پيءُ جي ڪهاڻيءَ تي مقدمو
پڇيو وڃي ٿو ته ڇا الزام سچا آهن، ته ستفنس اسرائيل جي سڄي ڪهاڻيءَ سان جواب ڏئي ٿو: اسان جو پيءُ ابراهيم تي ظاهر ٿيو، يوسف، موسيٰ جنهن کي سندس پنهنجن رد ڪيو، سونو گابو، ۽ هيڪل جنهن جي ڪڏهن ضرورت ئي نه هئي. هو پنهنجن ٻڌندڙن کي سندن ابن ڏاڏن جا وارث سڏي ٿو. هو کيس سنگسار ڪن ٿا، ۽ هو انهن لاءِ معافي گهري ٿو.
اسان جو پيءُ آيتن ۾ ڳالهائي ٿو 3, 7, 32–34, 49–50
7 1پوءِ سردار ڪاهن پڇيو تہ ”ڇا اهي ڳالهيون سچ آهن؟“
2اسٽيفن چيو تہ ”اي ڀائرو ۽ ابا ڏاڏا، ٻڌو: جلوي وارو اسان جو پيءُ اسان جي ابي ابراهيم تي، حاران ۾ رهڻ کان اڳ، ميسوپوٽيميا ۾ ظاهر ٿي،
3کيس چيائين تہ ’پنهنجي ملڪ ۽ مائٽن کي ڇڏي، انهيءَ ملڪ ڏانهن هليو وڃ جيڪو آءٌ تو کي ڏيکاريندس.‘
4هو بابل وارن جي ملڪ مان نڪري حاران ۾ وڃي رهيو. سندس ابي جي وفات کان پوءِ اسان جي پيءُ کيس اتان هن ملڪ ۾ آندو جنهن ۾ اوهين هاڻي رهو ٿا. 5هن کيس ان ۾ ورثي طور هڪ پير جيتري زمين بہ نہ ڏنائين، پر واعدو ڪيائينس تہ اها زمين کيس ۽ سندس پويان اولاد کي ملڪيت طور ڏيندو، جيتوڻيڪ کيس ڪو ٻار نہ هو. 6اسان جي پيءُ اهو بہ فرمايو تہ سندس اولاد اهڙي ملڪ ۾ پرديسي ٿيندو جيڪو سندن پنهنجو نہ هوندو، ۽ چار سؤ ورهيه کين غلام بڻائي ستايو ويندو.
7’جنهن قوم جي هو غلامي ڪندا، تنهن جو آءٌ انصاف ڪندس،‘ اسان جي پيءُ فرمايو، ’۽ ان کان پوءِ هو نڪري هن جاءِ تي منهنجي عبادت ڪندا.‘
8هن کيس ختني جو عهد ڏنو. ابراهيم کان اسحاق پيدا ٿيو ۽ اٺين ڏينهن ختنو ڪيائينس؛ اسحاق کان يعقوب، ۽ يعقوب کان ٻارهن بزرگ پيدا ٿيا.
9بزرگن يوسف سان حسد ڪري کيس مصر ۾ وڪڻي ڇڏيو، پر اسان جو پيءُ ساڻس گڏ هو، 10سندس سڀني ڏکن مان کيس ڇڏايائين، ۽ مصر جي بادشاهه فرعون جي اڳيان کيس مقبوليت ۽ حڪمت ڏنائين؛ تنهن کيس مصر ۽ پنهنجي سڄي گهراڻي تي حاڪم بڻايو. 11سڄي مصر ۽ ڪنعان تي ڏڪار ۽ وڏي تڪليف آئي، ۽ اسان جي ابن ڏاڏن کي کاڌو نہ مليو. 12جڏهن يعقوب ٻڌو تہ مصر ۾ اناج آهي، تڏهن اسان جي ابن ڏاڏن کي پهريون دفعو اتي موڪليائين. 13ٻيءَ دفعي يوسف پاڻ کي پنهنجن ڀائرن آڏو ظاهر ڪيو، ۽ فرعون کي يوسف جي گهراڻي جي خبر پئجي وئي. 14پوءِ يوسف پنهنجي ابي يعقوب ۽ سڀني مائٽن کي گهرايو، جيڪي سڀ گڏي پنجهتر ماڻهو هئا.
