Umat Israel Ngratapi Samuel

Nabal ngina wong-wongé Dawud sawisé padha njaga para pangoné, lan Dawud nyandhang pedhangé arep matèni saben wong lanang ing omah iku. Abigail nunggang metu nggawa pangan lan ngadhemaké atiné: Rama kita lagi njaga dhèwèké saka utang getih ing dalan tumuju dhampar. Nabal mati.

Pasal 25.

Samuel tilar donya, lan wong Israel kabeh padha nglumpuk ngratapi panjenengane, banjur layone disarekake ing omahe ing Ramah. Sawise iku Dawud budhal mudhun menyang ara-ara samun Paran.

Ana sawijining wong ing Maon kang duwe pandarbe ing Karmel. Wong iku sugih banget: wedhus gembel telung ewu lan wedhus jawa sewu. Dheweke lagi nyukur wedhus gembele ing Karmel. Jenenge wong iku Nabal, lan bojone aran Abigail. Wong wadon mau wicaksana lan ayu, nanging wong lanang iku kasar lan siya-siya ing panggawene—trahing Kaleb. Nalika ana ing ara-ara samun, Dawud krungu yen Nabal lagi nyukur wedhuse. Dawud banjur ngutus nom-noman sepuluh, karo kandha marang wong-wong mau: “Padha munggaha menyang Karmel. Nemonana Nabal lan ulukana salam marang dheweke atas jenengku. Kandhakna marang dheweke: ‘Muga kowe dawa umure. Tentrem-rahayu kanggo kowe, tentrem-rahayu kanggo brayatmu, lan tentrem-rahayu kanggo samubarang darbekmu.’ Aku krungu yen kowe duwe tukang cukur wedhus. Para pangonmu padha tunggal karo aku kabeh; aku ora tau nggawe piala marang wong-wong mau, lan ora ana barang kang ilang sajrone ana ing Karmel. Takokna marang para nom-nomanmu, mesthi bakal padha ngandhani kowe. Mulane para nom-nomanku muga oleha sih ing ngarepmu, awit tekaku iki ing dina riyaya. Apa kang bisa kokparingake, muga wenehna marang para abdimu lan marang anakmu Dawud.”

Para nom-nomane Dawud banjur teka lan ngucapake sakabehe tembung mau marang Nabal atas jenenge Dawud, nuli padha ngenteni.

Nanging Nabal mangsuli marang para abdine Dawud: “Sapa ta Dawud iku? Sapa anake Isai iku? Saiki akeh batur kang padha mlayu ninggal bendarane. Yagene aku kudu njupuk rotiku, banyuku, lan daging kang dakbeleh kanggo tukang cukurku, banjur dakwenehake marang wong-wong kang ora dakngerteni saka ngendi pinangkane?”

Para nom-nomane Dawud banjur padha bali, lan sawise tekan, dicaritakake kabeh tembung mau marang Dawud.

Dawud banjur kandha marang wong-wonge: “Saben wong padha nyandhanga pedhange!” Mula saben wong padha nyandhang pedhange, mangkono uga Dawud. Watara wong patang atus padha melu munggah ngetutake Dawud; rong atus kari njaga gegawan.

Salah sawijining nom-noman matur marang Abigail, bojone Nabal: “Dawud ngutus utusan saking ara-ara samun badhe aweh salam dhateng bendara kula, nanging bendara malah nyentak para utusan punika kanthi tembung-tembung ingkang kasar. Tiyang-tiyang punika sae sanget dhateng kula sadaya. Boten nate damel piala, lan boten wonten barang ingkang ical salaminipun kula sami wonten ing ara-ara sesarengan kaliyan tiyang-tiyang punika. Tiyang-tiyang punika dados pager tumrap kula sadaya rinten dalu, salaminipun kula sami wonten sesarengan angen wedhus. Milanipun sapunika kula aturi nggalih lan mirsani punapa ingkang prelu panjenengan tindakaken, awit bebaya sampun kacawisaken tumrap bendara lan saisining brayatipun. Bendara punika tiyang ingkang awon sanget, ngantos boten wonten tiyang ingkang saged matur dhateng piyambakipun.”

Abigail enggal-enggal njupuk roti rong atus, anggur rong impes, wedhus gembel lima kang wis diolah, gandum panggang watara telung puluh lima liter, anggur garing satus dhompol, lan juwadah woh anjir rong atus, banjur kabeh dimomotake ing kuldi. Abigail kandha marang para abdine: “Padha dhisika aku; aku bakal nututi.” Nanging dheweke ora kandha apa-apa marang Nabal, bojone. Nalika nunggang kuldine mudhun lewat lereng gunung kang kaling-kalingan, dheweke kepethuk karo Dawud lan wong-wonge kang padha mudhun marani dheweke.

Dawud mau wis kandha: “Tanpa guna anggonku njaga sakabehe darbeke wong iku ing ara-ara samun—ora ana barange kang ilang—nanging dheweke malah males piala marang kabecikan. Muga Rama kita numindakake mangkono marang para mungsuhe Dawud, malah luwih saka iku, yen nganti esuk aku isih nguripi siji bae wong lanang saka kabeh kang dadi darbeke.”

