چاپ شوی
کتاب

موسىٰ اِسرائيل ته وينا کوى

د ژمنې شوې ځمکې پر پوله د موسىٰ د رخصتۍ وعظونه، چې له نوي نسل سره تړون نوی کوي. هغه بیا بیا یو انځور ټینګوي: څښتن یو لرې قانون ورکوونکی نه، بلکې پلار دی.

څپرکی 1.

دا خبرې موسىٰ د يردن په پورې غاړه، په بيابان کښې، په عربه کښې چې د سُوف مخامخ ده، د فاران او توفل، لابان، حضيروت او ذيزاهاب په مينځ کښې، ټولو اِسرائيليانو ته وکړې. د حورب نه د کوه سعير په لار د قادِس برنيع پورې د يوولسو ورځو سفر دے. په څلوېښتم کال کښې، د يوولسمې مياشتې په اوله ورځ، موسىٰ اِسرائيليانو ته هغه ټول حُکمونه وکړل چې زمونږ پلار ورته د هغوئ دپاره ورکړى وُو، دا د هغه وخت نه پس وو چې هغۀ د اموريانو بادشاه سيحون چې په حسبون کښې اوسېدو، او د بشن بادشاه عوج چې په عستاروت او اِدرعى کښې اوسېدو، ته ماتې ورکړې وه. د يردن پورې غاړه، د موآب په ملک کښې، موسىٰ دا شريعت بيانول شروع کړل او وې وئيل چې:

زمونږ پلار په حورب کښې مونږ ته وفرمائيل چې، ”تاسو دې غرۀ باندې کافى موده تېره کړه.

واوړئ او د اموريانو غرونو او د هغوئ ټولو ګاونډيانو ته سفر وکړئ — عربه، غرونه، ميدان، نجب، د سمندر غاړه — د کنعان ملک، لبنان، د فُرات تر لوئ سيند پورې. ګورئ، ما دا ملک ستاسو مخې ته ايښے دے. لاړ شئ او هغه ملک قبضه کړئ چې ما ستاسو د پلرونو — اِبراهيم، اِسحاق او يعقوب — او د هغوئ د اولاد سره قسم خوړلے وو چې هغوئ له به يې ورکوم.“

شريکې اوږې

په هغه وخت کښې ما تاسو ته ووئيل چې، ”زۀ په يوازې ځان تاسو نۀ شم پورته کولے. ستاسو پلار تاسو ډېر کړئ يئ، او نن تاسو د آسمان د ستورو په شان ډېر يئ. زمونږ پلار دې تاسو زر ځله ډېر کړى او برکت درکړى، لکه چې هغۀ تاسو سره وعده کړې وه. زۀ څنګه په يوازې ځان ستاسو بوج او بار او ستاسو جګړې برداشت کولے شم؟ د خپلو قبيلو دپاره هوښيار، پوه او تجربه کار سړى وټاکئ، او زۀ به هغوئ ستاسو مشران مقرر کړم.“

نو تاسو ما ته جواب راکړو چې، ”دا خبره چې تا کړې ده زمونږ د کولو دپاره ښه ده.“ نو ما ستاسو د قبيلو مشران — هوښيار او تجربه کار سړى — واخستل او ستاسو مشران مې کړل: د زرو، سلو، پنځوسو او لسو سالاران، او ستاسو د قبيلو دپاره عُهدېداران. په هغه وخت کښې ما ستاسو قاضيانو ته حُکم وکړو چې، ”د خپلو وروڼو په مينځ کښې مقدمې واورئ، او د يو سړى، د هغۀ د ورور، او د هغۀ سره د پردى په مينځ کښې په اِنصاف فيصله وکړئ. په فيصله کښې طرفدارى مۀ کوئ؛ وړوکے او لوئ يو شان واورئ. د هيچا نه مۀ يرېږئ، ځکه چې فيصله د زمونږ پلار ده. هره هغه مقدمه چې ستاسو دپاره ډېره ګرانه وى ما ته راوړئ؛ زۀ به يې واورم.“ او په هغه وخت کښې ما تاسو ته د هغه ټولو کارونو حُکم وکړو چې تاسو له يې کول پکار وُو.

دولس سړى ملک ته

مونږ حورب پرېښودو او د هغه ټول پراخ او وېروونکى بيابان نه چې تاسو ليدلے وو، د اموريانو د غرنۍ علاقې په لور تېر شو، لکه چې زمونږ پلار مونږ ته حُکم کړے وو، او قادِس برنيع ته راغلو. ما تاسو ته ووئيل: تاسو د اموريانو غرنۍ علاقې ته رسېدلى يئ، چې زمونږ پلار يې مونږ له راکوى. ګورئ، ستاسو پلار دا ملک ستاسو مخې ته ايښے دے. پورته شئ، هغه ونيسئ، لکه چې زمونږ پلار وعده کړې وه. مۀ يرېږئ او زړۀ مۀ ماتوئ.