15پوءِ يعقوب مصر ۾ هليو ويو، ۽ اتي هو ۽ اسان جا ابا ڏاڏا مري ويا. 16انهن کي شڪم ۾ واپس آندو ويو، ۽ انهيءَ قبر ۾ دفن ڪيو ويو جيڪا ابراهيم شڪم ۾ حمور جي پٽن کان چانديءَ جي عيوض خريد ڪئي هئي.
17جڏهن انهيءَ واعدي جو وقت ويجهو آيو جيڪو واعدو اسان جي پيءُ ابراهيم سان ڪيو هو، تڏهن مصر ۾ قوم وڌي ۽ گھڻي ٿي وئي، 18جيستائين مصر تي ٻيو بادشاهه بيٺو جنهن يوسف کي نہ سڃاتو. 19هن بادشاهه اسان جي قوم سان چالاڪي ڪئي ۽ اسان جي ابن ڏاڏن سان بدسلوڪي ڪئي، ايتري قدر جو کين مجبور ڪيائين تہ پنهنجن ننڍن ٻارن کي مرڻ لاءِ ڇڏي ڏين.
20انهيءَ وقت موسيٰ پيدا ٿيو، جيڪو اسان جي پيءُ جي نظر ۾ سهڻو هو. ٽي مهينا پنهنجي ابي جي گهر ۾ پاليو ويو. 21جڏهن کيس ڇڏي ڏنو ويو، تڏهن فرعون جي ڌيءَ کيس پاڻ وٽ کڻي پنهنجو پٽ بڻائي پاليائين. 22موسيٰ کي مصرين جي سڄي حڪمت جي تعليم ڏني وئي، ۽ هو ڳالهائڻ ۽ ڪم ڪرڻ ۾ طاقتور هو.
23جڏهن هو چاليهن ورهين جو ٿيو، تڏهن دل ۾ ارادو ڪيائين تہ پنهنجن ڀائرن، يعني اسرائيل جي پٽن کي ڏسڻ وڃي. 24جڏهن انهن مان هڪ کي ظلم سهندي ڏٺائين، تڏهن مظلوم جي حمايت ڪيائين ۽ مصريءَ کي ماري ڪڍي مظلوم جو بدلو ورتائين. 25هن سمجهيو تہ سندس ڀائر سمجهي وٺندا تہ اسان جو پيءُ سندس هٿان کين نجات ڏئي رهيو آهي، پر هنن نہ سمجهيو.
26ٻئي ڏينهن هو انهن وٽ پهتو جڏهن اهي وڙهي رهيا هئا، ۽ کين صلح ڪرائڻ جي ڪوشش ڪيائين، چيائين تہ ’اي ماڻهو، اوهين ڀائر آهيو. هڪ ٻئي سان ڇو ڏاڍائي ٿا ڪريو؟‘ 27پر جيڪو پنهنجي پاڙيسري سان ظلم ڪري رهيو هو، تنهن موسيٰ کي پري ڌڪي چيو تہ ’تو کي اسان تي حاڪم ۽ منصف ڪنهن مقرر ڪيو؟ 28ڇا تون مون کي بہ ماري وجهڻ ٿو گهرين جيئن تو ڪالهه مصريءَ کي ماريو هو؟‘ 29هن ڳالهه تي موسيٰ ڀڄي ويو ۽ مدين جي ملڪ ۾ پرديسي ٿي رهيو، جتي سندس ٻه پٽ پيدا ٿيا.
