Sowan marang Sang Rama ing Pandonga
Ditakoni carane ndedonga, Yesus maringake tembunge, kawiwitan Rama, banjur crita bab tangga kang nggedor lawang ing tengah wengi. Didakwa nundhung dhemit marga saka Beelzebul, panjenengane mangsuli dakwaan iku, banjur malik marang wong Farisi lan para ahli Toret kanthi bilai-bilai kang dawa marga saka agamane kang mung resik ing njaba.
11 1Gusti Yesus nuju ndedonga ana ing sawijining panggonan; bareng wis rampung, salah sawijining sakabate matur: “Gusti, mugi kawula sami dipunwulang ndedonga, kadosdene Nabi Yokanan ugi mulang para sakabatipun.”
2Gusti Yesus ngandika marang wong-wong mau: “Menawa kowe padha ndedonga, munjuka: Dhuh Rama, mugi asma Paduka kasucekaken. Kraton Paduka mugi rawuh. 3Rejeki kawula saben dinten mugi kaparingna dhateng kawula. 4Punapa dene mugi ngapunten dosa kawula, awit kawula piyambak ugi ngapunten saben tiyang ingkang gadhah utang dhateng kawula. Saha mugi kawula sampun ngantos katuntun dhateng panggodha.”
5Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau: “Sapa ing antaramu kang duwe mitra, banjur ing wayah tengah wengi marani mitrane mau lan kandha: ‘He, mitra, aku silihana roti telu,’
6“awit ana mitraku kang teka saka lelungan, mangka aku ora duwe apa-apa kang bisa daksuguhake marang dheweke,’
7“mangka wong mau mangsuli saka njero omah: ‘Aja ngganggu aku; lawange wis dakkancing, lan anak-anakku wis padha turu bareng aku. Aku ora bisa tangi lan menehi apa-apa marang kowe’?
8“Aku pitutur marang kowe: sanadyan mitra kang lagi turu mau ora gelem tangi lan menehi apa-apa mung merga anggone padha dadi mitra, nanging merga anggone wong kang njaluk mau ora isinan anggone terus-terusan njaluk, mitra kang turu mau bakal tangi lan menehi apa bae kang dibutuhake.”
9“Aku pitutur marang kowe: padha nyuwuna, mesthi bakal diparingi; padha ngupayaa, mesthi bakal nemu; padha thothoka, mesthi bakal diwengakake.
10“Awit saben wong kang nyuwun bakal tampa; wong kang ngupaya bakal nemu; lan wong kang thothok-thothok bakal diwengani.
11“Sapa ing antaramu kang dadi bapak, manawa anake njaluk iwak, bakal menehi ula minangka gantine iwak mau?
12“Utawa manawa anake njaluk endhog, apa bakal menehi kalajengking?
13“Dadi, yen kowe kang padha ala wae ngreti carane menehi peparing kang becik marang anak-anakmu, apa maneh Rama ing swarga, mesthi bakal maringi Roh Suci marang wong-wong kang padha nyuwun marang Panjenengane!”
Kratone Rama kita Wis Teka
14Nalika samana Gusti Yesus lagi nundhung dhemit kang njalari wong bisu. Bareng dhemite wis metu, wong bisu mau banjur bisa ngomong, temahan wong akeh padha gumun. 15Nanging ana saperangan saka wong-wong mau kang kandha: “Anggone nundhung dhemit iku srana pangwasane Beelzebul, ratuning para dhemit,” 16dene wong liyane padha nyoba Panjenengane, kanthi terus njaluk pratandha saka swarga.
17Nanging Gusti Yesus mirsa apa kang dadi pikirane wong-wong mau, banjur ngandika: “Saben karajan kang pecah lan memungsuhan karo awake dhewe mesthi bakal rusak, lan omah kang pecah mungsuh omah bakal ambruk.
18“Mangkono uga yen Iblis pecah lan memungsuhan karo awake dhewe, kepriye anggone karajane bisa jejeg? Awit kowe padha kandha yen anggonKu nundhung dhemit iku srana Beelzebul.
19“Yen anggonKu nundhung dhemit iku srana Beelzebul, lah srana sapa anggone anak-anakmu nundhung dhemit? Mulane iya wong-wong iku kang bakal ngadili kowe.
20“Nanging yen anggonKu nundhung dhemit iku srana racikaning astane Rama kita, iku ateges Kratone Rama kita wis tekan ing tengahmu.
21“Samangsa wong rosa kang sikep gegaman jangkep njaga omahe dhewe, barang darbeke bakal tetep slamet.
22“Nanging bareng ana wong liya kang luwih rosa nyerang lan ngalahake dheweke, wong kang nyerang mau bakal ngrampas gegaman kang diendelake dening wong rosa mau, banjur ngedum-edum barang jarahane.
23“Sapa kang ora ngrewangi Aku, iku nglawan Aku, lan sapa kang ora nglumpukake bebarengan karo Aku, iku mbuyarake.
24“Manawa roh reged metu saka awaking wong, roh mau banjur njlajahi panggonan-panggonan kang garing, golek papan palerenan. Bareng ora nemu, banjur kandha: ‘Aku bakal bali menyang omah kang wis daktinggal mau.’ 25Satekane ing kono, omah mau ketemu wis diresiki lan ditata becik.
26“Banjur roh mau lunga lan nggawa roh liyane pitu kang luwih ala tinimbang dheweke; kabeh padha mlebu lan manggon ana ing kono, temahan kahanane wong mau kang pungkasan dadi luwih ala tinimbang kang wiwitan.”
