Wong Nyebar Wiji Metu Nyebar
Saka ing prau Yesus mratelakake crita-crita bab Kratoning Ramane kang ndhelikake padha akehe karo kang dibukak: lemah patang warna, suket kang sengaja dijarake tuwuh nganti panen, wiji sawi, ragi kang kesingid, bandha kang pantes dituku kanthi ngedol samubarang. Banjur kutha asale dhewe padha kasandhung, lan mung sathithik kang katindakake ing kana.
13 1Ing dina iku Gusti Yesus tindak metu saka omah, banjur lenggah ing pinggir sagara. 2Wong akeh banjur padha nglumpuk ngubengi Panjenengane, mulane Panjenengane minggah ing prau lan lenggah, dene wong akeh kabeh padha ngadeg ing gisik.
3Gusti Yesus banjur paring piwulang akeh marang wong-wong mau nganggo pasemon, pangandikane: “Lah, ana wong kang lunga arep nyebar wiji. 4Nalika nyebar, ana wiji sawetara kang tiba ing pinggir dalan, banjur ditutuli manuk nganti entek. 5Wiji liyane tiba ing panggonan kang akeh watune lan lemahe sethithik, banjur enggal thukul amarga lemahe ora jero. 6Bareng srengenge mlethek, thukulan mau padha kepanasen, lan amarga ora ana oyode, banjur padha garing. 7Wiji liyane tiba ing satengahing eri, banjur erine mundhak gedhe lan ngendhih thukulan mau. 8Wiji liyane tiba ing lemah kang becik, banjur metu wohe: ana kang tikel satus, ana kang sewidak, ana kang telung puluh. 9Sing sapa duwe kuping, ngrungokna.”
10Para sakabat banjur padha sowan lan matur: “Punapa sababipun Paduka ngandika dhateng tiyang-tiyang punika mawi pasemon?”
11Wangsulane: “Kowe wis padha kaparingan ngreteni wewadine Kratone Rama kita, nanging wong-wong mau ora. 12Sing sapa duwe bakal diwenehi maneh nganti lubering; nanging sing sapa ora duwe, dalah apa kang diduweni bakal kapundhut. 13Mulane Aku ngandika marang wong-wong mau nganggo pasemon: sanadyan padha ndeleng, ewadene ora weruh; sanadyan padha ngrungokake, ewadene ora krungu lan ora mangerti. 14Marang wong-wong mau kayektenan pamecane Nabi Yesaya kang surasane: ‘Kowe bakal tansah ngrungokake, nanging ora bakal mangerti; kowe bakal tansah ndeleng, nanging ora bakal weruh.’ 15Amarga atine bangsa iki wis dadi atos, kupinge meh ora bisa krungu, lan mripate wis padha dieremake— supaya aja nganti padha ndeleng nganggo mripate, krungu nganggo kupinge, lan mangerti nganggo atine, banjur padha mratobat, temah padha Dakwarasake.’
16Nanging rahayu mripatmu, amarga bisa ndeleng, lan kupingmu, amarga bisa krungu. 17Satemene Aku pitutur marang kowe: akeh nabi lan wong mursid kang padha kepengin ndeleng apa kang kokdeleng, nanging padha ora weruh; sarta kepengin krungu apa kang kokrungu, nanging padha ora krungu.
18Mulane kowe padha rungokna pasemon bab wong nyebar wiji iku. 19Saben wong kang krungu pangandika bab Kraton nanging ora mangerti—si pangawak ala banjur teka ngrebut apa kang wis kasebar ing atine. Yaiku wiji kang kasebar ing pinggir dalan. 20Dene wiji kang kasebar ing panggonan kang akeh watune yaiku wong kang krungu pangandika, lan sanalika ditampani kanthi bungah, 21nanging ora ana oyode ing jerone, mulane ora tahan lawas; bareng ana karubedan utawa panganiaya marga saka pangandika mau, banjur enggal padha kesandhung. 22Wiji kang kasebar ing satengahing eri yaiku wong kang krungu pangandika, nanging kasusahaning jaman iki lan pambujuke kasugihan padha ngendhih pangandika mau, temah ora metu wohe. 23Nanging wiji kang kasebar ing lemah kang becik yaiku wong kang krungu pangandika lan mangerti. Wong iku metu wohe—tikel satus, sewidak, utawa telung puluh tikel saka kang kasebar.”
Gandum lan Alang-alang ing Pategalan
24Gusti Yesus banjur paring pasemon liyane marang wong-wong mau: “Kratone Rama kita iku upamane kaya wong kang nyebar wiji becik ing pategalane. 25Nanging nalika wong kabeh padha turu, mungsuhe teka, banjur nyebar alang-alang ing satengahe gandum, nuli lunga. 26Bareng gandume thukul lan metu wohe, alang-alange iya banjur katon uga. 27Para abdine kang duwe pategalan padha sowan matur: ‘Bendara, punapa Panjenengan boten nyebar wiji ingkang sae wonten ing pategalan Panjenengan? Lah, saking pundi pinangkanipun alang-alang punika?’
28Wangsulane: ‘Iki panggawene mungsuh.’ Para abdi mau banjur matur: ‘Dados punapa Panjenengan kersa manawi kawula sami bedholi alang-alang punika?’
29Wangsulane: ‘Aja, awit mundhak nalika kowe mbedholi alang-alang mau, gandume melu kabedhol. 30Kareben loro-lorone padha thukul bebarengan nganti tekan mangsa panen. Ing mangsa panen Aku bakal kandha marang para wong derep: Alang-alange kumpulna dhisik, banjur bentelana dadi gedhengan arep diobong; dene gandume klumpukna ing lumbungku.’”
