મૂસા ઇઝરાયલને સંબોધે છે

વચનના દેશની સરહદે મૂસાના વિદાય-ઉપદેશો, જેમાં નવી પેઢી સાથે કરાર તાજો કરવામાં આવે છે. તે વારંવાર એક જ ચિત્ર દૃઢ કરે છે: યહોવા દૂર રહેતા નિયમદાતા નથી, પણ પિતા છે.

અધ્યાય 1.

યર્દનની પેલે પાર, અરણ્યમાં, સૂફની સામે અરાબાહમાં, પારાન તથા તોફેલ, લાબાન, હસેરોથ અને દીઝાહાબની વચ્ચે, મૂસાએ આખા ઇઝરાયલને આ વચનો કહ્યાં. સેઈર પર્વતના માર્ગે હોરેબથી કાદેશ-બાર્નેઆ સુધી અગિયાર દિવસની મુસાફરી છે. ચાળીસમા વર્ષે, અગિયારમા મહિનાના પહેલા દિવસે, આપણા પિતાએ ઇઝરાયલ માટે જે કંઈ મૂસાને આજ્ઞા આપી હતી, તે બધું તેમણે તેઓને કહ્યું, એ પછી, જ્યારે તેમણે હેશ્બોનમાં રહેનાર અમોરીઓના રાજા સીહોનને અને આશ્તારોથ તથા એડ્રેઈમાં રહેનાર બાશાનના રાજા ઓગને હરાવ્યા હતા. યર્દનની પેલે પાર, મોઆબ દેશમાં, મૂસાએ આ નિયમ સમજાવવા માંડ્યો, અને કહ્યું:

આપણા પિતાએ હોરેબ આગળ આપણને કહ્યું, “આ પર્વત પાસે તમે પૂરતા લાંબા સમય સુધી રહ્યા છો.

ફરો અને અમોરીઓના પહાડી પ્રદેશમાં તથા તેમના બધા પડોશીઓ ભણી — અરાબાહ, પહાડો, નીચાણ, નેગેવ, સમુદ્રકાંઠો — કનાનીઓના દેશમાં, લબાનોનમાં, મહાન ફ્રાત નદી સુધી મુસાફરી કરો. જુઓ, મેં આ દેશ તમારી આગળ મૂક્યો છે. જે દેશ આપવાની મેં તમારા પિતૃઓ — ઇબ્રાહિમ, ઇસ્હાક અને યાકૂબ — તથા તેમના પછી તેમના વંશજોને સમ ખાઈને પ્રતિજ્ઞા કરી હતી, તે દેશમાં જઈને તેનો કબજો લો.”

વહેંચાયેલા ખભા

તે સમયે મેં તમને કહ્યું, “હું એકલો તમને ઊંચકી શકું એમ નથી. તમારા પિતાએ તમને વધાર્યા છે, અને આજે તમે આકાશના તારાઓ જેટલા અસંખ્ય છો. આપણા પિતા તમને હજાર ગણા વધારે અને તેમણે તમને જે વચન આપ્યું હતું તે પ્રમાણે તમને આશીર્વાદ આપે. તમારો ભાર, બોજો અને તમારો કજિયો હું એકલો શી રીતે વેઠું? તમારા કુળો માટે જ્ઞાની, સમજદાર અને અનુભવી માણસો પસંદ કરો, અને હું તેઓને તમારા આગેવાનો તરીકે નિમીશ.”

