આપણા પિતાની કથા મુકદ્દમામાં
આરોપો સાચા છે કે નહિ એમ પૂછવામાં આવતાં સ્તેફન ઇઝરાયલની આખી કથાથી જવાબ આપે છે: ઈબ્રાહિમને દર્શન આપતા આપણા પિતા, યૂસફ, પોતાના જ લોકોએ નકારેલો મૂસા, સોનાનું વાછરડું, ક્યારેય જરૂરી ન હતું એવું મંદિર. તે પોતાના સાંભળનારાઓને તેઓના પૂર્વજોના વારસદાર કહે છે. તેઓ તેને પથ્થરે મારે છે, અને તે તેઓ માટે ક્ષમા માગે છે.
7 1ત્યારે પ્રમુખ યાજકે પૂછ્યું, “શું આ બાબતો સાચી છે?”
2સ્તેફને કહ્યું, “ભાઈઓ તથા પિતૃઓ, સાંભળો: આપણા પૂર્વજ ઇબ્રાહિમ હારાનમાં વસ્યા તે પહેલાં, જ્યારે તેઓ મેસોપોટેમિયામાં હતા, ત્યારે આપણા મહિમાના પિતા તેમને દેખાયા,
3અને તેમને કહ્યું, ‘તારો દેશ તથા તારા સંબંધીઓ છોડીને, હું જે દેશ તને બતાવીશ ત્યાં જા.’
4ત્યારે તેઓ બૅબિલોનીઓના દેશમાંથી નીકળીને હારાનમાં વસ્યા. તેમના પિતાના મૃત્યુ પછી, આપણા પિતાએ તેમને ત્યાંથી આ દેશમાં, જેમાં તમે હવે રહો છો, લાવીને વસાવ્યા. 5તેમણે તેમાં તેમને કશો વારસો આપ્યો નહિ, પગ મૂકવા જેટલી જમીન સુધ્ધાં નહિ—તોપણ તેમને સંતાન ન હતું છતાં આપણા પિતાએ વચન આપ્યું કે આ દેશ તેમને તથા તેમના પછી તેમના વંશજોને વતન તરીકે આપશે. 6અને આપણા પિતાએ કહ્યું કે તેમનો વંશ પારકા દેશમાં પરદેશી થશે, અને ચારસો વર્ષ સુધી ગુલામ બનાવાશે તથા તેમના પર જુલમ થશે.
7આપણા પિતાએ કહ્યું, ‘જે પ્રજાની તેઓ સેવા કરશે તેનો હું ન્યાય કરીશ, અને ત્યાર પછી તેઓ નીકળી આવીને આ સ્થળે મારી ભક્તિ કરશે.’
8તેમણે તેમને સુન્નતનો કરાર આપ્યો. ઇબ્રાહિમ ઇસહાકના પિતા થયા અને આઠમે દિવસે તેની સુન્નત કરી; ઇસહાક યાકૂબના પિતા થયા, અને યાકૂબ બાર પૂર્વજોના પિતા થયા.
9એ પૂર્વજોએ યૂસફની અદેખાઈ કરીને તેને મિસર જનારાઓના હાથમાં વેચી દીધો, પણ આપણા પિતા તેની સાથે હતા, 10અને તેમણે તેને તેની સર્વ વિપત્તિઓમાંથી છોડાવ્યો, અને મિસરના રાજા ફેરોની આગળ તેને કૃપા તથા જ્ઞાન આપ્યાં, જેણે તેને મિસર પર તથા પોતાના આખા ઘર પર અધિકારી ઠરાવ્યો. 11આખા મિસર તથા કનાનમાં દુકાળ તથા ભારે વિપત્તિ આવી પડી, અને આપણા પૂર્વજોને ખોરાક મળ્યો નહિ. 12મિસરમાં અનાજ છે એવું સાંભળીને યાકૂબે આપણા પૂર્વજોને પહેલી વાર ત્યાં મોકલ્યા. 13બીજી વારની મુલાકાતમાં યૂસફે પોતાના ભાઈઓ આગળ પોતાની ઓળખાણ આપી, અને ફેરોને યૂસફના કુટુંબની જાણ થઈ. 14અને યૂસફે પોતાના પિતા યાકૂબને તથા પોતાના સર્વ સંબંધીઓને, કુલ પંચોતેર જણને બોલાવી મંગાવ્યા.
