Otamizning tarixi sud oldida
Ayblovlar rostmi, deb so'ralganda, Stefan Isroilning butun tarixi bilan javob beradi. Otamiz Ibrohimga zohir bo'ladi, keyin Yusuf keladi, so'ng o'z xalqi rad etgan Muso. Oltin buzoq yasaladi, hech qachon zarur bo'lmagan ma'bad quriladi. U tinglovchilarini ota-bobolarining merosxo'rlari deb ataydi. Ular uni toshbo'ron qiladi, u esa ular uchun kechirim so'raydi.
7 1Shunda bosh ruhoniy soʻradi: “Bularning hammasi rostmi?”
2Stefan dedi: “Birodarlar va otalar, menga quloq soling! Otamiz Ulugʻvorlik Egasi otamiz Ibrohimga, u hali Xoronda yashamasidan oldin, Mesopotamiyada zohir boʻlib,
3unga dedi: «Oʻz yurtingni va qarindoshlaringni tashlab, Men senga koʻrsatadigan yurtga bor.»
4Ibrohim bobillarning yurtini tashlab, Xoronga kelib oʻrnashdi. Otasi vafot etgach, Otamiz uni oʻsha yerdan hozir sizlar yashab turgan bu yurtga koʻchirdi. 5Otamiz unga bu yurtdan hech qanday meros bermadi, hatto bir qadam joy ham bermadi. Shunga qaramay, hali farzandi yoʻqligida ham, bu yurtni unga va undan keyingi naslu nasabiga mulk qilib berishni vaʼda qildi. 6Otamiz shuni ham aytdi: Uning zurriyoti begona bir yurtda musofir boʻlib, toʻrt yuz yil qul qilinib, zulm koʻradi.
7Otamiz dedi: «Ularni qul qilgan xalqni Oʻzim jazolayman. Shundan soʻng, ular u yurtdan chiqib, shu yerda Menga sajda qiladi.»
8Keyin Otamiz unga sunnat ahdini berdi. Shunday qilib, Ibrohim Isʼhoqni koʻrdi va sakkizinchi kuni uni sunnat qildi; Isʼhoqdan Yoqub, Yoqubdan esa oʻn ikki ota-bobomiz tugʻildi.
9Ota-bobolarimiz Yusufga hasad qilib, uni Misrga qul qilib sotib yuborishdi. Lekin Otamiz u bilan birga edi, 10uni barcha kulfatlaridan qutqardi, Misr podshosi Firʼavn huzurida unga iltifot va donolik ato etdi. Firʼavn esa uni butun Misr va oʻzining xonadoni ustidan hokim qilib tayinladi. 11Butun Misr va Kanʼanni ocharchilik hamda ogʻir kulfat qamrab oldi, ota-bobolarimiz esa ovqat topolmay qoldilar. 12Misrda gʻalla borligini eshitgach, Yoqub avval ota-bobolarimizni oʻsha yoqqa joʼnatdi. 13Ikkinchi marta borganlarida, Yusuf akalariga oʻzini tanitdi, Firʼavn ham Yusufning xonadoni haqida bilib oldi. 14Shundan soʻng, Yusuf otasi Yoqubni va jami yetmish besh kishi boʻlgan barcha qarindoshlarini oldirib keldi.
15Yoqub Misrga tushib bordi va oʻsha yerda u ham, ota-bobolarimiz ham vafot etdilar. 16Ularning jasadlari Shakamga olib borilib, Ibrohim Shakamda Xamor oʻgʻillaridan kumushga sotib olgan qabrga dafn etildi.
17Otamiz Ibrohimga bergan vaʼdaning vaqti yaqinlashgan sari, xalq Misrda koʻpayib, kattalashib bordi, 18toki Misr ustiga Yusufni tanimaydigan boshqa bir podsho taxtga chiqqunga qadar. 19Bu podsho xalqimizga hiyla ishlatib, ota-bobolarimizga zulm qildi va chaqaloqlarini oʻlimga tashlab ketishga majbur etdi.
