Me basika na mukanda
Dibuku

Ben-Hadadi Zungaka Samaliya

Bene-Adade ke lomba palata, bakento, mpe bana ya Akabe, mpe Isayeli ke nunga yandi mbala zole mutindu Tata ya beto silaka na nzila ya mumbikudi. Kasi Akabe ke binga ntinu yina ba nungaka mpangi ya yandi mpe ke bika yandi kwenda, mpe mumbikudi yina balulaka kizizi ya yandi ke kanga Akabe na kukizengila yandi mosi.

Tata ya beto ke zonza na bavese 13–14, 28, 42

Kapu 20.

Bene-Adade, ntinu ya Alame, vukisaka basoldati nyonso ya yandi—bantinu makumi tatu na zole vwandaka kintwadi na yandi, kumi na bampunda mpe bapusu-pusu ya mvita. Yandi kwendaka, yandi zungaka Samaliya, mpe yandi nwanisaka yawu. Yandi fidisaka bantu ya nsangu na kati ya mbanza na sika ya Akabe, ntinu ya Isayeli, yandi tubaka: «Bene-Adade ke tuba mutindu yayi: “Palata na wolo ya nge kele ya munu, mpe bakento ya nge ya kuluta kitoko ti bana ya nge kele ya munu.”»

Ntinu ya Isayeli vutulaka: «Mutindu nge ke tuba, Mfumu ya munu ntinu: munu kele ya nge, mpe bima nyonso ya munu kele ya nge.»

Bantu ya nsangu vutukaka mpe bawu tubaka: «Bene-Adade ke tuba mutindu yayi: “Mu fidisaka nsangu na nge na kulomba palata ya nge mpe wolo ya nge, bakento ya nge mpe bana ya nge. Kasi mbasi na ngunga yina mutindu yayi, mu ke fidisa bisadi ya munu na kusosa na yinzo ya nge ya ntinu mpe na bayinzo ya bisadi ya nge, mpe bawu ke baka mpe ke nata bima nyonso yina nge ke zolaka.”»

Ntinu ya Isayeli bokilaka bambuta nyonso ya yinsi mpe yandi tubaka: «Beno tala mbote-mbote ti muntu yayi ke sosa mavwanga. Yandi fidisaka nsangu na kusosa bakento ya munu, bana ya munu, palata ya munu mpe wolo ya munu, mpe mu mangaka yandi ve.»

Bambuta nyonso mpe bantu nyonso zabisaka yandi: «Kuwila yandi ve mpe kundima yandi ve.»

Na yina, yandi zabisaka bantu ya nsangu ya Bene-Adade: «Beno zabisa Mfumu ya munu ntinu: “Mambu nyonso yina nge lombaka ntete na kisadi ya nge, mu ke sala yawu, kasi dyambu yayi mu lenda sala yawu ve.”» Bantu ya nsangu kwendaka mpe bawu nataka mvutu ya yandi.

Na yina, Bene-Adade fidisaka nsangu: «Bika ti banzambi pesa munu kitumbu ya nene kana mputulu ya Samaliya ke bikana mingi samu na kupesa konso muntu na kati ya bantu ya munu diboko ya kufuluka mosi.»

Ntinu ya Isayeli vutulaka: «Beno zabisa yandi: “Muntu yina ke kanga binwanunu ya mvita ya yandi kusala lunangu ve mutindu muntu yina me katula yawu.”»

Ntangu Bene-Adade mpe bantinu vwandaka na kunwa malafu na kati ya batenta ya bawu, yandi kuwaka mambu yina mpe yandi pesaka bantu ya yandi ntumunu: «Beno tandama na mulonga.» Mpe bawu tandamaka na mulonga na kutalasana na mbanza.

Tata Pesaka Akabe Lununga

Mbikudi mosi kwizaka na Akabe, ntinu ya Isayeli, mpe yandi tubaka: «Tata ya beto ke tuba mutindu yayi: Keti nge ke tala kibuka yayi ya nene ya basoldati? Bubu yayi mu ke pesa yawu na diboko ya nge, mpe nge ke zaba ti mu kele Tata ya nge.»