15અને યાકૂબ મિસરમાં ગયા, અને તેઓ તથા આપણા પૂર્વજો મૃત્યુ પામ્યા. 16તેમને શખેમમાં પાછા લઈ જવામાં આવ્યા, અને જે કબર ઇબ્રાહિમે શખેમમાં હમોરના પુત્રો પાસેથી ચાંદી આપીને વેચાતી લીધી હતી તેમાં તેમને દફનાવવામાં આવ્યા.
17આપણા પિતાએ ઇબ્રાહિમને આપેલા વચનનો સમય જેમ પાસે આવતો ગયો, તેમ મિસરમાં લોકો વધ્યા તથા ઘણા થયા, 18જ્યાં સુધી મિસર પર બીજો એક રાજા ઊભો થયો, જે યૂસફને જાણતો ન હતો. 19આ રાજાએ આપણા લોકોનો ગેરલાભ લીધો અને આપણા પૂર્વજો પર જુલમ કર્યો, તેમનાં બાળકોને મરવા સારુ તજી દેવા તેમને ફરજ પાડી.
20એ સમયે મૂસાનો જન્મ થયો, જે આપણા પિતાની નજરમાં સુંદર હતો. તેના પિતાના ઘરમાં ત્રણ મહિના સુધી તેને ઉછેરવામાં આવ્યો. 21અને જ્યારે તેને તજી દેવામાં આવ્યો, ત્યારે ફેરોની દીકરીએ તેને દત્તક લઈને પોતાના દીકરા તરીકે તેને ઉછેર્યો. 22મૂસાને મિસરનું સર્વ જ્ઞાન શીખવવામાં આવ્યું, અને તે બોલવામાં તથા કાર્યમાં સામર્થ્યવાન હતો.
23જ્યારે તે ચાળીસ વર્ષનો થયો, ત્યારે તેણે પોતાના ભાઈઓ, ઇઝરાયલના પુત્રોની મુલાકાત લેવાનું નક્કી કર્યું. 24તેઓમાંના એક પર અન્યાય થતો જોઈને, તેણે એ પીડિત માણસનો પક્ષ લીધો અને મિસરીને મારી નાખીને તેનું વેર વાળ્યું. 25તેણે ધાર્યું કે તેના હાથથી આપણા પિતા તેમને ઉદ્ધાર આપે છે એમ તેના ભાઈઓ સમજશે, પણ તેઓ સમજ્યા નહિ.
26બીજે દિવસે તેઓ લડતા હતા ત્યારે તે તેમની પાસે આવ્યો અને તેમનો મેળ કરાવવા મથીને કહ્યું, ‘ભાઈઓ, તમે ભાઈઓ છો. તમે શા માટે એકબીજા પર અન્યાય કરો છો?’ 27પણ જે માણસ પોતાના પડોશી પર અન્યાય કરતો હતો તેણે મૂસાને એક બાજુ ધકેલીને કહ્યું, ‘તને અમારા પર અધિકારી તથા ન્યાયાધીશ કોણે ઠરાવ્યો? 28ગઈ કાલે જેમ તેં મિસરીને મારી નાખ્યો તેમ શું તું મને પણ મારી નાખવા માગે છે?’ 29આ વાત સાંભળીને, મૂસા નાસી ગયો અને મિદ્યાન દેશમાં પરદેશી તરીકે રહ્યો, જ્યાં તે બે પુત્રોનો પિતા થયો.
