હવે છપાયેલી
પુસ્તક

દાઉદ અને મૃત્યુ વચ્ચેનો મિત્ર

નવા ચંદ્રના પર્વમાં ખાલી આસન અને છોકરાની પેલી પાર છોડેલાં તીર વડે દાઉદ અને યોનાથાન પારખે છે કે શાઉલ ખરેખર તેને મારી નાખવા માગે છે કે નહિ. શાઉલ પોતાના દીકરાને શાપ આપે છે અને તેના પર ભાલો ફેંકે છે. બંને મિત્રો રડતાં રડતાં છૂટા પડે છે, આપણા પિતા સમક્ષ કરેલા કરારથી બંધાયેલા.

અધ્યાય 20.

દાઉદ રામાના નાયોથથી ભાગીને યોનાથાન પાસે આવ્યો અને બોલ્યો, “મેં શું કર્યું છે? મારો અપરાધ શું છે, અને મેં તારા પિતાની વિરુદ્ધ એવું શું પાપ કર્યું છે કે તેઓ મારો જીવ લેવા માગે છે?”

યોનાથાને જવાબ આપ્યો, “એવું કદી નહિ! તું મરશે નહિ. મારા પિતા મોટી કે નાની દરેક વાત મને કહે છે. તો પછી આ વાત તેઓ મારાથી શા માટે છુપાવે? એવું નથી.”

પણ દાઉદે ફરીથી સમ ખાઈને કહ્યું, “તારા પિતા સારી રીતે જાણે છે કે તારી મારા પર કૃપાદૃષ્ટિ છે, અને તેમણે કહ્યું છે, ‘યોનાથાનને આ કહેશો નહિ, નહિ તો તે દુઃખી થશે.’ તોપણ આપણા પિતા જીવંત છે તે નિશ્ચિત છે તેમ, અને તું જીવે છે તેમ, મારી અને મૃત્યુ વચ્ચે માત્ર એક જ પગલું છે.”

યોનાથાને દાઉદને કહ્યું, “તું જે ઇચ્છે તે હું તારા માટે કરીશ.”

દાઉદે કહ્યું, “કાલે ચંદ્રદર્શન છે; મારે રાજા સાથે ભોજન કરવું જોઈએ. પણ મને ત્રીજી સાંજ સુધી ખેતરમાં સંતાઈ રહેવા દે. a a v5 ચંદ્રદર્શનનો ઉત્સવ એ હિબ્રૂ મહિનાના પહેલા દિવસને ચિહ્નિત કરતો માસિક ઉજવણીનો પ્રસંગ હતો, જે ખાસ બલિદાનો અને રાજાના ભોજન-ટેબલ પર ઔપચારિક સામૂહિક ભોજન સાથે પાળવામાં આવતો. જો તારા પિતા મારી ગેરહાજરી જુએ, તો કહેજે, ‘દાઉદે પોતાના શહેર બેથલેહેમ જવા માટે ઉતાવળે રજા માગી, કારણ કે ત્યાં તેના આખા કુળનું વાર્ષિક બલિદાન છે.’” જો તેઓ કહે, ‘સારું,’ તો તારા સેવકને સલામતી છે. પણ જો તેઓ ક્રોધે ભરાય, તો નિશ્ચિત જાણજે કે તેમણે મારી વિરુદ્ધ નુકસાન કરવાનું નક્કી કર્યું છે. તારા સેવક પર કૃપા કર—કેમ કે તેં મને આપણા પિતાની સમક્ષ તારી સાથે કરારમાં લાવ્યો છે. જો હું દોષિત હોઉં, તો તું પોતે જ મને મારી નાખ; પણ મને તારા પિતાના હાથમાં શા માટે સોંપે?

યોનાથાને કહ્યું, “એવું કદી નહિ! જો મને ખબર પડે કે મારા પિતા તને નુકસાન કરવા ધારે છે, તો શું હું તને ન કહું?”

દાઉદે પૂછ્યું, “જો તારા પિતા તને કઠોર જવાબ આપે, તો મને કોણ કહેશે?”

