Ora Ana Apa-apa Kang Sinamun ing Ngarsane Rama kita
Pepeling marang lamis lan srakah, kang ditalesi dening wong tani kang mbangun lumbung kang luwih gedhe ing wengi nalika dheweke mati. Banjur kosok baline: manuk emprit, manuk gagak lan kembang bakung, lan Rama kita kang sumurup apa kang kokbutuhake. Para abdi didhawuhi tetep nganggo sandhangan lan melek, lan Yesus ngandika yen panjenengane nekakake pasulayan.
12 1Ing nalika iku, nalika wong maewu-ewu padha nggrombol nganti padha idak-idakan, Gusti Yesus wiwit ngandika dhisik marang para sakabate: “Padha ngati-atia marang ragine wong Farisi—yaiku lelamis. 2Ora ana barang kang kasingidan kang ora bakal kawedharake, lan ora ana barang kang sinamun kang ora bakal kasumurupan. 3Mulane apa kang kokucapake ing pepeteng bakal keprungu ing pepadhang, lan apa kang kokbisikake ing kamar-kamar bakal diundhangake saka payon.
4“Aku pitutur marang kowe, he mitra-mitraKu: aja padha wedi marang wong kang mateni badan, banjur sawise iku ora bisa tumindak apa-apa maneh. 5Aku bakal nuduhake marang kowe sapa kang kudu kokwedeni: wedia marang Panjenengane kang sawise mateni, kagungan panguwasa nyemplungake kowe menyang nraka. Iya, Aku pitutur marang kowe, wedia marang Panjenengane.
6Apa manuk emprit lima ora didol rega dhuwit rong sen? Nanging ora ana siji wae kang dilalekake ing ngarsane Rama kita. a a v6 Asarion iku dhuwit tembaga cilik kang murah ajine—rong iji bisa kanggo tuku manuk emprit lima. 7Nanging dalah rambut ing sirahmu iku kabeh wis kaetung. Aja wedi—kowe luwih aji tinimbang manuk emprit akeh.
8“Aku pitutur marang kowe, sing sapa ngakoni Aku ana ing ngarepe wong akeh, Putraning Manungsa uga bakal ngakoni wong iku ana ing ngarepe para malaekate Rama kita. 9Nanging sing sapa nyelaki Aku ana ing ngarepe wong akeh, bakal diselaki ana ing ngarepe para malaekate Rama kita. 10Saben wong kang ngucapake tembung nglawan Putraning Manungsa bakal kaapura, nanging sing sapa nyenyamah Sang Roh Suci ora bakal kaapura. 11Samangsa kowe digawa menyang ngarsane papan-papan pangibadah, para panggedhe lan para panguwasa, aja padha sumelang kepriye anggonmu mbelani awakmu dhewe utawa apa kang bakal kokucapake, 12amarga Sang Roh Suci bakal mulang kowe ing wayah iku uga apa kang kudu kokucapake.”
Wong Gemblung Kang Nglalekake Rama kita
13Ana sawijining wong ing antarane wong golongan mau matur marang Panjenengane: “Guru, mugi dhawuh dhateng sadherek kawula supados mbagi warisan kaliyan kawula.”
14Nanging Gusti Yesus ngandika marang wong iku: “Heh, sapa kang ngangkat Aku dadi hakim utawa juru pamisah tumrap kowe?” 15Panjenengane banjur ngandika marang wong-wong mau: “Padha diwaspada! Jaganen awakmu marang sakabehing kamurkan, amarga urip iku ora gumantung marang akehing barang darbe.”
16Panjenengane banjur paring pasemon marang wong-wong mau: “Ana sawijining wong sugih kang palemahane ngasilake panen kang becik.
17Wong iku mikir ing sajroning ati: ‘Kepriye becike tumindakku? Aku ora duwe papan kanggo nyimpen pametuku.’ 18Banjur kandha: ‘Mangkene tumindakku: lumbung-lumbungku dakbubrahi, dakgawe kang luwih gedhe, lan sakabehing gandumku lan barang-barangku bakal daksimpen ana ing kono.’ 19‘Lan aku bakal kandha marang nyawaku: “Heh nyawa, kowe wis nyimpen akeh barang kanggo pirang-pirang taun—ngasoa, mangana, ngombea, seneng-senenga.”’
20Nanging Rama kita ngandika marang wong iku: ‘Heh wong gemblung! Bengi iki uga nyawamu bakal dijaluk saka kowe. Lah apa kang wis kokcepakake iku bakal dadi duweke sapa?’ 21Kaya mangkono kang kelakon tumrap saben wong kang nglumpukake bandha kanggo awake dhewe, nanging ora sugih tumrap Rama kita.”
Rama kita Mirsa Apa Kang Kokbutuhake
22Gusti Yesus banjur ngandika marang para sakabate: “Mulane Aku pitutur marang kowe: aja padha sumelang bab uripmu—apa kang bakal kokpangan—utawa bab badanmu—apa kang bakal kokanggo. 23Amarga urip iku ngluwihi pangan, lan badan iku ngluwihi sandhangan. 24Padha delengen manuk gagak: iku ora nyebar wiji utawa ngeneni, ora duwe gudhang utawa lumbung, nanging Rama kita kang paring pakan marang iku. Saya luwih maneh kowe iki luwih aji tinimbang manuk-manuk! 25Sapa ing antaramu kang sarana sumelang bisa nambahi sajam wae ing umure? 26Yen kowe wae ora bisa nindakake prakara kang semono cilike, yagene kowe padha sumelang bab prakara liyane? 27Padha gatekna kepriye tuwuhe kembang bakung: iku ora nyambut gawe, ora mintal. Nanging Aku pitutur marang kowe, sanadyan Prabu Suleman ing sajroning sakabehing kamulyane, ora dandan kaya salah sawijining kembang iku. 28Yen Rama kita ngagemi suket ing ara-ara kang mangkono—dina iki ana, sesuk wis dicemplungake ing pawon—saya luwih maneh anggone bakal ngagemi kowe, he wong kang cupet pangandele?
