Kayini na Abeli

Abavandimwe babiri bazana amaturo; ni iry'Abeli ryonyine rishimirwa, maze Data wa twese aburira Kayini ko icyaha kimwiteze. Kayini aramwica, hanyuma agerageza kuvuguruza igihano cye. Ahabwa ikimenyetso cyo kumurinda n'ubuzima bwo kuzerera mu burasirazuba bwa Edeni.

Igice cya 4.

Adamu aryamana n'umugore we Eva, asama inda abyara Kayini, aravuga ati: “Mbifashijwemo na Data wa twese mbyaye umuhungu.” ^a Nyuma abyara murumuna we Abeli. Abeli yaragira amatungo, naho Kayini yakoraga ubutaka. Hashize igihe, Kayini azanira Data wa twese ituro ry'imbuto z'ubutaka. Na we Abeli azana impfura z'umukumbi we n'ingimbu zazo. Data wa twese ashimira Abeli n'ituro rye, ariko Kayini n'ituro rye ntiyabishimira, nuko Kayini ararakara cyane n'amaso ye ahanama.

Data wa twese abwira Kayini ati: “Kuki urakaye? Kuki amaso yawe yahanamye? Niba ukora neza, ntuzemerwa? Ariko nutabikora, icyaha kirakwitereye imbere y'urugi, kikwifuza, nyamara ukwiye kukiganza.”

Kayini abwira murumuna we Abeli ati: “Tujye mu murima.” Bahageze, Kayini atera murumuna we Abeli aramwica. ^b

Nuko Data wa twese arabaza Kayini ati: “Abeli murumuna wawe ari he?” Aramusubiza ati: “Simbizi. Mbese ni njye umurinzi wa murumuna wanjye?”

Data wa twese aravuga ati: “Ni iki wakoze? Ijwi ry'amaraso ya murumuna wawe ranyitakambira rivuye mu butaka. None ubu uravumwe ukirukanwa mu butaka bwasamye umunwa bwakira amaraso ya murumuna wawe avuye mu ntoki zawe. Nuhinga ubutaka ntibuzongera kuguha imbaraga zabwo; uzaba umuhunzi uzerera ku isi.”

Kayini abwira Data wa twese ati: “Igihano cyanjye kirandenze sinshobora kugihangana. Uyu munsi uranyirukana muri ubu butaka; nzahishwa ntabone mu maso hawe, mbe umuhunzi uzerera ku isi, kandi uzambona wese azanyica.”

Ariko Data wa twese aramubwira ati: “Oya, uzica Kayini wese azahōrerwa incuro ndwi.” Nuko Data wa twese ashyiraho Kayini ikimenyetso, kugira ngo ntihagire umusanga ngo amwice. ^c

Kayini ava mu maso ha Data wa twese, atura mu gihugu cya Nodi, iburasirazuba bwa Edeni. ^d

Kayini aryamana n'umugore we, asama inda abyara Henoki. Yari yubaka umujyi, awita izina ry'umuhungu we Henoki. Iradi yavukiye Henoki. Iradi na we abyara Mehuyayeli, naho Mehuyayeli yabyara Metushayeli, Metushayeli akabyara Lameki. Lameki arongora abagore babiri, umwe yitwaga Ada, undi akitwa Sila. Ada abyara Yabali, se w'abatura mu mahema n'abashumba b'amatungo. Murumuna we yitwaga Yubali, we yari se w'abacuranga inanga bose n'abavuza imyirongi. Sila na we abyara Tubali-Kayini, ukora ibikoresho byose by'umuringa n'iby'icyuma; mushiki wa Tubali-Kayini yitwaga Nāma. Lameki arabwira abagore be ati: “Mwa Ada na Sila, nimunyumve; bagore ba Lameki, nimwumve ibyo mvuga. Nishe umuntu wankomerekeje, umusore wankubise. Niba Kayini azahōrerwa incuro ndwi, Lameki we azahōrerwa incuro mirongo irindwi na ndwi.”

Adamu arongera aryamana n'umugore we, abyara umuhungu amwita Seti: “Data wa twese yampaye undi mwana mu cyimbo cya Abeli, kuko Kayini yamwishe.” ^e Seti na we abyara umuhungu amwita Enoshi. Icyo gihe abantu batangira gusenga izina rya Data wa twese.

Ibisobanuro byo hasi

^aIntangiriro 4:1 — Izina Kayini risa n'ijambo risobanura “kuronka” cyangwa “kubyara” — Eva amwita atyo kubera ubufasha yabonye mu kumuzana kuri iyi si.
^bIntangiriro 4:8 — Aya magambo ntaboneka mu nyandiko y'Igiheburayo, ariko aboneka mu y'Abasamariya n'iy'Ikigiriki n'iy'Igisiriya.
^cIntangiriro 4:15 — Ndetse na nyuma y'ubwicanyi bwa mbere, Data wa twese ntiyataye Kayini — yamushyizeho ikimenyetso cyo kumurinda. Impuhwe za Data zigera no ku bagizi ba nabi.
^dIntangiriro 4:16 — Nodi bisobanura “kuzerera.” Kayini, waciriwe guzerera ku isi, atura mu gihugu cyo kuzerera ubwacyo.
^eIntangiriro 4:25 — Izina Seti risa n'ijambo risobanura “gutangwa” cyangwa “gushyirwaho” — Eva amwita atyo kubera umwana Data wa twese yamuhaye mu cyimbo cya Abeli.