Wiji Sawi Dadi Wit
31Gusti Yesus banjur paring pasemon liyane marang wong-wong mau: “Kratone Rama kita iku upamane kaya wiji sawi kang dijupuk wong, banjur ditandur ing pategalane. 32Wiji iku pancen cilik dhewe ing antarane sakehing wiji, nanging bareng wis thukul dadi gedhe dhewe ing antarane tanduran ing patamanan, malah dadi wit, satemah manuk padha teka nusuh ing pang-pange.”
Kraton iku Kaya Ragi kang Didhelikake
33Gusti Yesus banjur paring pasemon liyane marang wong-wong mau: “Kratone Rama kita iku upamane kaya ragi kang dijupuk wong wadon, banjur dicampur karo glepung watara rolas kilogram, nganti sakabehing jladren mau mumbul.”
34Iku kabeh mau diwulangake Gusti Yesus marang wong akeh nganggo pasemon; ora ana apa-apa kang dipangandikakake marang wong-wong mau tanpa pasemon.
35Iki supaya kayektenan apa kang wis dipangandikakake lumantar nabi: “Aku bakal mbukak tutukKu srana pasemon; Aku bakal ngandharake prakara kang wis sinengker wiwit dumadine jagad.”
Sang Rama Misahake Gandum saka Alang-alang
36Gusti Yesus banjur nilar wong akeh mau lan lumebet ing omah. Para sakabate padha nyedhaki Panjenengane sarta matur: “Mugi Paduka kersa nerangaken dhateng kawula sadaya pasemon bab alang-alang ing pategalan punika.”
37Paring wangsulane Gusti Yesus: “Kang nyebar wiji becik iku Putraning Manungsa. 38Pategalane iku jagad. Wiji becik iku para putrane Kraton; dene alang-alange iku anak-anake si pangawak ala. 39Mungsuh kang nyebar iku Iblis; panene iku pungkasaning jaman; dene wong-wong kang derep iku para malaekat. 40Kaya dene alang-alang kang dikumpulake lan diobong ing geni, mangkono uga kang bakal kelakon ing pungkasaning jaman. 41Putraning Manungsa bakal ngutus para malaekate ngukup saka ing Kratone sakehing prakara kang njalari dosa lan sakehing wong kang nglakoni piala. 42Kabeh mau bakal dicemplungake ing pawon murub, ing kono bakal ana panangis lan keroting untu. 43Ing nalika iku wong mursid bakal padha sumunar kaya srengenge ana ing Kratone Ramane. Sing sapa duwe kuping, ngrungokna.”
Kraton iku Ngungkuli Regane Samubarang Kabeh
44Kratone Rama kita iku upamane kaya bandha kang kependhem ing pategalan. Bandha mau ketemu ing wong, banjur dipendhem maneh, nuli kanthi bungah ngedol sabarang darbeke kabeh kanggo tuku pategalan iku.
45“Maneh, Kratone Rama kita iku upamane kaya sudagar kang golek mutiara kang endah. 46Bareng ketemu mutiara siji kang larang banget regane, banjur lunga ngedol sabarang darbeke kabeh, nuli dituku.
Jala Nyekel Sarupaning Iwak
47Maneh, Kratone Rama kita iku upamane kaya jala kang dicemplungake ing sagara, kang nyekel sarupaning iwak. 48Bareng wis kebak, para juru amek iwak banjur ngentasake jala mau menyang gisik, nuli padha lungguh, lan milihi iwak kang becik dilebokake ing wadhah, dene kang ala dibuwangi. 49Mangkono uga kang bakal kelakon ing pungkasaning jaman: para malaekat bakal padha teka misahake wong duraka saka ing antarane wong mursid, 50banjur padha dicemplungake ing pawon murub; ing kono bakal ana panangis lan keroting untu.”
51“Apa kowe wis padha mangerti iku kabeh mau?” Wangsulane: “Inggih.”
52Pangandikane marang wong-wong mau: “Mulane saben ahli Toret kang wis kadidik tumrap Kratone Rama kita iku upamane kaya wong kang duwe omah, kang ngetokake bandha anyar lan lawas saka ing gedhonge.”
Gusti Yesus Ditampik ing Kuthane Dhewe
53Bareng Gusti Yesus wis mungkasi pasemon-pasemon mau, banjur tindak saka ing kono.
54Sawuse rawuh ing kuthane dhewe, Panjenengane memulang ana ing papan pangibadahe wong-wong mau, satemah padha gumun sarta ngucap: “Saka ngendi olehe wong iki kawicaksanan lan pakaryan kang ngedab-edabi iki? 55Apa iki dudu anake tukang kayu? Apa ibune ora jenenge Maryam, lan sadulur-sadulure jenenge Yakobus, Yusuf, Simon lan Yudas? 56Lan sadulure wadon kabeh apa ora ana ing kene bebarengan karo kita? Dadi saka ngendi olehe wong iki samubarang mau kabeh?”
57Wong-wong mau banjur padha kesandhung marga saka Panjenengane. Nanging Gusti Yesus ngandika marang wong-wong mau: “Nabi iku ora ana kang ora kajen, kajaba ing kuthane dhewe lan ing tengahe brayate dhewe.”
58Panjenengane ora nindakake mukjijat akeh ana ing kono, marga saka anggone wong-wong mau padha ora ngandel.