યોનાથાને કહ્યું, “ચાલ, આપણે ખેતરમાં જઈએ.” તેથી તેઓ બન્ને સાથે બહાર ગયા. યોનાથાને દાઉદને કહ્યું, “આપણા પિતા, ઇઝરાયલના ઈશ્વર, મારા સાક્ષી હો! કાલે કે ત્રીજા દિવસે હું મારા પિતાનું મન તપાસીશ—જો તેઓ તારા પ્રત્યે કૃપાળુ હોય, તો શું હું જરૂર તને સંદેશો મોકલીને જણાવીશ નહિ? પણ જો મારા પિતા તને નુકસાન કરવા ધારે, તો હું તને ચેતવણી આપીને સલામત વિદાય ન કરું તો આપણા પિતા મને સખત શિક્ષા કરે. જેમ આપણા પિતા મારા પિતાની સાથે હતા, તેમ તેઓ તારી સાથે રહે. પણ હું જીવું ત્યાં સુધી મારા પ્રત્યે આપણા પિતાનો અવિચળ પ્રેમ દર્શાવ, જેથી હું ન મરું. અને જ્યારે આપણા પિતા દાઉદના દરેક શત્રુને પૃથ્વીની સપાટી પરથી નાબૂદ કરે, ત્યારે પણ મારા કુટુંબ પરથી તારી કૃપા કદી કાપી ન નાખજે.” યોનાથાને દાઉદના ઘર સાથે કરાર કરીને કહ્યું, “આપણા પિતા દાઉદના શત્રુઓ પાસેથી હિસાબ માગો.” યોનાથાને દાઉદ પરના પોતાના પ્રેમને લીધે તેની પાસે ફરીથી સમ ખવડાવ્યા, કારણ કે તે તેને પોતાના જીવ જેટલો ચાહતો હતો. પછી યોનાથાને કહ્યું, “કાલે ચંદ્રદર્શન છે. તારી જગ્યા ખાલી હશે, તેથી તારી ગેરહાજરી જણાશે. પરમ દિવસે સાંજ તરફ, આ મુશ્કેલી શરૂ થઈ ત્યારે તું જ્યાં સંતાયો હતો ત્યાં ઉતાવળે જજે, અને એઝેલ પથ્થર પાસે રહેજે. હું નિશાન તાકતો હોઉં તેમ તેની બાજુએ ત્રણ તીર મારીશ. પછી હું છોકરાને મોકલીને કહીશ, ‘જા, તીર શોધી લાવ.’ જો હું તેને કહું, ‘જો, તીર તારી આ બાજુ છે—તે અહીં લઈ આવ,’ તો તું આવજે; કેમ કે આપણા પિતા જીવંત છે તે નિશ્ચિત છે તેમ, તને સલામતી છે, કશો ભય નથી. પણ જો હું છોકરાને કહું, ‘જો, તીર તારાથી આગળ છે,’ તો તું ચાલ્યો જજે—કેમ કે આપણા પિતાએ તને વિદાય કર્યો છે. અને તારી ને મારી વચ્ચે જે વાત થઈ છે તે વિશે—યાદ રાખજે, આપણા પિતા તારી ને મારી વચ્ચે સદાકાળ સાક્ષી તરીકે ઊભા છે.”

તેથી દાઉદ ખેતરમાં સંતાઈ ગયો. જ્યારે ચંદ્રદર્શન આવ્યું, ત્યારે રાજા ભોજન કરવા બેઠા. રાજા ભીંત પાસેની પોતાની રોજની જગ્યાએ બેઠા, યોનાથાન સામે, અને આબ્નેર શાઉલની બાજુએ બેઠો—પણ દાઉદની જગ્યા ખાલી હતી. તે દિવસે શાઉલ કંઈ બોલ્યા નહિ, કેમ કે તેમણે વિચાર્યું, “દાઉદને કંઈક થયું હશે જેથી તે વિધિ પ્રમાણે અશુદ્ધ થયો હશે—ખરેખર તે અશુદ્ધ હશે.” b b v26 વિધિ પ્રમાણે અશુદ્ધ હોવું એ એક હંગામી ધાર્મિક અવસ્થા હતી—જે ઘણી સામાન્ય બાબતોથી થતી—જે વ્યક્તિને પવિત્ર ભોજન કે ભક્તિમાં ભાગ લેતાં અટકાવતી.

બીજા દિવસે, એટલે મહિનાના બીજા દિવસે, દાઉદની જગ્યા ફરીથી ખાલી હતી. શાઉલે પોતાના દીકરા યોનાથાનને પૂછ્યું, “યિશાઈનો દીકરો ગઈ કાલે કે આજે ભોજન કરવા કેમ આવ્યો નથી?”