29Aja padha nggoleki apa kang bakal kokpangan utawa kokombe, lan aja padha was-sumelang. 30Amarga sakabehing bangsa ing donya iki padha nggoleki barang-barang iku; Ramamu mirsa yen kowe mbutuhake kabeh iku. 31Nanging padha ngupayaa Kratone Rama kita, lan kabeh iku bakal diparingake uga marang kowe.
32“Aja wedi, he pepanthan cilik, amarga Ramamu wis kepareng maringake Kraton iku marang kowe. 33Barang darbekmu edolen lan wenehna marang wong miskin. Padha nggawea kanthong dhuwit kanggo awakmu kang ora bakal lungset—yaiku bandha kang ora bakal entek ana ing swarga, kang ora kaparekan maling lan ora dirusak ngengat. 34Amarga ing ngendi bandhamu ana, ing kono uga atimu bakal ana.
Padha Samektaa Nalika Bendara Kondur
35“Bangkekanmu padha sabukana lan diyanmu kareben tetep murub, 36kaya abdi-abdi kang padha ngenteni kondure bendarane saka pahargyan manten, satemah samangsa bendarane teka lan thothok-thothok, abdi mau padha enggal-enggal mbukak lawang. 37Begja abdi-abdi kang didhapuki tansah tanggap dening bendarane nalika bendara mau teka. Satemene Aku pitutur marang kowe, bendara mau bakal nyabuki bangkekane dhewe, akon abdi-abdi mau padha lungguh dhahar, lan banjur ngladeni. 38Dadia bendara mau teka ing wayah tengah wengi utawa sadurunge bangun esuk, begja abdi-abdi mau yen padha didhapuki wis samekta. 39Padha mangertia bab iki: upama kang duwe omah ngerti ing jam pira tekane maling, mesthi ora bakal ngejarake omahe dibabah maling. 40Kowe uga padha kudu samekta—amarga Putraning Manungsa bakal rawuh ing wayah kang ora kokkira.”
41Petrus banjur matur: “Gusti, pasemon punika Paduka ngandikakaken namung kagem kawula sadaya, menapa kagem tiyang sadaya?”
42Gusti paring wangsulan: “Sapa ta juru tata kang setya lan wicaksana kang dikuwasakake dening bendarane ngurus para abdi ing omahe, supaya menehi panduman pangan ing wektu kang mathuk? 43Begja abdi iku kang didhapuki lagi nindakake mangkono dening bendarane nalika bendara mau kondur. 44Satemene Aku pitutur marang kowe, abdi mau bakal dikuwasakake ngurus sakabehing barang darbeke bendara iku. 45Nanging yen abdi mau kandha ing sajroning atine: ‘Bendaraku isih suwe teka,’ banjur wiwit nggebugi para abdi lanang lan wadon, sarta mangan, ngombe lan mendem. 46Bendarane abdi mau bakal teka ing dina kang ora dikira, ing jam kang ora disumurupi, banjur abdi mau bakal dikethok dadi loro lan diwenehi papan ing antarane wong kang padha ora setya. 47Abdi kang ngerti karepe bendarane nanging ora cumawis utawa ora nglakoni karep mau, bakal nampa gebugan kang akeh. 48Nanging abdi kang ora ngerti, ewadene nglakoni prakara kang pantes diukum, bakal nampa gebugan kang sithik. Saben wong kang diwenehi akeh, bakal dijaluki akeh; lan wong kang dipitayani akeh, bakal dijaluki luwih akeh maneh.
Sang Putra Nggawa Geni, Dudu Katentreman
49“Aku teka kanggo nguncalake geni ing bumi—saiba becike yen geni iku wis murub! 50Nanging Aku kudu nglakoni sawijining baptisan, lan saiba sumpeging atiKu nganti prakara iku rampung! 51Apa pangiramu Aku teka arep nggawa katentreman ing bumi? Ora, Aku pitutur marang kowe, nanging pasulayan. 52Wiwit saiki ing sawijining brayat bakal ana wong lima kang pecah—telu nglawan loro lan loro nglawan telu. 53Bakal padha pecah—bapak nglawan anak lanang lan anak lanang nglawan bapak, ibu nglawan anak wadon lan anak wadon nglawan ibu, maratuwa wadon nglawan mantune wadon lan mantu wadon nglawan maratuwane.”
54Panjenengane uga ngandika marang wong golongan: “Samangsa kowe weruh mega mendhung mumbul saka ing kulon, kowe banjur enggal kandha: ‘Bakal ana udan,’ lan nyatane mengkono.
55Lan samangsa angin kidul sumribit, kowe kandha: ‘Bakal panas,’ lan nyatane panas. 56He wong lamis! Kowe padha bisa maca pasemoning bumi lan langit. Yagene kowe padha ora bisa maca wektu saiki iki?
57“Lan yagene kowe padha ora netepake dhewe apa kang bener? 58Nalika kowe lunga karo wong kang nggugat kowe menyang ngarsane pangadilan, mbudidayaa rukun karo wong mau ana ing dalan, supaya aja nganti kowe diseret menyang ngarsane hakim, lan hakim masrahake kowe marang petugas, lan petugas nyemplungake kowe ing pakunjaran. 59Aku pitutur marang kowe, kowe ora bakal metu saka kono, sadurunge kowe mbayar lunas nganti sen kang wekasan dhewe.”