20Oʻsha paytda Muso tugʻildi; u Otamiz nazdida goʻzal edi. Uch oy davomida otasining uyida tarbiyalandi. 21U tashlab yuborilganda esa, Firʼavnning qizi uni asrab olib, oʻz oʻgʻlidek boqib ulgʻaytirdi. 22Muso misrliklarning jamiki donoligidan taʼlim oldi, soʻzda ham, ishda ham qudratli edi.
23Qirq yoshga toʻlganda, u oʻz birodarlari — Isroil oʻgʻillarini yoʻqlab borishni koʻngliga tugdi. 24Ulardan biriga zulm qilinayotganini koʻrgach, u ezilgan odamni himoya qildi va misrlikni urib oʻldirib, uning qasdini oldi. 25U: «Birodarlarim Otamiz mening qoʻlim orqali ularga najot berayotganini tushunib yetsalar kerak», deb oʻylagandi, biroq ular tushunib yetmadilar.
26Ertasi kuni u ulardan ikkisini urishayotgan vaqtida koʻrib qoldi va ularni yarashtirmoqchi boʻlib dedi: «Birodarlar-ku sizlar! Nega bir-biringizga zulm qilyapsizlar?» 27Lekin oʻz yaqiniga zulm qilayotgan odam Musoni itarib yuborib dedi: «Seni kim bizning ustimizdan hokim va qozi qilib tayinladi? 28Kecha misrlikni oʻldirganing kabi, meni ham oʻldirmoqchimisan?» 29Bu soʻzni eshitib, Muso qochdi va Midiyon yurtida musofir boʻlib yashadi; oʻsha yerda ikki oʻgʻil koʻrdi.
30Qirq yil oʻtgach, Sino togʻining sahrosida yonayotgan buta alangasi ichida unga bir farishta zohir boʻldi. 31Muso buni koʻrib, hayratga tushdi; yaqinroqdan qaramoqchi boʻlib yaqinlashganda, Otamizning ovozi keldi:
32“Men otalaringning Xudosiman — Ibrohim, Isʼhoq va Yoqubning Xudosiman.” Muso qoʻrquvdan qaltirab, qarashga ham botinolmadi. 33Shunda Otamiz unga dedi: “Oyogʻingdan choriqlaringni yechgin, chunki sen turgan joy muqaddas zamindir. 34Misrda xalqimning chekkan azoblarini Men haqiqatan koʻrdim, nolasini eshitdim va ularni qutqarish uchun tushdim. Endi bor — Men seni Misrga yuboryapman.”
35Mana shu Muso — ular: “Seni kim hokim va qozi qilib tayinladi?” deb rad etgan Muso — Otamiz unga butada zohir boʻlgan farishtaning qoʻli orqali ham hokim, ham najotkor qilib yuborgan oʻsha kishidir. 36Mana shu odam Misr yurtida, Qizil dengizda va qirq yil davomida sahroda moʻjizalaru alomatlar koʻrsatib, ularni yetaklab chiqardi. 37Bu — Isroil oʻgʻillariga: “Otamiz sizlarga birodarlaringiz orasidan menga oʻxshash bir paygʻambar tiklab beradi”, deb aytgan Musodir. 38Bu — sahrodagi jamoat orasida, Sino togʻida oʻziga gapirgan farishta bilan va ota-bobolarimiz bilan birga boʻlgan kishidir; u bizlarga berish uchun hayotbaxsh soʻzlarni oldi.