અને તમે મને જવાબ આપ્યો, “તમે જે વાત કહી છે તે આપણે કરવા સારુ સારી છે.” તેથી મેં તમારા કુળોના આગેવાનો — જ્ઞાની, અનુભવી માણસો — લઈને તમારા પર નેતાઓ ઠરાવ્યા: હજારોના, સેંકડોના, પચાસના, દસના સરદારો, અને તમારાં કુળો માટે અધિકારીઓ. તે સમયે મેં તમારા ન્યાયાધીશોને આજ્ઞા આપી: “તમારા ભાઈઓ વચ્ચેના મુકદ્દમા સાંભળો, અને માણસ, તેના ભાઈ, કે તેની સાથેના પરદેશી વચ્ચે ન્યાયથી ચુકાદો આપો. ન્યાયમાં કોઈનો પક્ષપાત ન કરો; નાના તથા મોટા બંનેને સરખા સાંભળો. કોઈથી બીશો નહિ, કારણ, ન્યાય આપણા પિતાનો છે. તમારા માટે જે કોઈ મુકદ્દમો ઘણો અઘરો હોય તે મારી પાસે લાવો; હું તે સાંભળીશ.” અને તે સમયે તમારે જે જે કરવું જોઈએ તે બધું મેં તમને આજ્ઞા કરી.

બાર માણસો દેશમાં

આપણે હોરેબ છોડ્યું અને, આપણા પિતાએ આપણને આજ્ઞા આપી હતી તે પ્રમાણે, તમે જોયેલા તે આખા વિશાળ, ભયંકર અરણ્યમાં થઈને, અમોરીઓના પહાડી પ્રદેશ ભણી ગયા, અને કાદેશ-બાર્નેઆ પહોંચ્યા. મેં તમને કહ્યું: જે અમોરીઓનો પહાડી પ્રદેશ આપણા પિતા આપણને આપે છે, ત્યાં તમે પહોંચ્યા છો. જુઓ, તમારા પિતાએ આ દેશ તમારી આગળ મૂક્યો છે. આપણા પિતાએ વચન આપ્યું હતું તે પ્રમાણે, ઉપર જાઓ, તેનો કબજો લો. બીશો નહિ કે નાહિંમત થશો નહિ.

ત્યારે તમે સૌ મારી પાસે આવીને બોલ્યા, “આપણે આગળ માણસો મોકલીએ, જેઓ આપણા માટે દેશની તપાસ કરે અને જે માર્ગે જવું તથા જે નગરોમાં પહોંચીશું તે વિષે સમાચાર લાવે.”

આ યોજના મને સારી લાગી, તેથી મેં તમારામાંથી બાર માણસો, દરેક કુળમાંથી એક, લીધા. તેઓ ફરીને પહાડી પ્રદેશમાં ઉપર ગયા, એશ્કોલની ખીણે પહોંચ્યા, અને તેની તપાસ કરી. તેઓએ તે દેશનું કેટલુંક ફળ પોતાના હાથમાં લઈને આપણી પાસે નીચે આણ્યું, અને સમાચાર આપ્યા: “આપણા પિતા આપણને જે દેશ આપે છે તે સારો છે.”

ઇઝરાયલનો ઇનકાર

તોપણ તમે ઉપર જવા રાજી ન થયા, અને તમારા પિતાની આજ્ઞાની વિરુદ્ધ તમે બળવો કર્યો. અને તમે તમારા તંબુઓમાં કચકચ કરીને બોલ્યા, “ઈશ્વર આપણને ધિક્કારે છે, માટે આપણને અમોરીઓના હાથમાં સોંપી આપણો નાશ કરવા સારુ તેમણે આપણને મિસર દેશમાંથી બહાર કાઢ્યા. ^a આપણે ક્યાં ઉપર જઈએ? આપણા ભાઈઓએ એમ કહીને આપણાં હૃદય ઓગાળી નાખ્યાં, ‘તે લોકો આપણા કરતાં મોટા અને ઊંચા છે; નગરો વિશાળ અને આકાશ સુધી કોટવાળાં છે; અને ત્યાં અમે અનાકીઓના પુત્રોને પણ જોયા.’” ^b

ત્યારે મેં તમને કહ્યું, “તમે તેઓથી ગભરાશો નહિ કે બીશો નહિ. તમારા પિતા, તમારી આગળ ચાલીને, પોતે તમારે માટે લડશે, જેમ મિસરમાં તમારી નજર આગળ તેમણે તમારે માટે કર્યું હતું તેમ, અને અરણ્યમાં, જ્યાં તમે જોયું કે તમારા પિતાએ તમને ઊંચક્યા, જેમ પિતા પોતાના પુત્રને ઊંચકે તેમ, આ સ્થળે તમે પહોંચ્યા ત્યાં સુધી આખે માર્ગે જ્યાંથી તમે ચાલ્યા.”