30ચાળીસ વર્ષ પછી, સિનાઈ પર્વતના અરણ્યમાં, બળતા ઝાંખરાની જ્વાળામાં એક દૂત તેને દેખાયો. 31મૂસાએ એ જોઈને આશ્ચર્ય પામ્યો; અને તે નજીકથી જોવા સારુ પાસે ગયો, ત્યારે આપણા પિતાની વાણી આવી:
32‘હું તારા પૂર્વજોનો ઈશ્વર છું—ઇબ્રાહિમનો, ઇસહાકનો તથા યાકૂબનો ઈશ્વર.’ મૂસા ધ્રૂજી ઊઠ્યો, અને જોવાની હિંમત કરી શક્યો નહિ. 33ત્યારે આપણા પિતાએ તેને કહ્યું, ‘તારા પગમાંથી ચંપલ કાઢી નાખ, કારણ કે જે જગ્યાએ તું ઊભો છે તે પવિત્ર ભૂમિ છે.’ 34મેં મિસરમાં મારા લોકોની પીડા ખરેખર જોઈ છે, તેમનો વિલાપ સાંભળ્યો છે, અને તેમને છોડાવવા ઊતરી આવ્યો છું. હવે જા—હું તને મિસર મોકલું છું.
35જે આ મૂસાનો તેમણે નકાર કરીને કહ્યું હતું, ‘તને અધિકારી તથા ન્યાયાધીશ કોણે ઠરાવ્યો?’—એ જ વ્યક્તિને આપણા પિતાએ અધિકારી તથા ઉદ્ધારક બન્ને તરીકે, ઝાંખરામાં તેને દેખાયેલા દૂતના હાથથી મોકલ્યો. 36એ માણસે મિસર દેશમાં, રાતા સમુદ્રમાં, તથા અરણ્યમાં ચાળીસ વર્ષ સુધી અદ્ભુત કાર્યો તથા ચમત્કારો કરીને તેમને બહાર કાઢી લાવ્યો. 37એ એ જ મૂસા છે જેણે ઇઝરાયલના પુત્રોને કહ્યું, ‘આપણા પિતા તમારા ભાઈઓમાંથી મારા જેવા એક પ્રબોધકને તમારે સારુ ઊભો કરશે.’ 38એ એ જ છે જે અરણ્યમાંની મંડળીમાં સિનાઈ પર્વત પર તેની સાથે બોલનારા દૂત સાથે તથા આપણા પૂર્વજો સાથે હતો—તેણે આપણને આપવા સારુ જીવતાં વચનો પ્રાપ્ત કર્યાં.
39આપણા પૂર્વજોએ તેને આધીન થવાનો નકાર કર્યો; તેમણે તેને નકારીને પોતાના હૃદયોમાં પાછા મિસર તરફ વળ્યા, 40અને હારૂનને કહ્યું, ‘અમારી આગળ ચાલે એવા દેવો અમારે સારુ બનાવ. કારણ કે આ મૂસા, જે અમને મિસર દેશમાંથી બહાર લાવ્યો, તેનું શું થયું તે અમે જાણતા નથી.’ 41એ દિવસોમાં તેમણે એક વાછરડું બનાવ્યું, મૂર્તિને બલિદાન ચઢાવ્યું, અને પોતાના હાથે બનાવેલી વસ્તુનો ઉત્સવ કર્યો. 42પણ આપણા પિતા મોં ફેરવી ગયા, અને આકાશના સૈન્યની ભક્તિ કરવા તેમને સોંપી દીધા, જેમ પ્રબોધકોના પુસ્તકમાં લખ્યું છે: ‘ઓ ઇઝરાયલના ઘર, અરણ્યમાં ચાળીસ વર્ષ સુધી શું તમે મારી આગળ મારી નાખેલાં પશુઓ તથા બલિદાનો લાવ્યા? 43તમે મોલેખનો તંબુ તથા તમારા દેવ રેફાનનો તારો ઊંચક્યો, એ મૂર્તિઓ જે તમે તેમની ભક્તિ કરવા સારુ ઘડી; માટે હું તમને બૅબિલોનની પેલે પાર દૂર દેશવટો દઈશ.’
