Me basika na mukanda
Dibuku

Disolo ya Tata na Lufundusu

Ntangu ba yufulaka yandi kana mambu yina kele ya tsyelika, Stefano vutulaka na kinkulu ya mvimba ya Isayeli: Tata ya beto talanaka na Abalayami, na Yosefi, na Moyize yina bantu ya yandi mosi mangaka, mwana-ngombe ya wolo, mpe yinzo yina vwandaka na mfunu ve. Yandi tubaka ti bawu ke landa kibeni banzila ya batata ya bawu. Bawu lozaka yandi matadi, mpe yandi lombaka Nzambi kulolula bawu.

Tata ya beto ke zonza na bavese 3, 7, 32–34, 49–50

Kapu 7.

Na yina, nganga-Nzambi ya ntete yufulaka: «Mambu yayi kele ya tsyelika?»

Stefano tubaka: «Bampangi mpe batata, beno wa: Tata ya beto ya nkembo talanaka na tata ya beto Abalayami na Mezopotami, ntete yandi kuzinga na Alane,

mpe tubilaka yandi: “Katuka na yinsi ya nge mpe na bampangi ya nge, mpe kwenda na yinsi yina mu ke lakisa nge.”

Yandi katukaka na yinsi ya ba-Babilone mpe zingaka na Alane. Na manima ya lufwa ya tata ya yandi, Tata ya beto katulaka yandi kuna mpe nataka yandi na yinsi yayi beno ke zinga ntangu yayi. Yandi pesaka yandi ve mvwilu na kati na yawu, ata kisika ya kutula kulu mosi ve. Kasi yandi silaka yandi yawu mpe bana ya yandi na manima ya yandi bonso mvwilu, ata yandi vwandaka ve na mwana. Tata ya beto tubaka ti bana ya yandi ke vwanda banzenza na yinsi yina kele ya bawu ve, bawu ke vwanda bandongo mpe ba ke nyokola bawu bamvula nkama iya (400).

Tata ya beto tubaka: “Mu ke sambisa natina yina bawu ke sadila, mpe na manima, bawu ke basika mpe ke sambila munu na kisika yayi.”

Yandi pesaka yandi ngwisani ya nzengolo ya bubakala. Abalayami butaka Isaaki mpe zengaka yandi bubakala na kilumbu ya nana; Isaaki butaka Yakobi, mpe Yakobi butaka bankooko kumi na zole.

Bankooko, na kimpala samu na Yosefi, tekaka yandi na Ngipiti, kasi Tata ya beto vwandaka na yandi, mpe kuulaka yandi na bampasi ya yandi nyonso, pesaka yandi bumbote mpe mayela na mantwala ya Falawo ntinu ya Ngipiti, yina kumisaka yandi mfumu na zulu ya Ngipiti mpe na zulu ya dibuta ya Falawo ya mvimba. Nzala mpe mpasi ya nene bwilaka Ngipiti ya mvimba mpe Kaana, mpe batata ya beto kuzwaka madya ve. Ntangu Yakobi kuwaka ti madya vwandaka na Ngipiti, yandi fidisaka batata ya beto kuna ntete. Na nzyetolo ya zole, Yosefi zabisaka bampangi ya yandi nani yandi kele, mpe Falawo zabaka dibuta ya Yosefi. Yosefi fidisaka nsangu na tata ya yandi Yakobi mpe na bampangi ya yandi nyonso, bantu makumi nsambwadi na tanu (75) na mvimba.

Yakobi kulumukaka na Ngipiti, mpe yandi fwaka, yandi mpe batata ya beto. Ba nataka bawu dyaka na Sekeme, mpe ba tulaka bawu na ndyamu yina Abalayami sumbaka na palata na maboko ya bana ya Amole na Sekeme.

Ntangu ya nsilulu yina Tata ya beto pesaka Abalayami belamaka, bantu kumaka mingi mpe butanaka na Ngipiti, tii ntangu ntinu ya nkaka telamaka na zulu ya Ngipiti, yina zabaka Yosefi ve. Ntinu yayi sadilaka bantu ya beto na mayela ya yimbi mpe kwamisaka batata ya beto, yandi kangisaka bawu na ngolo na kuyambula bana ya bawu ya fyoti samu ti bawu kufwa.