Akabe yufulaka: «Na nzila ya nani?» Mbikudi vutulaka: «Tata ya beto ke tuba mutindu yayi: Na nzila ya batoko ya bamfumu ya bizunga.» Akabe yufulaka: «Nani ke yantika mvita?» Yandi vutulaka: «Nge.»

Na yina, Akabe bokilaka batoko ya bamfumu ya bizunga—bawu vwandaka nkama zole na makumi tatu na zole (232). Na manima, yandi bokilaka bantu yina bikanaka, bantu nyonso ya Isayeli—bawu vwandaka mafunda nsambwadi (7 000). Bawu basikaka na midi, ntangu Bene-Adade mpe bantinu makumi tatu na zole bayina vwandaka kintwadi na yandi vwandaka kunwa malafu tii bawu laukaka na batenta ya bawu. Batoko ya bamfumu ya bizunga basikaka ntete. Bene-Adade vwandaka me fidisa bantu ya mansweki, mpe bawu zabisaka yandi: «Bantu ke basika na Samaliya.»

Yandi tubaka: «Kana bawu me basika samu na ngemba, beno baka bawu ya moyo; kana bawu me basika samu na mvita, beno baka bawu ya moyo.»

Batoko ya bamfumu ya bizunga basikaka na mbanza, mpe basoldati vwandaka na manima ya bawu. Konso muntu kufwaka mbeni ya yandi. Ba-Alame kimaka, Isayeli landaka bawu, kasi Bene-Adade, ntinu ya Alame, tinaka na zulu ya mpunda kumosi na bantu ya nkaka ya bampunda. Ntinu ya Isayeli kwendaka na ntwala mpe yandi nungaka bampunda mpe bapusu-pusu ya mvita, mpe yandi fwaka ba-Alame mingi. Na manima, mbikudi kwizaka na sika ya ntinu ya Isayeli: «Kindisa kivwandu ya nge mpe banza mbote-mbote na mambu yina nge fwana kusala, samu ti na mvula ya ke kwiza, ntinu ya Alame ke nwanisa nge dyaka.»

Na ntangu yina, bamfumu ya ntinu ya Alame zabisaka yandi: «Banzambi ya bawu kele banzambi ya myongo; yo yina bawu nungaka beto. Beto nwanisa bawu na ntoto ya yima, mpe ya tsyelika beto ke lutila bawu ngolo. Sala mutindu yayi: katula bantinu nyonso na kimfumu ya bawu mpe tula bamfumu ya nkaka na kisika ya bawu. Vukisa basoldati mutindu yina nge vidisaka—mpunda na mpunda, pusu-pusu na pusu-pusu—mpe nwanisa Isayeli na kisika ya yima. Na manima, ya tsyelika beto ke kuma ngolo kuluta.» Yandi ndimaka mpova ya bawu mpe yandi salaka mutindu yina.

Na mvula ya ke landa, Bene-Adade vukisaka ba-Alame mpe yandi kwendaka na Afeke samu na kunwanisa Isayeli. Ntangu bana ya Isayeli vukanaka mpe ba pesaka bawu madya, bawu basikaka samu na kubwabana na bawu. Isayeli yidikaka kivwandu ya bawu na kutalasana na ba-Alame bonso bibuka zole ya fyoti ya bankombo, kasi ba-Alame fulukaka na yinsi.

Muntu ya Nzambi kwizaka na sika ya ntinu ya Isayeli mpe yandi tubaka: «Tata ya beto ke tuba mutindu yayi: Samu ti ba-Alame ke banza ti Yave kele nzambi ya myongo, kasi ya midimba ve, mu ke pesa kibuka yayi nyonso ya nene ya basoldati na diboko ya nge, mpe nge ke zaba ti mu kele Tata ya nge.»

Bilumbu nsambwadi bawu yidikaka bivwandu na kutalasana; na kilumbu ya nsambwadi, mvita yantikaka. Na kilumbu mosi, bana ya Isayeli fwaka basoldati ya makulu funda nkama (100 000) ya ba-Alame. Bantu yina bikanaka tinaka na Afeke, kuna kibaka bwilaka bantu makumi zole na nsambwadi ya funda (27 000) na kati ya bawu. Bene-Adade tinaka na mbanza mpe yandi bumbamaka na suku mosi ya kati.