44અરણ્યમાં આપણા પૂર્વજો પાસે સાક્ષ્યનો તંબુ હતો, જેમ મૂસાની સાથે બોલનારાએ તેને જોયેલા નમૂના પ્રમાણે તે બનાવવા ફરમાવ્યું હતું. 45આપણા પૂર્વજોએ પોતાના વારામાં, આપણા પિતાએ જે પ્રજાઓને તેમની આગળથી હાંકી કાઢી તેમનો કબજો તેમણે લીધો, ત્યારે તે યહોશુઆ સાથે લઈ આવ્યા. એમ તે દાઉદના દિવસો સુધી રહ્યો, 46જેમને આપણા પિતા આગળ કૃપા મળી, અને તેમણે આપણા પિતા સારુ વસવાટનું સ્થાન શોધી કાઢવા માગ્યું. 47પણ સુલેમાને તેમને સારુ ઘર બાંધ્યું. 48તોપણ પરાત્પર માણસના હાથે બનાવેલાં ઘરોમાં રહેતા નથી, જેમ પ્રબોધક કહે છે:
49‘આકાશ મારું રાજ્યાસન છે, અને પૃથ્વી મારા પગનું આસન છે. તમે મારે સારુ કેવું ઘર બાંધશો, એમ આપણા પિતા કહે છે, અથવા મારા વિશ્રામનું સ્થળ ક્યાં છે? 50શું આ સર્વ વસ્તુઓ મારા હાથે બનાવી નથી?’
51“ઓ હઠીલા લોકો, હૃદય તથા કાનમાં બેસુન્નત, તમે સદા પવિત્ર આત્માનો વિરોધ કરો છો—જેવા તમારા પૂર્વજો, તેવા જ તમે. 52પ્રબોધકોમાંના કોને તમારા પૂર્વજોએ સતાવ્યા નહિ? જેમણે નેકીવાનના આગમનની અગાઉથી ઘોષણા કરી તેમને તેમણે મારી નાખ્યા—જેને તમે હવે પરાધીન કરીને મારી નાખ્યા. 53તમે દૂતો દ્વારા નિયમ પામ્યા તોપણ તેને પાળ્યો નહિ.”
54હવે જ્યારે તેમણે આ વાતો સાંભળી ત્યારે તેઓ ખૂબ ક્રોધે ભરાયા, અને તેના પર દાંત કચકચાવ્યા. 55પણ સ્તેફને, પવિત્ર આત્માથી ભરપૂર થઈને, આકાશ તરફ એકીટશે જોયું, અને આપણા પિતાનો મહિમા તથા આપણા પિતાના જમણા હાથ પર ઈસુને ઊભેલા જોયા. a a v55 સ્તેફન ઈસુને આકાશમાં આપણા પિતાની પાસે ઊભેલા જુએ છે—પુત્રને પિતાના જમણા હાથ પર માન અપાયેલા, પિતાથી ભિન્ન તોપણ તેમના મહિમાના સહભાગી.
56અને તેણે કહ્યું, “જુઓ, હું આકાશ ઊઘડેલું અને માનવપુત્રને આપણા પિતાના જમણા હાથ પર ઊભેલા જોઉં છું.”
57પણ તેમણે મોટે અવાજે બૂમ પાડી, પોતાના કાન ઢાંકી દીધા, અને એકસાથે તેના પર ધસી આવ્યા. 58તેમણે તેને નગરની બહાર કાઢીને પથ્થરે માર્યો. સાક્ષીઓએ પોતાનાં વસ્ત્રો શાઉલ નામના એક જુવાનના પગ પાસે મૂક્યાં.
59અને જ્યારે તેઓ તેને પથ્થરે મારતા હતા, ત્યારે સ્તેફને મોટેથી કહ્યું, “ઓ પ્રભુ ઈસુ, મારા આત્માનો સ્વીકાર કરો.” b b v59 મરણ પામતાં, સ્તેફન પોતાનો આત્મા ઈસુને સોંપે છે—એ જ પ્રાર્થના જે ઈસુએ વધસ્તંભ પર પિતાને પ્રાર્થી હતી (લૂક ૨૩:૪૬). ઈસુને એ પ્રાર્થવું એ તેમને પ્રભુ તરીકે કબૂલવું છે.
60ઘૂંટણે પડીને, તેણે મોટેથી બૂમ પાડી, “ઓ પ્રભુ, આ પાપ તેમના પર ન ગણશો.” પછી તે ઊંઘી ગયો.