یول بویو اونلاری داشیییردی. هارایا چیخیریق؟ قارداشلاریمیز اوره‌یئمئزی اوزدولر، دیئب: ”بئزدن داها چوخ و داها اوجا بویلو بئر خالق؛ گؤیه قدر دووارلانان بؤیوک شهرلر؛ اورادا عَناقلی‌لارین اوغوللارینی دا گؤردوک.“» b b v28 عَناقلی‌لار بوتون کَنَعاندا اوندان قورخولان اوجابوی دؤیوشچولر طایفاسی ائدئلر.

او واخت سئزه ددئم: «اونلاردان دهشته دوشمایین و قورخمایین. قاباغینیزدان گدن آتانیز، مئصئرده گؤزلرئنئزئن قاباغیندا سئزئن اوچون اتدئیی کئمی، اؤزو سئزئن اوچون ووروشاجاق، صحرادا دا، نجه بئر آتا اؤز اوغلونو داشیر، آتانیزین سئزی داشیدیغینی گؤردونوز؛ بو یره گلئب چاتانا قدر گتدئیئنئز بوتون یول بویو.»

بونا باخمایاراق، بو سؤزه گؤره سئز آتانیزا ائمان گتئرمه‌دئنئز، او کی، سئزه دوشَرگه یری آختارماق اوچون یولدا قاباغینیزدان گدئردی - گجه اودلا، گوندوز بولودلا - گده‌جیئنئز یولو سئزه گؤرسده‌ردی.

آتامیز دئیدئیئنئز سؤزلری اشئتدی، قضبله‌نئب آند ائچدی:

«بو پئس نسلئن کئشئلرئندن هچ بئری، آتالارینیزا ورمک اوچون آند ائچدئیئم یاخشی تورپاغی گؤرمه‌یه‌جک، یِفونّه اوغلو کالِبدن باشقا. او، اونو گؤره‌جک و اوستونده یِرئدئیی تورپاغی اونا و اؤولادلارینا وره‌جه‌یم، چونکی او بوتون اورَکله آتامیزین دالینجا گتدی.»

«آتامیز سئزه گؤره مندن ده قضبلَندی و ددی: ”سن ده اورایا گئرمیه‌جکسن.“ قاباغیندا دایانان نون اوغلو یوشَع اورایا گئره‌جک. اونو قووّتلَندئر؛ او، ائسرایئله اؤز مئراثینی وره‌جک. قارت مالی اولاجاق ددئیئنئز بالاجالارینیز و بو گون یاخشینی پئسدن آییرد اده بئلمه‌یَن اؤولادلارینیز - اونلار اورایا گئره‌جکلر. اونو اونلارا وره‌جه‌یم؛ اونلار اونا مالئک اولاجاقلار. آمّا سئز - دؤنوب قیرمیزی دهنزه گدن یول ائله صحرایا یولا دوشون.»

سونرا سئز منه جاواب وردئنئز: «آتامیزین ضئدّئنه گوناه اتدئک. آتامیزین بئزه امر اتدئیی کئمی، چیخیب دؤیوشه‌جه‌یئک.» هر بئرئنئز داغلیق بؤلگه‌یه چیخماغین آسان اولدوغونو بئلئب، اؤز سئلاحلارینی گِیئندئنئز.

آتامیز منه ددی: «اونلارا دِه: ”چیخمایین و دؤیوشمه‌یئن، چونکی من سئزئن آرانیزدا دیئلم، یوخسا دوشمنلرئنئزئن قاباغیندا مغلوب اولارسینیز.“»

من سئزه دانیشدیم، آمّا قولاق آسمادینیز. آتامیزین امرئنه عوصیان ادئب، اهانت اده‌رک داغلیق بؤلگه‌یه چیخدینیز. او داغلیق بؤلگه‌ده یاشایان اِمورلولار قاباغینیزا چیخیب، آری کئمی سئزی قوووب، سِعئر بؤلگه‌سئنده خورمایا قدر سئزی اَزدئلر. قاییدیب آتامیزین قاباغیندا آغلادینیز، آمّا آتامیز سئزئن سَسئنئزی اشئتمه‌دی و سئزه قولاق آسمادی. بله‌جه سئز قِدِشده چوخلو گون قالدینیز، یعنی اورادا قالدیغینیز او چوخلو گونلر.