યોનાથાને જવાબ આપ્યો, “દાઉદે મને આગ્રહથી વિનંતી કરી કે તેને બેથલેહેમ જવા દઉં. તેણે કહ્યું, ‘મને જવા દે—અમારા કુટુંબનું શહેરમાં બલિદાન છે, અને મારા ભાઈએ મને ત્યાં આવવા આજ્ઞા કરી છે. જો તારી મારા પર કૃપા હોય, તો મને છટકી જઈને મારા ભાઈઓને મળવા દે.’ એ જ કારણે તે રાજાના ભોજન-ટેબલ પર આવ્યો નથી.”

શાઉલ યોનાથાન પર ક્રોધે ભરાયા: “અરે બળવાખોર ને આડા ચાલનારી સ્ત્રીના દીકરા! શું હું જાણતો નથી કે તું યિશાઈના દીકરાના પક્ષમાં ભળ્યો છે—તારી પોતાની શરમ માટે, અને તને જન્મ આપનારી તારી માની શરમ માટે? યિશાઈનો દીકરો પૃથ્વી પર જીવતો રહેશે ત્યાં સુધી, નહિ તું કે નહિ તારું રાજ સલામત રહેશે. હવે માણસ મોકલીને તેને મારી પાસે લાવ; કેમ કે તે મરવા જ જોઈએ.”

યોનાથાને પોતાના પિતાને પૂછ્યું, “તેને શા માટે મારી નાખવો જોઈએ? તેણે શું કર્યું છે?”

શાઉલે તેને મારી નાખવા તેના પર પોતાનો ભાલો ફેંક્યો, તેથી યોનાથાનને ખબર પડી કે તેના પિતાએ દાઉદને મારી નાખવાનું નક્કી કર્યું છે. યોનાથાન સળગતા ક્રોધમાં ભોજન-ટેબલ પરથી ઊઠી ગયો, મહિનાના બીજા દિવસે તેણે કંઈ ખાધું નહિ, અને દાઉદ માટે તે શોકમાં હતો, કેમ કે તેના પિતાએ દાઉદનું અપમાન કર્યું હતું.

સવારે યોનાથાન દાઉદને મળવા ખેતરમાં ગયો, અને તેની સાથે એક નાનો છોકરો હતો. તેણે પોતાના છોકરાને કહ્યું, “દોડ, હું જે તીર મારું તે શોધી લાવ.” છોકરો દોડ્યો ત્યારે યોનાથાને તીર તેની આગળ દૂર માર્યું. યોનાથાને મારેલા તીર પાસે છોકરો પહોંચ્યો ત્યારે યોનાથાને તેની પાછળ બૂમ પાડી, “શું તીર તારાથી આગળ નથી?” યોનાથાને છોકરાની પાછળ બૂમ પાડી, “ઉતાવળ કર! જલદી! ઊભો ન રહે!” છોકરાએ તીર ભેગાં કરીને પોતાના ધણી પાસે આવ્યો. છોકરાને આ બધાની કશી ખબર નહોતી; ફક્ત યોનાથાન અને દાઉદ તેનો અર્થ જાણતા હતા. પછી યોનાથાને પોતાનાં હથિયાર છોકરાને આપીને કહ્યું, “જા, આ શહેરમાં પાછાં લઈ જા.”

છોકરો ગયો ત્યારે દાઉદ પથ્થરની દક્ષિણ બાજુએથી ઊઠ્યો, ભોંય પર ઊંધો પડ્યો, અને ત્રણ વાર નમ્યો. તેઓએ એકબીજાને ચુંબન કર્યું અને સાથે રડ્યા, પણ દાઉદ સૌથી વધારે રડ્યો. યોનાથાને દાઉદને કહ્યું, “શાંતિએ જા—કેમ કે આપણે બન્નેએ આપણા પિતાના નામે સમ ખાધા છે: ‘આપણા પિતા તારી ને મારી વચ્ચે, અને તારા ને મારા વંશજોની વચ્ચે, સદાકાળ સાક્ષી છે.’” પછી દાઉદ ઊઠીને ચાલ્યો ગયો; અને યોનાથાન શહેરમાં પાછો ગયો.