તોપણ આ વચન છતાં તમે તમારા પિતા પર વિશ્વાસ ન કર્યો, જેઓ તમારો મુકામ કરવાની જગા શોધવા સારુ માર્ગમાં તમારી આગળ ચાલતા હતા — રાત્રે અગ્નિમાં, દિવસે વાદળમાં — તમને જે માર્ગે જવું તે બતાવતા હતા.

અને આપણા પિતાએ તમારી વાત સાંભળી, અને તેઓ કોપાયમાન થયા, અને તેમણે સમ ખાધા,

“જે સારો દેશ આપવાની મેં તમારા પિતૃઓને સમ ખાઈને પ્રતિજ્ઞા કરી હતી, તે આ દુષ્ટ પેઢીના આ માણસોમાંથી કોઈ જોવા નહિ પામે, ફક્ત યફૂન્નેહનો પુત્ર કાલેબ. તે તેને જોશે, અને જે ભૂમિ પર તે ચાલ્યો તે હું તેને તથા તેનાં બાળકોને આપીશ, કારણ, તેણે આપણા પિતાને પૂરેપૂરા અનુસર્યા.’

“તમારે લીધે આપણા પિતા મારા પર પણ કોપાયમાન થયા, અને કહ્યું, ‘તું પણ ત્યાં પ્રવેશ નહિ પામે.’ નૂનનો પુત્ર યહોશુઆ, જે તારી આગળ ઊભો રહે છે, તે ત્યાં પ્રવેશ પામશે. તેને બળવાન કર; તે ઇઝરાયલને તેનું વતન વહેંચી આપશે. તમારાં નાનાં બાળકો, જેમને વિષે તમે કહ્યું કે તેઓ લૂંટ થઈ પડશે, અને તમારાં સંતાનો, જેઓ આજે સારા-ભૂંડાને જાણતાં નથી — તેઓ તેમાં પ્રવેશ પામશે. હું તે તેઓને આપીશ; તેઓ તેનો કબજો લેશે. પણ તમે — ફરો અને રાતા સમુદ્રના માર્ગે અરણ્ય ભણી નીકળો.”

ત્યારે તમે મને જવાબ આપ્યો, “આપણા પિતાની વિરુદ્ધ અમે પાપ કર્યું છે. આપણા પિતાએ આપણને આજ્ઞા આપી હતી તે પ્રમાણે અમે ઉપર જઈને લડીશું.” અને તમે દરેકે પોતાનાં શસ્ત્ર બાંધ્યાં, પહાડી પ્રદેશમાં ઉપર જવું સહેલું ધારીને.

આપણા પિતાએ મને કહ્યું, “તેઓને કહે: ‘ઉપર જશો નહિ કે લડશો નહિ, કારણ, હું તમારી મધ્યે નથી, રખેને તમે તમારા શત્રુઓ આગળ માર્યા જાઓ.’”

મેં તમને કહ્યું, પણ તમે ન સાંભળ્યું. તમે આપણા પિતાની આજ્ઞાની વિરુદ્ધ બળવો કર્યો, ઘમંડથી વર્ત્યા, અને પહાડી પ્રદેશમાં ઉપર ગયા. તે પહાડી પ્રદેશમાં રહેનાર અમોરીઓ તમારી સામે બહાર આવ્યા, મધમાખીઓની પેઠે તમારી પાછળ પડ્યા, અને સેઈરમાં હોર્માહ સુધી તમને કચડી નાખ્યા. તમે પાછા ફરીને આપણા પિતા આગળ રડ્યા, પણ આપણા પિતાએ તમારી વાણી સાંભળી નહિ કે તમારા ભણી કાન ધર્યો નહિ. તેથી તમે ઘણા દિવસ કાદેશમાં રહ્યા, એટલા ઘણા દિવસ જેટલા તમે ત્યાં ટક્યા.