Na ntangu yina, Moyize butukaka, kitoko na meso ya Tata ya beto. Ba sansaka yandi bangonda tatu na nzo ya tata ya yandi. Mpe ntangu ba bikaka yandi, mwana ya Falawo bakilaka yandi mpe sansaka yandi mutindu mwana ya yandi mosi. Moyize longokaka mayela nyonso ya ba-Ngipiti, mpe yandi vwandaka ngolo na mambu ya kuzonza mpe na bisalu ya yandi.

Ntangu yandi vwandaka ti bamvula makumi iya, yandi bakaka lukanu ya kukwenda tala bampangi ya yandi, bana ya Isayeli. Ntangu yandi talaka mosi na kati ya bawu ba ke sadila yimbi, yandi kuulaka muntu yina ba vwandaka nyokola, mpe nwaninaka yandi na kufwa mu-Ngipiti. Yandi banzaka ti bampangi ya yandi ke visa ti Tata ya beto vwandaka pesa bawu luguluku na maboko ya yandi, kasi bawu visaka ve.

Kilumbu yina landaka, yandi kwizaka kubwabana bawu ntangu bawu vwandaka nwana, mpe mekaka na kuvutula ngwisani na kati ya bawu, yandi tubaka: “Babakala, beno kele bampangi. Samu na yinki beno ke sala yimbi beno na beno?” Kasi muntu yina vwandaka sala mpangi ya yandi yimbi nungunaka Moyize na lweka, yandi tubaka: “Nani kumisaka nge mfumu mpe zuzi na zulu ya beto? Nge ke zola kufwa munu mutindu nge fwaka mu-Ngipiti mazono?” Na mambu yayi, Moyize kimaka mpe zingaka mutindu nzenza na yinsi ya Midyane, kuna yandi butaka bana zole ya babakala.

Na manima ya bamvula makumi iya, mbazi talanaka na yandi na yinsi ya kuyuma ya mongo ya Sinayi, na mulaka ya tiya ya divunda yina vwandaka lema. Moyize talaka yawu mpe yitukaka; ntangu yandi belamaka samu na kutala mbote-mbote, ndinga ya Tata ya beto kwizaka:

“Mu kele Nzambi ya batata ya nge—Nzambi ya Abalayami, ya Isaaki, mpe ya Yakobi.” Moyize tekitaka, yandi vwandaka na kikesa ve ya kutala. Na yina, Tata ya beto tubilaka yandi: “Katula mapapa na makulu ya nge, samu ti kisika yina nge me telama kele ntoto ya longo.” Mu me tala ya tsyelika mpasi ya bantu ya munu na Ngipiti, mu me kuwa bidilu ya bawu, mpe mu me kulumuka samu na kukuula bawu. Ntangu yayi, kwenda—mu ke fidisa nge na Ngipiti.

Moyize yayi, yina bawu mangaka, bawu tubaka: “Nani kumisaka nge mfumu mpe zuzi?”—ni yandi yina Tata ya beto fidisaka bonso mfumu mpe muntu ya kukuula bawu, na nzila ya diboko ya mbazi yina talanaka na yandi na divunda. Muntu yayi basisaka bawu, yandi vwandaka sala bimangu mpe bidimbu na yinsi ya Ngipiti, na Nzadi ya Mbwaki, mpe na yinsi ya kuyuma bamvula makumi iya. Ni Moyize yayi yina tubilaka bana ya Isayeli: “Tata ya beto ke telemisa samu na beno mumbikudi mutindu munu, na kati ya bampangi ya beno.” Ni yandi yayi yina vwandaka na lukutakanu na yinsi ya kuyuma, na kintwadi ya mbazi yina vwandaka tuba na yandi na mongo ya Sinayi, mpe na batata ya beto—yandi bakaka mambu ya luzingu samu na kupesa beto.

