Inkuru ya Data iraburanishwa
Abajijwe nimba ivyo bamurega ari ukuri, Sitefano yishura akoresheje inkuru yose ya Isirayeli: Data wacu abonekera Aburahamu, Yosefu, Mose yanswe n'abiwe, inyana y'inzahabu, urusengero rutigeze rukenerwa. Yita abamwumviriza abaragwa ba ba sekuruza. Baramutera amabuye, na we abasabira imbabazi.
7 1Umukuru w’abaherezi aca abaza ati: “Mbega ivyo vyose ni ukuri?”
2Sitefano aca avuga ati: “Bavukanyi na ba data, nimwumve: Data wa twese w’ubwiza yabonekeye sogokuruza Aburahamu i Mesopotamiya, atarabamwo i Harani,
3amubwira ati: ‘Va mu gihugu cawe no mu bene wanyu, uje mu gihugu nzokwereka.’
4Aca ava mu gihugu c’Abanyakaludaya, aba i Harani. Se amaze gupfa, Data wa twese amukura ng’aho amushikana muri iki gihugu mubamwo ubu. 5Nta ntoranwa yamuhayemwo, mbere n’ikirenge kimwe c’ubutaka; ariko yaramusezeraniye yuko we n’uruvyaro rwiwe inyuma yiwe bazogitunga, naho atari afise umwana. 6Kandi Data wa twese yavuze yuko uruvyaro rwiwe ruzoba abanyamahanga mu gihugu kitari icabo, ruzocishwa mu buja no kugirirwa nabi imyaka amajana ane.
7Data wa twese avuga ati: ‘Ihanga bazokorera nzoriharira, maze inyuma yaho bazova yo bansenge muri aha hantu.’
8Aca amuha isezerano ryo gukebwa. Aburahamu aca avyara Isaka, aramukeba ku musi ugira umunani; Isaka avyara Yakobo, Yakobo na we avyara ba sogokuruza cumi na babiri.
9Ba sogokuruza, bagiriye ishari Yozefu, baramugurisha ngo aje mu Misiri, mugabo Data wa twese yari kumwe na we, 10aramurokora mu ngorane ziwe zose, amuha ubuntu n’ubwenge imbere ya Farawo umwami w’i Misiri, uwamugize umutware w’i Misiri n’uw’urugo rwa Farawo rwose. 11Inzara n’imibabaro mininina biza ku Misiri hose no muri Kanani, maze ba data ntibaronka ivyo kurya. 12Yakobo yumvise yuko hariho intete mu Misiri, aca atuma ba data yo ubwa mbere. 13Mu rugendo rwa kabiri, Yozefu yimenyekanisha kuri bene wabo, maze Farawo amenya umuryango wa Yozefu. 14Yozefu aca atuma gutora se Yakobo n’incuti ziwe zose, abantu mirongo irindwi na batanu bose hamwe.
15Yakobo aca amanuka aja mu Misiri, aho arapfa, we na ba data. 16Baca bagarurwa i Shekemu, bahambwa mu mva Aburahamu yari yaguze amahera kuri bene Hamori i Shekemu.
17Uko igihe c’isezerano Data wa twese yari yahaye Aburahamu caregereza, ni ko abantu bagwira bongerekana mu Misiri, 18gushika aho havyuka undi mwami yaganza Misiri atari azi Yozefu. 19Uyu mwami yahendahenda abantu bacu, agirira nabi ba data, abahata ngo bate ibibondo vyabo bihere.
20Muri ico gihe ni ho Musa yavutse, mwiza imbere ya Data wa twese. Yareretswe amezi atatu mu nzu ya se. 21Igihe baca bamuta, umukobwa wa Farawo aramutora amurera nk’umwana wiwe. 22Musa yamenyereye ubwenge bw’Abanyamisiri bwose, kandi yari umunyenkomezi mu mvugo no mu bikorwa.
23Amaze imyaka mirongo ine, yiyumvira kugendera bene wabo, bene Isiraheli. 24Abonye umwe muri bo arenganywa, aca aburanira uwo yarenganywa, amuhora mu kwica wa Munyamisiri. 25Yiyumvira yuko bene wabo bazotahura yuko Data wa twese yariko abaronsa ubukiriro biciye mu kuboko kwiwe, mugabo ntibatahura.
26Ku musi ukurikira araza arababona bariko barwana, agerageza kubunga ati: ‘Bagabo, muri bene wanyu. Kubera iki murenganya umwe wundi?’ 27Mugabo wa muntu yarenganya mugenziwe asunika Musa, ati: ‘Ni nde yakugize umutware n’umucamanza wacu? 28Mbega woshaka kunyica nk’uko wishe wa Munyamisiri ejo?’ 29Kuri iryo jambo, Musa aca ahunga, aba umunyamahanga mu gihugu ca Midiyani, aho yavyariye abahungu babiri.
30Haciye imyaka mirongo ine, umumarayika aramubonekera mu bugaragwa bw’umusozi Sinayi, mu rurimi rw’umuriro w’igisaka cariko carasha. 31Musa arabibona aratangara; uko yariko aregera ngo arabe neza, ni ho ijwi rya Data wa twese ryaje riti:
32‘Ndi Imana ya ba sokuruza, Imana ya Aburahamu, iya Isaka n’iya Yakobo.’ Musa aca ajugumira, ntiyashoboye kuraba. 33Maze Data wa twese amubwira ati: ‘Iyambure inkweto mu birenge vyawe, kuko ahantu uhagaze ari ubutaka bweranda. 34Mu vy’ukuri nabonye imibabaro y’abantu banje mu Misiri, numvise ukuniha kwabo, maze nmanuka ngo mbarokore. None genda, ndakurungika mu Misiri.’