39Ota-bobolarimiz unga itoat etishni istamadilar; uni rad etib, yuraklarida Misrga qaytdilar, 40Horunga dedilar: “Bizning oldimizda yurib boradigan xudolar yasab ber. Bizni Misr yurtidan yetaklab chiqqan bu Musoga kelsak, unga nima boʻlganini bilmaymiz.” 41Oʻsha kunlarda ular buzoq yasab, butga qurbonlik keltirdilar va oʻz qoʻllari yasagan narsadan quvonib bazm qildilar. 42Lekin Otamiz ulardan yuz oʻgirdi va ularni osmon jismlariga sajda qilishga tashlab qoʻydi; paygʻambarlar kitobida yozilganidek: “Ey Isroil xonadoni, qirq yil davomida sahroda Menga soʻyilgan hayvonlar va qurbonliklar keltirdingmi? 43Sizlar Molox chodirini va xudoyingiz Refanning yulduzini — sajda qilish uchun oʻzlaringiz yasagan butlarni koʻtarib yurdingiz. Shuning uchun Men sizlarni Bobildan ham naridagi yurtlarga surgun qilaman.”
44Ota-bobolarimizda sahroda shahodat chodiri bor edi; Muso bilan gaplashgan Zot uni oʻziga koʻrsatilgan namunaga muvofiq yasashni buyurgan edi. 45Ota-bobolarimiz esa uni oʻz navbatida Yoshua bilan birga, Otamiz ularning oldidan quvib chiqargan xalqlarning yerini egallaganlarida olib kirdilar. Chodir Dovud zamonigacha shunday turdi. 46Dovud Otamizning iltifotiga sazovor boʻldi va Otamizga maskan topishni iltimos qildi. 47Ammo Unga uy qurib bergan Sulaymon boʻldi. 48Lekin Valoyi Aʼlo odam qoʻli bilan qurilgan uylarda yashamaydi; paygʻambar aytganidek:
49“Osmon Mening taxtim, yer esa oyoqlarim kursisidir. Otamiz demoqda: Sizlar Menga qanaqa uy qurar edingiz, yo oromgohim qayerda boʻladi? 50Bu narsalarning barchasini Mening qoʻlim yaratgan emasmi?”
51“Ey boʻyinboʻsar xalq, qalbi va qulogʻi sunnatsizlar! Sizlar doimo Muqaddas Ruhga qarshi chiqasizlar — ota-bobolaringiz qanday boʻlgan boʻlsa, sizlar ham xuddi shundaysizlar. 52Ota-bobolaringiz paygʻambarlarning qaysi birini quvgʻin qilmagan? Ular Solih Zotning kelishini oldindan eʼlon qilganlarni oʻldirdilar — Oʻsha Zotga esa endi sizlar xiyonat qilib, Uni qatl etdingiz. 53Sizlar Tavrotni farishtalar orqali oldingiz, lekin unga amal qilmadingiz.”
54Bularni eshitganlarida, ular gʻazablanib, unga qarab tishlarini gʻijirlatdilar. 55Lekin Muqaddas Ruhga toʻla boʻlgan Stefan osmonga tikildi va Otamizning ulugʻvorligini hamda Otamizning oʻng tomonida turgan Isoni koʻrdi. a a v55 Stefan osmonda Otamizning yonida turgan Isoni koʻradi — Ota oʻng tomonida sharaflangan Oʻgʻil Otadan farqli boʻlsa-da, Uning ulugʻvorligida bahramanddir.
56U dedi: “Mana, koʻryapman, osmon ochilgan va Inson Oʻgʻli Otamizning oʻng tomonida turibdi.”
57Lekin ular baland ovozda baqirib, quloqlarini berkitdilar va birdaniga uning ustiga tashlandilar. 58Uni shahardan tashqariga sudrab chiqib, toshboʻron qildilar. Guvohlar esa choponlarini Shoul ismli bir yigitning oyogʻi ostiga qoʻydilar.
59Ular uni toshboʻron qilayotganlarida, Stefan nido qildi: “Ey Rabbim Iso, ruhimni qabul qilgin.” b b v59 Stefan jon berayotib, oʻz ruhini Isoga topshiradi — Iso xochda Otaga aytgan oʻsha ibodatni (Luqo 23:46). Buni Isoga ibodat qilish — Uni Rabbiy deb tan olishdir.
60Soʻng tiz choʻkib, baland ovozda nido qildi: “Ey Rabbim, bu gunohni ularga hisob qilmagin.” Shu soʻzlarni aytib, jon berdi.