Batata ya beto mangaka kulemvokila yandi; bawu pesaka yandi mukongo mpe na bantima ya bawu bawu vutukaka na Ngipiti, bawu tubilaka Aloni: “Yidikila beto banzambi yina ke twadisa beto, samu na Moyize yayi yina basisaka beto na yinsi ya Ngipiti, beto zaba ve yinki me kumina yandi.” Na bilumbu yina, bawu salaka mwana ya ngombe, bawu pesaka minkayulu na kiteki, mpe bawu yangalalaka na mambu yina maboko ya bawu salaka. Kasi Tata ya beto pesaka bawu mukongo, mpe yandi bikaka bawu na kufukimina binwani ya mazulu, mutindu ba sonikaka na dibuku ya mimbikudi: “Keti beno natinaka munu bambisi ya ba fwaka mpe minkayulu bamvula makumi yiya na yinsi ya kuyuma, dikanda ya Isayeli? Beno nataka yinzo ya lele ya Moloke, mpe mbwetete ya nzambi ya beno Refa, biteki yina beno salaka samu na kufukimina yawu; na yina, mu ke nata beno na kisika ya ntama kuluta Babilone.”

Bankooko ya beto vwandaka na Yinzo ya lele ya kimbangi na yinsi ya kuyuma. Yawu vwandaka mutindu yandi yina tubilaka Moyize zabisaka yandi na kusala yawu, na kulanda kifwani yina yandi talaka. Batata ya beto, na ndambu ya bawu, bakaka yawu mpe bawu kotisaka yawu na kintwadi ya Yozwe, ntangu bawu botolaka bayinsi yina Tata ya beto bingisaka na mantwala ya bawu. Yawu vwandaka mpidina tii na bilumbu ya Davidi, yandi yina Tata ya beto talaka mbote, mpe yandi lombaka nzila ya kusosa kisika ya kuzinga samu na Tata ya beto. Kasi ni Salomoni yina tungaka yinzo samu na yandi. Kasi Nzambi ya Zulu-Zulu ke zingaka ve na bayinzo yina maboko ya bantu salaka, mutindu mumbikudi ke tubaka:

“Zulu kele kiti ya munu ya kimfumu, mpe ntoto kele kisika ya kutula makulu ya munu. Yinzo ya nki mutindu beno ke tungila munu, Tata ya beto ke tuba, to wapi kisika ya kupema ya munu? Keti diboko ya munu salaka ve bima yina nyonso?”

«Beno bantu ya ntu-ngolo, bantu yina ba zengaka bubakala ve na ntima mpe na makutu, beno ke buyaka Mpeve ya Longo ntangu nyonso. Mutindu batata ya beno vwandaka, beno mpe ke sala mutindu mosi. Nani na kati ya mimbikudi yina batata ya beno talisaka ve mpasi? Bawu kufwaka bayina zabisaka katuka ntama kwiza ya Muntu ya Kudedama, yandi yina beno me yekula mpe beno me kufwa ntangu yayi. Beno yina bakaka nsiku na nzila ya bambazi, kasi beno landaka yawu ve.»

Ntangu bawu waka mambu yina, bawu dasukaka mingi, mpe bawu bandaka na kukweka meno ya bawu samu na yandi. Kasi Etiene, yina vwandaka ya kufuluka na Mpeve ya Longo, vumbulaka meso na zulu, mpe talaka nkembo ya Tata ya beto, mpe Yesu ya kutelama na lubakala ya Tata ya beto. a a v55 Etiene ke mona Yesu ya kutelama pene-pene ya Tata ya beto na zulu — Mwana yina ba ke pesa lukumu na lubakala ya Tata, yandi kele ya kuswaswana ti Tata kasi yandi ke kabola nkembo ya yandi.

Mpe yandi tubaka: «Beno tala, mu ke mona mazulu me kangudila mpe Mwana ya Muntu ya kutelama na lubakala ya Tata ya beto.»

Kasi bawu lookaka na ndinga ya ngolo, bawu kangaka makutu ya bawu, mpe bawu kwizaka na yandi na kintinu. Bawu basisaka yandi na ngaanda ya mbanza mpe bawu bulaka yandi matadi. Bambangi tulaka bilele ya bawu na makulu ya muntwenya mosi ya nkumbu Sawule.

Ntangu bawu vwandaka kubula yandi matadi, Etiene lookaka: «Mfumu Yesu, baka mpeve ya munu.» b b v59 Na kufwa, Etiene ke pesa mpeve ya yandi na maboko ya Yesu — kisambu kibeni yina Yesu sambilaka na Tata na kulunsi (Luka 23:46). Kusambila yawu na Yesu kele kundima ti yandi kele Mfumu.

Yandi fukamaka, mpe yandi lookaka na ndinga ya ngolo: «Mfumu, kukangila bawu ve disumu yayi.» Na nima, yandi lalaka.