प्रेषितांची कृत्ये 7

7 ¹ तेव्हा प्रमुख याजकाने विचारले, “या गोष्टी खऱ्या आहेत काय?”

² स्तेफनाने म्हटले, “बंधूंनो व वडिलांनो, ऐका: आमचा पिता अब्राहाम हारानात राहण्यापूर्वी, तो मेसोपोटामियात असताना, आपल्या गौरवशाली पित्याने त्याला दर्शन दिले.

³ आणि त्याला सांगितले, ‘तू आपला देश व नातलग सोडून जा, आणि मी तुला दाखवीन त्या देशात जा.’

⁴ तेव्हा त्याने बाबेलवासीयांचा देश सोडून हारानात वस्ती केली. त्याच्या वडिलांच्या मृत्यूनंतर आमच्या पित्याने त्याला तेथून, तुम्ही आता जेथे राहता त्या या देशात आणले. ⁵ त्याने त्याला त्यात कसलेच वतन दिले नाही, पावलभर भूमीसुद्धा नाही—तरी त्याला अजून मूलबाळ नसतानाही, त्याला व त्याच्यामागील त्याच्या संततीला ती वतन म्हणून देण्याचे वचन दिले. ⁶ आणि आमच्या पित्याने सांगितले की त्याची संतती परक्या देशात उपरी होईल, आणि चारशे वर्षे त्यांना दास करून त्यांच्यावर जुलूम केला जाईल.

⁷ ‘ज्या राष्ट्राची ते सेवा करतील त्याचा मी न्याय करीन,’ असे आमच्या पित्याने म्हटले, ‘आणि त्यानंतर ते बाहेर येऊन या ठिकाणी माझी उपासना करतील.’

⁸ त्याने त्याला सुंतेचा करार दिला. अब्राहामाला इसहाक झाला व त्याने आठव्या दिवशी त्याची सुंता केली; इसहाकाला याकोब झाला, आणि याकोबाला बारा पूर्वज झाले.

⁹ त्या पूर्वजांनी योसेफाचा मत्सर करून त्याला मिसरात विकून टाकले, पण आमचा पिता त्याच्याबरोबर होता, ¹⁰ आणि त्याने त्याला त्याच्या सर्व संकटांतून सोडवले, मिसरचा राजा फारो याच्यासमोर त्याला कृपा व ज्ञान दिले, आणि त्याला मिसरावर व फारोच्या सर्व घराण्यावर अधिपती केले. ¹¹ मग सर्व मिसर व कनान देशावर दुष्काळ व मोठे दुःख कोसळले, आणि आमच्या वडिलांना अन्न मिळेना. ¹² मिसरात धान्य आहे हे ऐकून याकोबाने आमच्या वडिलांना प्रथमच तेथे पाठवले. ¹³ दुसऱ्या खेपेला योसेफाने आपल्या भावांना आपली ओळख करून दिली, आणि फारोला योसेफाच्या कुळाची माहिती झाली. ¹⁴ मग योसेफाने आपला पिता याकोब व आपले सर्व नातलग, एकंदर पंच्याहत्तर माणसे, यांना बोलावून घेतले.

¹⁵ मग याकोब मिसरात गेला, आणि तो व आमचे वडील मरण पावले, ¹⁶ त्यांना परत शखेमात नेण्यात आले, आणि अब्राहामाने शखेमात हमोराच्या मुलांकडून रुप्याने विकत घेतलेल्या कबरेत त्यांना पुरण्यात आले.

¹⁷ आमच्या पित्याने अब्राहामाला दिलेल्या वचनाचा काळ जसजसा जवळ आला, तसतसे मिसरात लोक वाढले व बहुगुणित झाले, ¹⁸ शेवटी मिसरावर योसेफाला न ओळखणारा दुसरा राजा उदयास आला. ¹⁹ या राजाने आमच्या लोकांचा गैरफायदा घेतला व आमच्या वडिलांवर जुलूम केला, आणि त्यांना आपली तान्ही बाळे मरण्यासाठी टाकून द्यायला भाग पाडले.

²⁰ त्या काळी मोशेचा जन्म झाला, आणि आमच्या पित्याच्या दृष्टीने तो सुंदर होता. तीन महिने त्याच्या पित्याच्या घरी त्याचे संगोपन झाले. ²¹ आणि जेव्हा त्याला टाकून देण्यात आले, तेव्हा फारोच्या मुलीने त्याला दत्तक घेऊन आपला स्वतःचा मुलगा म्हणून त्याला वाढवले. ²² मोशेला मिसऱ्यांच्या सर्व ज्ञानाचे शिक्षण मिळाले, आणि तो बोलण्यात व कृतीत सामर्थ्यवान होता.