Bareng weruh Dawud, Abigail enggal-enggal mudhun saka kuldine, banjur sujud ing ngarepe Dawud, raine konjem ing lemah. Dheweke sumungkem ing ngarsane Dawud sarta matur: “Dhuh gusti, kalepatan punika mugi namung dadosa tanggelan kula piyambak. Keparenga abdi dalem matur dhateng panjenengan; mugi karsaa miyarsakaken aturipun abdi dalem punika. Dhuh gusti, mugi sampun ngantos nggalih dhateng Nabal, tiyang ingkang awon punika, awit piyambakipun pancen kados namanipun—Nabal tegesipun Tiyang Gemblung, lan kabodhoan nunggil kaliyan piyambakipun. Kula, abdi dalem, boten sumerep para nom-noman ingkang panjenengan utus. Sapunika, dhuh gusti, demi Rama kita ingkang gesang lan demi gesang panjenengan: sarehne Rama kita sampun nyegah panjenengan saking ngwutahaken rah lan saking males piyambak kanthi asta panjenengan, mugi para mengsah panjenengan lan sadaya tiyang ingkang ngudi piawon dhateng gusti kula sami dadosa kados Nabal. Sapunika bebingah ingkang kaaturaken dening abdi dalem dhateng gusti kula punika, mugi kaparingna dhateng para nom-noman ingkang ndherekaken gusti kula. Mugi karsaa ngapunten kalepatanipun abdi dalem, awit Rama kita mesthi badhe ndamel gusti kula gadhah tedhak-turun ingkang lestari, amargi gusti kula sami perang perangipun Rama kita. Mugi sampun ngantos wonten piawon ingkang tinemu wonten ing panjenengan salaminipun panjenengan gesang. Manawi wonten tiyang ingkang jumeneng badhe nguber panjenengan sarta ngupadosi nyawa panjenengan, nyawanipun gusti kula badhe kaiket kanthi santosa ing bendhelaning gesang wonten ing ngarsanipun Rama panjenengan; nanging nyawaning para mengsah panjenengan badhe kauncalaken dening Panjenengane kados saking kanthonging bandhil. Benjing manawi Rama kita sampun nindakaken sadaya kasaenan ingkang dipunprasetyakaken tumrap panjenengan dhateng gusti kula, sarta sampun ndadosaken panjenengan panguwasa ing Israel, gusti kula boten badhe ngraosaken sisah utawi kraos kaduwung margi ngwutahaken rah tanpa sabab utawi margi males piyambak. Lan benjing manawi Rama kita sampun tumindak sae dhateng gusti kula, mugi karsaa ngengeti dhateng abdi dalem.”

Dawud banjur kandha marang Abigail: “Pinujia Rama kita, Gusti Allahe Israel, kang ing dina iki ngutus kowe methukake aku. Binerkahana budimu kang becik, lan binerkahana kowe, kang ing dina iki ngalang-alangi aku saka ngwutahake getih lan saka males dhewe kanthi tanganku. Demi Rama kita, Gusti Allahe Israel, kang gesang, kang wis ngalang-alangi aku saka nggawe piala marang kowe—yen kowe ora cepet-cepet methukake aku, mesthi ora bakal ana wong lanang siji bae saka Nabal kang isih urip nganti esuk.”

Dawud banjur nampani apa kang digawa saka tangane Abigail, lan kandha marang dheweke: “Muliha kanthi tentrem. Delengen, aku wis ngrungokake swaramu lan ngabulake panyuwunmu.”

Bareng Abigail tekan panggonane Nabal, Nabal lagi nganakake pesta ing omahe kaya pestane raja. Atine lagi bungah lan dheweke mendem banget, mula Abigail ora kandha apa-apa marang dheweke nganti esuk. Esuke, bareng mendeme Nabal wis ilang, bojone banjur ngandhakake samubarang kabeh marang dheweke. Atine mati ana ing jerone, lan dheweke dadi kaya watu. Watara sepuluh dina sawise iku, Rama kita banjur ngukum Nabal, temah dheweke mati.

Bareng Dawud krungu yen Nabal wis mati, banjur kandha: “Pinujia Rama kita, kang wis mbelani prakaraku tumrap pamoyok kang daksandhang saka Nabal, sarta ngreksa abdine saka piala. Rama kita wis mbalekake pialane Nabal marang sirahe dhewe.” Sawise iku Dawud kongkonan utusan ngajak Abigail supaya dadi bojone.

Para abdine Dawud banjur teka marang Abigail ing Karmel lan matur: “Dawud ngutus kula sadaya supados mboyong panjenengan dados garwanipun.”

Abigail banjur ngadeg, sujud raine konjem ing lemah, sarta matur: “Punika abdi dalem, cumawis ngladosi lan ngwisuhi sukunipun para abdining gusti kula.” Abigail enggal-enggal tata-tata, banjur nunggang kuldine, lan kanthi dikanthi abdi wadon lima, ndherekake para utusane Dawud, nuli dadi garwane Dawud. Dawud uga wis ngrabeni Ahinoam saka Yisreel, mula sakarone padha dadi garwane. Nanging Saul wis maringake Mikhal, anake wadon kang dadi bojone Dawud, marang Palti anake Lais, saka Galim.