تاسو ټول ما ته راغلئ او وې وئيل چې، ”راځئ چې مخکښې څو سړى ولېږو چې زمونږ دپاره دا ملک وګورى او راته د هغې لارې چې مونږ به پرې ځو او د هغه ښارونو چې مونږ به ورته رسېږو خبر راوړى.“

دا منصوبه ما ته ښه معلومه شوه، نو ما ستاسو دولس سړى، د هرې قبيلې نه يو، واخستل. هغوئ واوړېدل او غرنۍ علاقې ته پورته شول، د اشکول درې ته ورسېدل، او هغه يې وپلټله. هغوئ د دې ملک څۀ مېوه په خپلو لاسونو کښې واخسته، مونږ له يې راوړه، او خبر يې راکړو چې، ”هغه ملک چې زمونږ پلار يې مونږ له راکوى ښۀ دے.“

د اِسرائيل اِنکار

خو تاسو پورته کېدل ونۀ منل، او تاسو د خپل پلار د حُکم نه سرکشى وکړه. او تاسو په خپلو خېمو کښې شکايت وکړو او وې وئيل چې، ”ځکه چې خُدائ پاک زمونږ نه نفرت کوى، نو هغۀ مونږ د مصر د ملک نه راوويستلو چې مونږ د اموريانو په لاس کښې راکړى، چې مونږ هلاک کړى. a a v27 دلته خلق زمونږ پلار باندې د هغۀ د زړۀ د بالکل برعکس اِلزام لګوى — هغه زوړ دروغ چې پلار له خپل اولاد سره مينه نۀ کوى، حالانکې په حقيقت کښې هغۀ دوئ په ټوله لار پورته کول. مونږ چرته پورته کېږو؟ زمونږ وروڼو زمونږ زړونه ويلى کړل او وې وئيل چې، ’يو قوم چې زمونږ نه لوئ او اوږد دے؛ لوئ ښارونه چې ديوالونه يې تر آسمانه رسېږى؛ او مونږ هلته د عناقيانو زامن هم وليدل.‘“ b b v28 عناقيان د لوړ قد جنګيالو يوه قبيله وه چې په ټول کنعان کښې ترې وېره کېده.

بيا ما تاسو ته ووئيل چې، ”مۀ وېرېږئ او د هغوئ نه مۀ يرېږئ. ستاسو پلار چې ستاسو مخکښې روان دے، هغه به پخپله ستاسو دپاره جنګ وکړى، لکه چې هغۀ په مصر کښې ستاسو دپاره، ستاسو د سترګو په وړاندې وکړو، او په بيابان کښې، چرته چې تاسو وليدل چې ستاسو پلار تاسو پورته کوئ، لکه څنګه چې پلار خپل زوئ پورته کوى، په ټوله هغه لار چې تاسو پرې سفر وکړو ترڅو چې دې ځائ ته ورسېدئ.“

خو د دې خبرې سره سره هم تاسو په خپل پلار ايمان رانۀ وړو، چې ستاسو مخکښې په لار روان وو چې ستاسو د خېمو ځائ وګورى — د شپې اور، د ورځې اوريځ — چې تاسو ته هغه لار وښائى چې تاسو به پرې ځئ.

او زمونږ پلار هغه واورېدل چې تاسو وې وئيل، او هغه قهر شو، او قسم يې وخوړو چې،

”د دې سړو نه به هيڅوک، دا بد نسل، هغه ښه ملک ونۀ وينى چې ما ستاسو د پلرونو سره قسم خوړلے وو چې ورکوم به يې، مګر د يفُنه زوئ کالب. هغه به يې وينى، او زۀ به هغۀ ته او د هغۀ اولاد ته هغه ملک ورکړم چې هغه پرې ګرځېدلے دے، ځکه چې هغۀ د زمونږ پلار په بشپړه توګه پيروى وکړه.‘

”زمونږ پلار په ما هم ستاسو په سبب قهر شو او وفرمائيل چې، ’تۀ به هم هلته داخل نۀ شې.‘ د نون زوئ يشوع، چې ستاسو مخکښې ولاړ دے، هغه به هلته داخل شى. هغه مضبوط کړئ؛ هغه به اِسرائيل ته د هغۀ ميراث ورکړى. ستاسو وړوکى، د چا په حقله چې تاسو وئيل چې لُوټ به شى، او ستاسو بچى، چې نن ښۀ د بد نه نۀ پېژنى — هغوئ به هلته داخل شى. زۀ به يې هغوئ ته ورکړم؛ هغوئ به يې مالِکان شى. خو تاسو — واوړئ او د بحيرهٔ قُلزم په لار بيابان ته روان شئ.“

بيا تاسو ما ته جواب راکړو چې، ”مونږ د زمونږ پلار په خلاف ګناه وکړه. مونږ به پورته شو او جنګ به وکړو، لکه چې زمونږ پلار مونږ ته حُکم کړے وو.“ تاسو هر يو خپل هتيارونه وتړل، او فکر مو کولو چې غرنۍ علاقې ته پورته کېدل آسان دى.

زمونږ پلار ما ته وفرمائيل چې، ”هغوئ ته ووايه چې: ’مۀ پورته کېږئ او جنګ مۀ کوئ، ځکه چې زۀ ستاسو په مينځ کښې نۀ يم، نه نو تاسو به د خپلو دښمنانو په وړاندې ووهلى شئ.‘“

ما تاسو ته ووئيل، خو تاسو وانۀ ورېدل. تاسو د زمونږ پلار د حُکم نه سرکشى وکړه، تکبر مو وکړو، او غرنۍ علاقې ته پورته شوئ. هغه اموريان چې په هغه غرنۍ علاقه کښې اوسېدل ستاسو خلاف راووتل، د مچيو په شان يې تاسو وشړلئ، او په سعير کښې يې تر حُرمه پورې تاسو کُوت کړئ. تاسو بېرته راغلئ او د زمونږ پلار په وړاندې مو وژړل، خو زمونږ پلار ستاسو آواز وانۀ ورېدو او نه يې غوږ تاسو ته ونيولو. نو تاسو په قادِس کښې ډېرې ورځې پاتې شوئ، هغه ډېرې ورځې چې تاسو هلته پاتې وئ.