Yakub Manggon ing Tanah Kanaan
Yusuf nglapurake tumindake sedulur-sedulure, nganggo jubah sing digawekake bapakne, lan nyritakake impen yen dheweke padha sujud marang dheweke. Sedulur-sedulure ngrancang arep mateni dheweke, nanging malah ngedol dheweke, lan ngandelake jubah sing kebak getih kanggo nyritakake liyane. Yakub ora gelem dilipur babar pisan.
37 1Yakub manggon ing tanah panggonane bapakne biyen urip dadi wong neneka, yaiku tanah Kanaan. 2Iki sejarahe turune Yakub. Yusuf, nom-noman umur pitulas taun, angon wedhus bebarengan karo para sadulure, yaiku anak-anake Bilha lan Zilpa, somahe bapakne—lan Yusuf nglapurake marang bapakne bab pokale para sadulure mau kang ala. 3Israel luwih nresnani Yusuf tinimbang anak-anake liyane kabeh, amarga Yusuf lair nalika Israel wis tuwa, mulane Israel nggawekake jubah warna-warni. 4Bareng para sadulure padha weruh yen bapakne luwih nresnani Yusuf tinimbang dheweke kabeh, banjur padha sengit marang Yusuf lan ora bisa guneman kanthi becik marang dheweke.
5Yusuf ngimpi, banjur dicritakake marang para sadulure, satemah dheweke saya padha sengit marang Yusuf. 6Yusuf kandha marang para sadulure: “Padha rungokna impenku iki: 7Dumadakan kita padha mbentheli gandum ing pategalan, lan dumadakan gandumku ngadeg jejeg, lan dumadakan gandummu padha ngrubung sarta ndhingkluk sujud marang gandumku.”
8Para sadulure banjur padha kandha marang Yusuf: “Apa kowe arep dadi ratu ngerehake aku kabeh? Apa kowe arep mrentah aku kabeh?” Mulane dheweke saya padha sengit marang Yusuf marga saka impen lan tembunge mau. 9Yusuf ngimpi maneh, banjur dicritakake marang para sadulure: “Delengen, aku ngimpi maneh—srengenge, rembulan, lan lintang sewelas padha sujud marang aku.” 10Bareng impen mau dicritakake marang bapakne lan para sadulure, bapakne nyeneni Yusuf: “Impen apa iki kang kokimpekake? Apa aku, ibumu, lan para sadulurmu kudu teka sujud sumungkem ing bumi marang kowe?” 11Para sadulure padha meri marang Yusuf, nanging bapakne tansah ngeling-eling bab mau.
Diutus Nemoni Para Sadulure
12Kacarita para sadulure padha lunga angon wedhuse bapakne ing sacedhake Sikhem. 13Israel banjur kandha marang Yusuf: “Para sadulurmu rak lagi padha angon wedhus ing Sikhem, ta? Mrenea, kowe arep dakkongkon nemoni dheweke.” Wangsulane Yusuf: “Inggih, kula sumadya.”
14Israel banjur kandha: “Lungaa, tilikana kepriye kaanane para sadulurmu lan wedhus-wedhuse, banjur aku wenehana kabar.” Dadi Yusuf diutus saka Lebak Hebron, satemah Yusuf tekan ing Sikhem. 15Ana wong nemoni Yusuf nalika lagi klayaban ing ara-ara, banjur ditakoni: “Kowe nggoleki apa?”
16Wangsulane Yusuf: “Kula madosi sadherek-sadherek kula. Punapa panjenengan saged mratelakaken ing pundi anggenipun sami angen menda?”
17Wangsulane wong mau: “Wong-wong kuwi wis padha lunga saka kene. Aku krungu padha kandha, ‘Ayo padha menyang Dotan.’” Yusuf banjur nututi para sadulure, lan ketemu ana ing Dotan.
18Para sadulure padha weruh Yusuf saka kadohan, lan sadurunge Yusuf tekan, dheweke wis padha ngrancang arep mateni Yusuf.
19Padha kandha marang sapadha-padha: “Lah kae si tukang ngimpi teka!” 20“Saiki, ayo padha dipateni, dicemplungna ing salah sijine luwangan, banjur padha kandha yen dipangan kewan galak. Kita bakal padha weruh kepriye dadine impene mau.”
21Ruben krungu bab iku, banjur ngudi ngluwari Yusuf saka tangane para sadulure. Kandhane: “Aja padha dipateni.” 22Ruben kandha maneh marang wong-wong mau: “Aja padha ngwutahake getih—cemplungna wae ing sumur ing ara-ara samun iki, nanging aja kokgepok.” Ruben kandha mangkono supaya bisa ngluwari Yusuf saka tangane wong-wong mau lan ngulihake marang bapakne. 23Bareng Yusuf tekan ngarepe para sadulure, jubahe banjur padha dilukari—jubah warna-warni kang disandhang mau. 24Yusuf banjur dicekel lan dicemplungake ing sumur. Sumure kothong, ora ana banyune.
25Wong-wong mau banjur padha lungguh arep mangan, bareng padha ndengengek, weruh ana rombongan wong Ismael teka saka Gilead, untane padha momot rempah-rempah, balsem, lan blendok mur, lagi lumaku menyang Mesir. 26Yehuda banjur kandha marang para sadulure: “Apa untunge kita yen mateni sadulur kita dhewe lan ndhelikake getihe? 27Ayo, dheweke kita edol marang wong Ismael wae, aja nganti kita gawe piala dhewe—dheweke rak sadulur kita, daging kita dhewe.” Para sadulure padha sarujuk. 28Nalika ana sudagar Midian padha liwat, para sadulure banjur ngunggahake Yusuf saka sumur, lan Yusuf diedol marang wong Ismael regane rong puluh sekel salaka, banjur Yusuf digawa menyang Mesir dening wong Ismael mau.
29Bareng Ruben bali menyang sumur mau lan weruh yen Yusuf wis ora ana ing kono, banjur nyuwek-nyuwek sandhangane. 30Banjur bali menyang panggonane para sadulure, kandhane: “Bocahe wis ora ana! Saiki aku kudu menyang ngendi?”
31Wong-wong mau banjur njupuk jubahe Yusuf, mbeleh wedhus berok, nuli jubah mau dicelupake ing getih. 32Jubah warna-warni mau banjur dikirimake lan digawa menyang ngarsane bapakne, kandhane: “Kula sami manggih punika. Sumangga katiti: punapa punika jubahipun putra panjenengan, punapa sanes?”
33Bapakne banjur nitik jubah mau: “Iki jubahe anakku—dheweke dipangan kewan galak! Yusuf mesthi wis dicabik-cabik.” 34Yakub banjur nyuwek-nyuwek sandhangane, nganggo sandhangan prihatin, lan sungkawa marga anake nganti pirang-pirang dina lawase. 35Sakehe anake lanang lan wadon padha teka arep nglipur, nanging Yakub ora gelem dilipur, kandhane: “Ora, aku bakal mudhun kanthi prihatin nemoni anakku ing jagading wong mati.” Dadi bapakne tansah nangisi Yusuf. a a v35 Sheol iku alam pati—papan kang surem, panggonan kang dituju dening saben wong nalika mati, dudu pangerten Prajanjian Anyar ing tembe kang nganggep naraka minangka papan pangadilan. 36Dene wong Midian mau ngedol Yusuf ing Mesir marang Potifar, sawijining punggawane Firaun lan senapatine prajurit jaga.