30چاليهن ورهين کان پوءِ سينا جبل جي بيابان ۾ ٻرندڙ ٻوٽي جي شعلي ۾ هڪ ملائڪ کيس ظاهر ٿيو. 31موسيٰ اهو ڏسي حيران ٿي ويو؛ جڏهن ويجهو ٿي ڏسڻ لڳو، تڏهن اسان جي پيءُ جو آواز آيو تہ
32’آءٌ تنهنجي ابن ڏاڏن جو خدا آهيان، يعني ابراهيم، اسحاق ۽ يعقوب جو خدا.‘ موسيٰ ڏڪڻ لڳو ۽ ڏسڻ جي همت نہ ڪيائين. 33پوءِ اسان جي پيءُ کيس فرمايو تہ ’پنهنجي پيرن مان چپل لاهي ڇڏ، ڇاڪاڻ تہ جنهن جاءِ تي تون بيٺو آهين سا پاڪ زمين آهي.‘ 34مون پنهنجي قوم جو مصر ۾ ڏک ضرور ڏٺو آهي، سندن ڪراهه ٻڌي آهي، ۽ کين ڇڏائڻ لاءِ هيٺ لهي آيو آهيان. هاڻي هل، آءٌ تو کي مصر ڏانهن موڪليان ٿو.
35هي اهو موسيٰ آهي جنهن کي هنن رد ڪري چيو تہ ’تو کي حاڪم ۽ منصف ڪنهن ڪيو؟‘—تنهن کي اسان جي پيءُ حاڪم ۽ ڇوٽڪارو ڏيندڙ ڪري موڪليو، انهيءَ ملائڪ جي هٿان جيڪو کيس ٻوٽي ۾ ظاهر ٿيو هو. 36هن مصر جي ملڪ ۾، ڳاڙهي سمنڊ تي ۽ چاليهن ورهين تائين بيابان ۾ عجب ۽ نشان ڏيکاريندي کين ڪڍي آندو. 37هي اهو موسيٰ آهي جنهن اسرائيل جي پٽن کي چيو تہ ’اسان جو پيءُ اوهان لاءِ اوهان جي ڀائرن مان مون جهڙو هڪ نبي اُٿاريندو.‘ 38هي اهو آهي جيڪو بيابان ۾ جماعت جي وچ ۾ هو، ۽ سينا جبل تي ساڻس ڳالهائيندڙ ملائڪ ۽ اسان جي ابن ڏاڏن سان گڏ هو، ۽ اسان کي ڏيڻ لاءِ جيئرا ڪلام حاصل ڪيائين.
39اسان جا ابا ڏاڏا سندس فرمانبرداري ڪرڻ نہ چاهيندا هئا؛ هنن کيس رد ڪيو ۽ پنهنجين دلين ۾ مصر ڏانهن موٽي ويا، 40هارون کي چيائون تہ ’اسان لاءِ اهڙا معبود ٺاهه جيڪي اسان جي اڳيان هلن. هي موسيٰ جنهن اسان کي مصر جي ملڪ مان ڪڍيو، تنهن کي ڇا ٿيو، سو اسان کي خبر ناهي.‘ 41هنن انهن ڏينهن ۾ ڳئون جي ٻچي جو بت ٺاهيو، بت آڏو قربانيءَ جي نذر چاڙهي، ۽ پنهنجن هٿن جي ٺاهيل شيءِ تي خوشيون ملهايائون. 42پر اسان جي پيءُ منهن موڙي کين آسمان جي لشڪر جي پوڄا ڪرڻ لاءِ حوالي ڪري ڇڏيو، جيئن نبين جي ڪتاب ۾ لکيل آهي تہ ’اي اسرائيل جا گهراڻا، ڇا اوهان چاليهن ورهين تائين بيابان ۾ مون لاءِ ذبح ٿيل جانور ۽ قربانيون آنديون هيون؟ 43اوهان مولوڪ جو خيمو ۽ پنهنجي معبود رفان جو تارو کنيو، اهي بت جيڪي اوهان انهن جي پوڄا لاءِ ٺاهيا؛ تنهنڪري آءٌ اوهان کي بابل کان بہ پري جلاوطن ڪندس.‘