Bisadi ya yandi tubaka: «Beto me kuwa ti bantinu ya nzo ya kimfumu ya Isayeli kele bantu ya kyadi. Beto kwenda na ntinu ya Isayeli na bangoto na luketo ya beto mpe basinga na zulu ya ntu ya beto; ziku yandi ke kuula luzingu ya nge.»

Na yina, na bangoto na luketo ya bawu mpe basinga na zulu ya ntu ya bawu, bawu kwizaka na sika ya ntinu ya Isayeli mpe bawu lombaka: «Kisadi ya nge Bene-Adade ke tuba: “Mulemvo ya nge, bika munu zinga.”» Yandi vutulaka: «Keti yandi kele dyaka na moyo? Yandi kele mpangi ya munu.»

Bantu yina bakaka yawu bonso kidimbu ya mbote mpe na nswalu bawu simbaka mpova ya yandi. Bawu tubaka: «Ee, mpangi ya nge Bene-Adade!» Ntinu tubaka: «Beno kwenda, beno nata yandi.» Na yina, Bene-Adade basikaka, mpe Akabe salaka ti yandi kota na pusu-pusu ya mvita.

Bene-Adade tubaka: «Mu ke vutula bambanza yina tata ya munu bakaka na tata ya nge, mpe nge lenda kuyidika bisika ya nge ya mumbungu na Damase, mutindu tata ya munu salaka na Samaliya.» Akabe tubaka: «Na mambu yayi mu ke bika nge ya kimpwanza.» Na yina, yandi salaka ngwisani na yandi mpe yandi bikaka yandi kwenda.

Mbikudi Mosi Semaka Ntinu

Na mpova ya Tata ya beto, muntu mosi na kati ya bana ya bambikudi zabisaka ndiku ya yandi: «Mulemvo ya nge, bula munu.» Kasi muntu yina mangaka na kubula yandi.

Mbikudi tubaka: «Samu ti nge lemfukaka ve na mpova ya Tata ya beto, ntangu nge ke katuka na munu, nkosi ke fwa nge.» Ntangu muntu yina katukaka, nkosi talaka yandi mpe fwaka yandi.

Mbikudi kutanaka na muntu mosi ya nkaka, yandi zabisaka yandi: «Bula munu, mulemvo ya nge.» Na yina, muntu yina bulaka yandi mpe lwalisaka yandi.

Na manima, mbikudi telamaka pene-pene ya nzila na kuvingila ntinu, mpe yandi bumbaka kizizi ya yandi na kukanga kilele na meso ya yandi. Ntangu ntinu vwandaka kuluta, mbikudi bokilaka: «Kisadi ya nge kotaka na kati-kati ya mvita, mpe muntu mosi balukaka, nataka munu nkole mosi mpe tubaka: “Keba muntu yayi. Kana yandi me vila, luzingu ya nge ke vwanda na kisika ya luzingu ya yandi, to nge ke futa makumi nsambwadi na tanu (75) ya kitezo ya palata.” Ntangu kisadi ya nge vwandaka na bisalu awa na kuna, muntu yina vilaka.» Ntinu ya Isayeli tubaka: «Yina kele kitumbu ya nge; nge mosi me zenga yawu.»

Mbikudi katulaka na nswalu kilele yina vwandaka na meso ya yandi, mpe ntinu ya Isayeli bakisaka yandi ti yandi vwandaka mosi na kati ya mimbikudi.

Yandi tubaka na ntinu: «Tata ya beto ke tuba mutindu yayi: Samu ti nge bikaka muntu yina mu soolaka samu na lufwa, luzingu ya nge ke vwanda na kisika ya luzingu ya yandi, mpe bantu ya nge na kisika ya bantu ya yandi.»

Ntinu ya Isayeli vutukaka na yinzo ya yandi na nkele mpe na manyongo, mpe yandi kwendaka na Samaliya.