²³ तो चाळीस वर्षांचा झाला तेव्हा त्याने आपले भाऊ, इस्राएलाचे पुत्र, यांना भेटण्याचे ठरवले. ²⁴ त्यांच्यापैकी एकावर अन्याय होत असलेला पाहून त्याने त्या पीडिताचा बचाव केला आणि मिसऱ्याला ठार करून त्याचा सूड घेतला. ²⁵ आमचा पिता त्यांच्या हातून त्यांना तारण देत आहे हे आपले भाऊ समजतील असे त्याला वाटले, पण ते समजले नाहीत.

²⁶ दुसऱ्या दिवशी ते भांडत असताना तो त्यांच्याजवळ आला आणि त्यांच्यात समेट घडवण्याचा प्रयत्न करत म्हणाला, ‘गड्यांनो, तुम्ही तर भाऊ आहात—मग एकमेकांवर का अन्याय करता?’ ²⁷ पण जो आपल्या शेजाऱ्यावर अन्याय करत होता त्याने मोशेला बाजूला ढकलून म्हटले, ‘तुला आमच्यावर अधिपती व न्यायाधीश कोणी केले? ²⁸ काल जसा तू त्या मिसऱ्याला ठार मारलेस तसा मला मारायची तुझी इच्छा आहे काय?’ ²⁹ हा शब्द ऐकून मोशे पळून गेला आणि मिद्यान देशात उपरी म्हणून राहिला, तेथे त्याला दोन पुत्र झाले.

³⁰ चाळीस वर्षांनंतर सीनाय पर्वताच्या रानात जळत्या झुडपाच्या ज्वालेत एका देवदूताने त्याला दर्शन दिले. ³¹ ते पाहून मोशे विस्मित झाला; आणि जवळून पाहण्यासाठी तो जवळ जात असता आमच्या पित्याची वाणी आली:

³² ‘तुझ्या वडिलांचा देव—अब्राहामाचा, इसहाकाचा व याकोबाचा देव—मी आहे.’ तेव्हा मोशे थरथर कापू लागला व पाहण्याचे त्याला धाडस झाले नाही. ³³ मग आमच्या पित्याने त्याला म्हटले, ‘तू आपल्या पायांतले जोडे काढ, कारण ज्या ठिकाणी तू उभा आहेस ती पवित्र भूमी आहे. ³⁴ मिसरात असलेल्या माझ्या लोकांचे दुःख मी खरोखर पाहिले आहे, त्यांचे कण्हणे ऐकले आहे, आणि त्यांना सोडवण्यासाठी मी खाली उतरलो आहे. आता चल—मी तुला मिसरात पाठवीत आहे.’

³⁵ ‘तुला अधिपती व न्यायाधीश कोणी केले?’ असे म्हणून ज्या मोशेला त्यांनी नाकारले, त्याच मोशेला आमच्या पित्याने, त्याला झुडपात दर्शन दिलेल्या देवदूताच्या हातांद्वारे, अधिपती व सोडवणाराही म्हणून पाठवले. ³⁶ याच माणसाने मिसर देशात, तांबड्या समुद्रात व चाळीस वर्षे रानात अद्भुते व चिन्हे करून त्यांना बाहेर आणले. ³⁷ इस्राएलाच्या पुत्रांना, ‘आमचा पिता तुमच्या भावांतून माझ्यासारखा एक संदेष्टा तुमच्यासाठी उभा करील,’ असे सांगणारा तोच हा मोशे. ³⁸ सीनाय पर्वतावर त्याच्याशी बोलणारा देवदूत व आमचे वडील यांच्यासह रानातील मंडळीत जो होता तोच हा; त्याला आपल्याला देण्यासाठी जिवंत वचने मिळाली.

³⁹ आमच्या वडिलांनी त्याचे ऐकण्यास नकार दिला; त्यांनी त्याला नाकारले आणि आपल्या अंतःकरणांत ते मिसराकडे परत वळले, ⁴⁰ आणि अहरोनाला म्हणाले, ‘आमच्यापुढे चालण्यासाठी आम्हांला देव करून दे—कारण मिसर देशातून आम्हांला बाहेर आणणाऱ्या या मोशेचे काय झाले हे आम्हांला ठाऊक नाही.’ ⁴¹ त्या दिवसांत त्यांनी एक वासरू बनवले, त्या मूर्तीला यज्ञ अर्पण केला आणि आपल्या हातांनी घडवलेल्या वस्तूचा आनंदोत्सव केला. ⁴² पण आमचा पिता फिरला आणि त्यांना आकाशातील सैन्याची उपासना करायला सोडून दिले, जसे संदेष्ट्यांच्या पुस्तकात लिहिले आहे: ‘हे इस्राएलाच्या घराण्या, रानात चाळीस वर्षे तुम्ही मला वधलेली जनावरे व यज्ञ अर्पण केले काय? ⁴³ तुम्ही मोलखाचा तंबू व आपला देव रेफान याचा तारा वागवला, त्या मूर्ती ज्या तुम्ही उपासनेसाठी घडवल्या; म्हणून मी तुम्हांला बाबेलच्या पलीकडे दूर हद्दपार करीन.’