44بيابان ۾ اسان جي ابن ڏاڏن وٽ شاهديءَ جو خيمو هو، جيئن موسيٰ سان ڳالهائيندڙ کيس حڪم ڏنو هو تہ انهيءَ نموني موجب ٺاهي جيڪو هن ڏٺو هو. 45اسان جي ابن ڏاڏن پوءِ ان کي يشوع سان گڏ آندو، جڏهن هنن انهن قومن جي ملڪ تي قبضو ڪيو جن کي اسان جي پيءُ سندن اڳيان ڪڍي ڇڏيو. ائين داؤد جي ڏينهن تائين رهيو، 46جنهن اسان جي پيءُ وٽ مقبوليت لڌي ۽ اسان جي پيءُ لاءِ رهڻ جي جاءِ ڳولهڻ جي اجازت گهري. 47پر سليمان ئي هو جنهن هن لاءِ گهر ٺاهيو. 48تڏهن بہ سڀ کان مٿانهون انسان جي هٿن جي ٺاهيل گهرن ۾ نٿو رهي، جيئن نبي چوي ٿو تہ
49’آسمان منهنجو تخت آهي، ۽ زمين منهنجي پيرن جي چوڪي آهي. اوهين منهنجي لاءِ ڪهڙو گهر ٺاهيندا، اسان جو پيءُ ٿو فرمائي، يا منهنجي آرام جي جاءِ ڪهڙي آهي؟ 50ڇا اهي سڀ شيون منهنجي هٿ نہ ٺاهيون؟‘
51”اي سخت ڳچيءَ وارا ماڻهو، دل ۽ ڪنن ۾ اڻ ختنا، اوهين هميشه پاڪ روح جي مخالفت ٿا ڪريو؛ جهڙو اوهان جي ابن ڏاڏن ڪيو، تهڙو ئي اوهين ٿا ڪريو. 52نبين مان ڪهڙي نبي کي اوهان جي ابن ڏاڏن نہ ستايو؟ هنن انهن کي ماري ڇڏيو جن سچار جي اچڻ جي اڳواٽ خبر ڏني، جنهن کي اوهان هاڻي پڪڙائي ماريو آهي. 53اوهان جن شريعت ملائڪن جي وسيلي ورتي، پر ان تي عمل نہ ڪيو.“
54جڏهن هنن اهي ڳالهيون ٻڌيون تہ ڏاڍا ڪاوڙجي پيا ۽ مٿس ڏند ڪرٽڻ لڳا. 55پر اسٽيفن پاڪ روح سان ڀرجي آسمان ڏانهن نهاريو ۽ اسان جي پيءُ جو جلوو ۽ اسان جي پيءُ جي ساڄي هٿ پاسي بيٺل يسوع کي ڏٺائين. a a v55 اسٽيفن آسمان ۾ يسوع کي اسان جي پيءُ جي ڀرسان بيٺل ٿو ڏسي — فرزند پيءُ جي ساڄي هٿ تي معزز، پيءُ کان جدا ٿي بہ سندس جلوي ۾ شريڪ.
56پوءِ چيائين تہ ”ڏسو، آءٌ آسمان کليل ۽ ابنِ آدم کي اسان جي پيءُ جي ساڄي هٿ پاسي بيٺل ٿو ڏسان.“
57پر هنن وڏي آواز سان رڙيون ڪري، ڪنن تي هٿ رکي مٿس ڪاهي پيا. 58هنن کيس شهر کان ٻاهر ڪڍي سنگسار ڪيو. شاهدن پنهنجا چوغا ساؤل نالي هڪ جوان جي پيرن وٽ رکيا.
59جڏهن هو کيس سنگسار ڪري رهيا هئا، تڏهن اسٽيفن دانهن ڪري چيو تہ ”اي خداوند يسوع، منهنجو روح قبول ڪر.“ b b v59 مرندي اسٽيفن پنهنجو روح يسوع جي سپرد ڪري ٿو — جيڪا دعا يسوع صليب تي پيءُ کي ڪئي هئي (لوقا 23:46)، اها ئي يسوع کي ڪرڻ کيس خداوند طور مڃڻ آهي.
60گوڏا ڀري وڏي آواز سان دانهن ڪيائين تہ ”اي خداوند، هيءُ گناهه هنن جي حساب ۾ نہ رک.“ پوءِ ننڊ ۾ پئجي ويو.