27Nalika Gusti Yesus ngandika mangkono, ana wong wadon ing satengahing wong akeh kang nywara banter: “Rahayu wetengan kang wis ngandhut Panjenengan, lan susu kang wis nesepi Panjenengan!”
28Nanging Gusti Yesus ngandika: “Kang luwih rahayu iku wong kang padha ngrungokake pangandikane Rama kita lan netepi!”
Ana Kang Ngungkuli Nabi Yunus ing Kene
29Bareng wong akeh saya ngrubung, Gusti Yesus wiwit ngandika: “Turunan iki turunan kang ala. Padha ngupaya pratandha, nanging ora bakal diparingi pratandha, kajaba pratandhane Nabi Yunus. 30Awit kayadene Nabi Yunus dadi pratandha tumrap wong Niniwe, mangkono uga Putraning Manungsa bakal dadi pratandha tumrap turunan iki. 31Ratu saka Kidul bakal tangi ing dina pangadilan bebarengan karo wong-wong ing turunan iki lan bakal ngadili wong-wong mau—awit ratu mau teka saka pungkasaning bumi arep ngrungokake kawicaksanane Prabu Suleman, lah ta, ing kene ana kang ngungkuli Prabu Suleman.
32“Wong Niniwe bakal tangi ing dina pangadilan bebarengan karo turunan iki lan bakal ngadili, awit wong-wong mau padha mratobat nalika Nabi Yunus ngabarake pangandika, mangka ing kene ana kang ngungkuli Nabi Yunus.
Damaring Badan
33“Ora ana wong kang nyumet damar banjur didokok ing papan kang dhelik utawa ditutupi tompo, nanging didokok ing ajuring damar, supaya wong kang padha mlebu bisa ndeleng pepadhang. 34Mripatmu iku damaring badanmu: yen mripatmu waras, badanmu sakojur bakal kebak pepadhang; nanging yen mripatmu ala, badanmu bakal kebak pepeteng.
35“Mulane poma dingati-ati, aja nganti pepadhang kang ana ing kowe iku malah dadi pepeteng.
36“Dadi yen badanmu sakojur kebak pepadhang, tanpa ana perangan kang peteng, badanmu bakal padhang njingglang—kaya damar kang nyunarake sunare marang kowe.”
Bilai Tumraping Agama kang Kothong
37Nalika Gusti Yesus ngandika mangkono, ana wong Farisi kang ngaturi Panjenengane dhahar ana ing omahe; Panjenengane banjur lumebet lan lenggah dhahar. 38Wong Farisi mau gumun bareng weruh Panjenengane ora wisuh dhisik sadurunge dhahar.
39Gusti Yesus banjur ngandika marang wong mau: “Kowe para wong Farisi iki padha ngresiki tuwung lan pinggan ing sisih njaba, nanging sajroning atimu kebak kamurkan lan piala. 40Heh wong gemblung! Apa Kang nitahake sisih njaba iku ora uga nitahake sisih njero?
41“Nanging apa kang ana ing njero mau wenehna minangka dana marang wong miskin, temah samubarang kabeh bakal dadi resik tumrap kowe.
42“Nanging bilai kowe, para wong Farisi! Awit kowe padha masrahake prasepuluhane godhong mint, godhong inggu, lan sakabehing jejanganan, nanging nglirwakake kaadilan lan katresnan marang Rama kita. Prakara iki kang kudune koktindakake, tanpa nglirwakake prakara liyane.
43“Bilai kowe, para wong Farisi! Awit kowe padha seneng marang palungguhan ngarep ing papan pangibadah lan seneng diurmati ing pasar-pasar.
44“Bilai kowe! Awit kowe iku padha kaya kuburan kang ora ana tandhane, temah wong padha mlaku ngliwati ing dhuwure tanpa ngreti.”
45Salah sawijining ahli Toret banjur matur marang Panjenengane: “Guru, kanthi ngandika mangkono punika Panjenengan ugi ngremehaken kawula sadaya.”
46Gusti Yesus ngandika: “Bilai uga kowe, para ahli Toret! Awit kowe padha ngemoti wong nganggo momotan kang abot banget, mangka kowe dhewe ora gelem ndemek momotan mau nganggo drijimu siji wae.
47“Bilai kowe! Kowe padha mbangun pasareane para nabi, mangka para leluhurmu dhewe kang wis mateni para nabi mau.
48“Dadi kowe padha dadi seksi lan nyarujuki panggawene para leluhurmu, awit wong-wong mau kang mateni para nabi, lan kowe kang mbangun pasareane.’
49“Mulane kawicaksanane Rama kita uga wis ngandika: ‘Aku bakal ngutus para nabi lan para rasul marang wong-wong iku; sawenehe bakal padha dipateni lan dikuya-kuya dening wong-wong mau.’
50“supaya getihe sakabehing nabi kang wis kawutahake wiwit dumadining jagad dietungake marang turunan iki,
51“wiwit getihe Habil nganti tekan getihe Zakharia, kang dipateni ana ing antarane misbyah lan pasucen. Iya, Aku pitutur marang kowe, prakara iki bakal dietungake marang turunan iki.
52“Bilai kowe, para ahli Toret! Awit kowe padha ngilangake kuncine kawruh—kowe dhewe ora padha mlebu, lan wong kang arep mlebu padha kokalang-alangi.”
53Bareng Gusti Yesus wis jengkar saka ing kono, para ahli Toret lan wong Farisi wiwit nyerang Panjenengane kanthi sengit, lan ndhesek Panjenengane supaya ngandika bab warna-warna, 54kalawan ngancam-ancam Panjenengane, arep nyekel Panjenengane srana tetembungan kang kawetu saka pangandikane.