⁴⁴ रानात आमच्या पूर्वजांजवळ साक्षीचा तंबू होता, जो मोशेशी बोलणाऱ्याने त्याला दाखवलेल्या नमुन्याप्रमाणे बनवण्याची आज्ञा दिली होती त्याप्रमाणे. ⁴⁵ तो तंबू आमच्या वडिलांनी आपल्या पाळीने यहोशवाबरोबर आत आणला, जेव्हा आमच्या पित्याने त्यांच्यापुढून घालवलेल्या राष्ट्रांचे वतन त्यांनी घेतले. दाविदाच्या दिवसांपर्यंत तो तसाच राहिला, ⁴⁶ दावीद आमच्या पित्याच्या कृपेस पात्र झाला आणि त्याने आमच्या पित्यासाठी एक निवासस्थान शोधण्याची विनंती केली. ⁴⁷ पण त्याच्यासाठी घर शलमोनाने बांधले. ⁴⁸ तरीही परात्पर देव मानवी हातांनी बनवलेल्या घरांत राहत नाही, जसे संदेष्टा म्हणतो:

⁴⁹ ‘आकाश माझे सिंहासन आहे, आणि पृथ्वी माझे पादासन आहे. तुम्ही माझ्यासाठी कशा प्रकारचे घर बांधाल, असे आमचा पिता म्हणतो, किंवा माझ्या विसाव्याचे स्थान कोणते? ⁵⁰ या सर्व गोष्टी माझ्या हाताने केल्या नाहीत काय?’

⁵¹ अहो ताठमानाच्या लोकांनो, अंतःकरणाने व कानांनी बेसुंत असलेल्यांनो, तुम्ही सदा पवित्र आत्म्याला विरोध करता—जसे तुमचे वडील, तसेच तुम्हीही. ⁵² तुमच्या वडिलांनी कोणत्या संदेष्ट्याचा छळ केला नाही? ज्यांनी त्या नीतिमानाच्या येण्याविषयी आगाऊ घोषणा केली त्यांना त्यांनी ठार मारले—आणि आता त्या नीतिमानाला तुम्ही धरून दिले व त्याचा खून केला, ⁵³ देवदूतांच्या द्वारे नियमशास्त्र मिळवूनही तुम्ही ते पाळले नाही.”

⁵⁴ या गोष्टी ऐकून ते संतापले आणि त्याच्यावर दात खाऊ लागले. ⁵⁵ पण स्तेफन पवित्र आत्म्याने भरलेला असता, त्याने स्वर्गाकडे निरखून पाहिले, आणि आमच्या पित्याचे गौरव व येशूला आमच्या पित्याच्या उजवीकडे उभा असलेला पाहिला, ^a a v55 स्तेफन येशूला स्वर्गात आमच्या पित्याजवळ उभा असलेला पाहतो—पुत्राला पित्याच्या उजव्या हाताकडे सन्मानित केलेले, पित्याहून वेगळा तरीही त्याचे गौरव अंशी असलेला. ⁵⁶ आणि तो म्हणाला, “पाहा, मला स्वर्ग उघडलेला व मनुष्याचा पुत्र आमच्या पित्याच्या उजवीकडे उभा असलेला दिसत आहे.”

⁵⁷ पण त्यांनी मोठ्याने ओरडून आपले कान झाकून घेतले व एकजुटीने त्याच्यावर धावून गेले, ⁵⁸ आणि त्यांनी त्याला नगराबाहेर टाकून त्याच्यावर दगडमार केला. साक्षीदारांनी आपली वस्त्रे शौल नावाच्या एका तरुणाच्या पायांजवळ ठेवली. ⁵⁹ आणि ते त्याच्यावर दगडमार करत असता स्तेफनाने हाक मारली, “प्रभु येशू, माझा आत्मा स्वीकार.” ^b b v59 मरताना स्तेफन आपला आत्मा येशूच्या हाती सोपवतो—हीच प्रार्थना येशूने वधस्तंभावर पित्याला केली होती (लूक २३:४६). ती येशूला करणे म्हणजे त्याला प्रभु म्हणून कबूल करणे होय. ⁶⁰ मग गुडघे टेकून तो मोठ्याने ओरडला, “प्रभू, हे पाप त्यांच्याविरुद्ध धरू नकोस.” असे म्हणून तो निद्रावस्थेत गेला.