35Uyu Musa bari baranse, bati: ‘Ni nde yakugize umutware n’umucamanza?’, ni we Data wa twese yarungitse ngo abe umutware n’umucunguzi, biciye mu kuboko kw’umumarayika yamubonekeye mu gisaka. 36Uyu muntu ni we yabakuyemwo, akora ibitangaza n’ibimenyetso mu gihugu c’i Misiri, ku Kiyaga Gitukura, no mu bugaragwa mu myaka mirongo ine. 37Uyu ni Musa yabwiye bene Isiraheli ati: ‘Data wa twese azobavyurira umuhanuzi ameze nkanje, akwe muri bene wanyu.’ 38Uyu ni we yari mw’ikoraniro ryo mu bugaragwa, kumwe n’umumarayika yavuganye na we ku musozi Sinayi, hamwe na ba data; yaronse amajambo mazima ngo aduhe.
39Ba data banse kumugamburukira; baramuhakana, mu mitima yabo basubira i Misiri, 40babwira Aroni bati: ‘Dukorere imana zizotuja imbere. Kuri uwo Musa yadukuye mu gihugu c’i Misiri, ntituzi ivyamushikiye.’ 41Muri iyo misi baca bakora inyana, bashikaniza ikimazi ku gishushanyo, banezererwa ivyo amaboko yabo yakoze. 42Mugabo Data wa twese aca abahindukiriza umugongo, ababaheba ngo basenge ingabo zo mw’ijuru, nk’uko vyanditswe mu gitabu c’abahanuzi, ngo: ‘Mbega mwandetseye ibitungwa vyabazwe n’ibimazi mu myaka mirongo ine mu bugaragwa, nzu ya Isiraheli? 43Mwikoreye ihema rya Moloki n’inyenyeri y’imana yanyu Refani, ibigirwamana mwaremye ngo mubisenge; ni co gituma nzobakwirakwiza kure cane hakurya ya Babiloni.’
44Ba sokuruza bari bafise ihema ry’ubuhamya mu bugaragwa, nk’uko uwavuganye na Musa yamutegetse kuryubaka, akurikije icitegererezo yari yarabonye. 45Ba data na bo baryinjirana na Yosuwa igihe batwara amahanga Data wa twese yirukana imbere yabo. Vyagumye uko gushika mu misi ya Dawidi, 46uwaronse ubuntu imbere ya Data wa twese, maze asaba kuronka ahantu ho kubera Data wa twese ikibanza. 47Mugabo ni Salomo yamwubakiye inzu. 48Yamara Nyenintwaro ntaba mu nzu zakozwe n’amaboko y’abantu, nk’uko umuhanuzi avuga ati:
49‘Ijuru ni yo ntebe yanje y’ubwami, n’isi ni yo ntebe y’ibirenge vyanje. Ni inzu imeze gute mwonyubakira, ni ko Data wa twese avuga, canke ni hehe ho kuruhukira kwanje? 50Mbega si ukuboko kwanje kwaremye ibi vyose?’
51“Mwa bantu b’ibigamba mwe, mutakebwe mu mitima no mu matwi, mwama murwanya Mpwemu Yera, nk’uko ba so bagenza, ni ko namwe mugenza. 52Ni uwuhe mu bahanuzi ba so batahamye? Bishe abamenyesheje imbere y’igihe ukuza kw’Umugororotsi, uwo namwe ubu mwaguze mukamwica. 53Mwebwe mwaronse itegeko biciye ku bamarayika, mugabo ntimwariritwararo.”
54Bumvise ivyo baca barengwa n’ishavu, baramuhekenyera amenyo. 55Mugabo Sitefano, yuzuye Mpwemu Yera, araraba mw’ijuru, abona ubwiza bwa Data wa twese, na Yesu ahagaze iburyo bwa Data wa twese. a a v55 Sitefano abona Yesu ahagaze iruhande rwa Data wa twese mw’ijuru, Umwana aherwa iteka iburyo bwa Data, atandukanye na Data ariko asangiye ubwiza bwiwe.
56Aca avuga ati: “Ehe, ndabona amajuru yuguruye n’Umwana w’Umuntu ahagaze iburyo bwa Data wa twese.”
57Mugabo baca batakamba n’ijwi rirenga, biziba amatwi, bamwirukira icarimwe. 58Baca bamukwegera hanze y’igisagara, baramutera amabuye. Ivyabona bashira impuzu zabo ku birenge vy’umusore yitwa Sauli.
59Bakimutera amabuye, Sitefano aca atakamba ati: “Mwami Yesu, akira umutima wanje.” b b v59 Mu gupfa, Sitefano aragabiza umutima wiwe Yesu, iryo risengesho nyene Yesu yari yarasenze kuri Data ku musaraba (Luka 23:46). Kurisengera Yesu ni ukwemanga yuko ari we Mwami.
60Apfukamye, aratakamba cane ati: “Mwami, nt’ubabareho iki caha.” Maze aca asinzira.