Mathayo 13

13 ¹Siku ile Yesu akatoka nyumbani, akaketi kando ya bahari. ²Makutano makubwa wakakusanyika kumzunguka, hata akaingia katika mashua, akaketi, na makutano yote wakasimama ufuoni.

³Naye akawaambia mambo mengi kwa mifano, akisema: "Tazama, mpanzi alitoka kwenda kupanda. ⁴Naye alipokuwa akipanda, mbegu nyingine zikaanguka kando ya njia, ndege wakaja wakazila. ⁵Nyingine zikaanguka penye mawe pasipokuwa na udongo mwingi, zikaota mara moja kwa sababu udongo haukuwa na kina. ⁶Jua lilipochomoza, mimea ikaunguzwa; na kwa kuwa haikuwa na mizizi, ikanyauka. ⁷Nyingine zikaanguka penye miiba, nayo miiba ikakua na kuzisonga. ⁸Nyingine zikaanguka penye udongo mzuri, zikatoa nafaka: nyingine mia moja, nyingine sitini, nyingine thelathini. ⁹Mwenye masikio na asikie."

¹⁰Ndipo wanafunzi wakamjia wakamwuliza, "Kwa nini unasema nao kwa mifano?"

¹¹Akajibu, "Ninyi mmepewa kuzijua siri za ufalme wa Baba yetu; lakini wao hawajapewa. ¹²Kwa maana mwenye kitu atapewa zaidi, naye atakuwa na tele; lakini asiye na kitu, hata alicho nacho atanyang'anywa. ¹³Kwa sababu hii ninasema nao kwa mifano: kwa kuwa wanatazama lakini hawaoni; wanasikiliza lakini hawasikii wala kuelewa. ¹⁴Ndani yao unabii wa Isaya unatimizwa: 'Mtasikia na kusikia, lakini hamtaelewa kamwe; mtaona na kuona, lakini hamtatambua kamwe.' ¹⁵Kwa maana moyo wa watu hawa umekuwa mgumu; kwa masikio yao wanasikia kwa shida, na macho yao wameyafumba—wasije wakaona kwa macho yao, wakasikia kwa masikio yao, wakaelewa kwa mioyo yao, wakageuka, nami nikawaponya.'

¹⁶Lakini heri macho yenu, kwa maana yanaona, na masikio yenu, kwa maana yanasikia. ¹⁷Amin, nawaambia: manabii wengi na wenye haki walitamani kuyaona mnayoyaona ninyi, wasiyaone; na kuyasikia mnayoyasikia ninyi, wasiyasikie.

¹⁸Basi, sikilizeni ninyi mfano wa mpanzi. ¹⁹Kila asikiaye neno la ufalme asilielewe—yule mwovu huja na kunyakua kilichopandwa moyoni mwake. Hii ndiyo mbegu iliyopandwa kando ya njia. ²⁰Mbegu iliyopandwa penye mawe ni yule alisikiaye neno, na mara akalipokea kwa furaha, ²¹lakini kwa kuwa hana mizizi ndani yake, hadumu; dhiki au mateso yatokeapo kwa ajili ya neno, mara hujikwaa. ²²Iliyopandwa penye miiba ni yule alisikiaye neno, lakini masumbufu ya dunia hii na udanganyifu wa mali huisonga, likawa halizai matunda. ²³Lakini mbegu iliyopandwa penye udongo mzuri ni yule alisikiaye neno na kulielewa. Naye huzaa matunda—mia moja, sitini, au thelathini ya kile kilichopandwa."

Ngano na Magugu Shambani

²⁴Akawapa mfano mwingine: "Ufalme wa Baba yetu unafanana na mtu aliyepanda mbegu njema katika shamba lake. ²⁵Lakini watu wote walipolala, adui yake akaja, akapanda magugu katikati ya ngano, akaenda zake. ²⁶Ngano ilipoota na kutoa nafaka, ndipo magugu nayo yakaonekana. ²⁷Watumishi wa mwenye shamba wakaja wakisema, 'Bwana, hukupanda mbegu njema katika shamba lako? Yametoka wapi basi haya magugu?'

²⁸Akawaambia, 'Adui ndiye aliyefanya hivi.' Watumishi wakamwuliza, 'Basi, wataka twende tukayang'oe?'

²⁹Akasema, 'La; msije mkiyang'oa magugu mkang'oa na ngano pamoja nayo. ³⁰Viacheni vyote vikue pamoja hata wakati wa mavuno. Wakati wa mavuno nitawaambia wavunaji: Kusanyeni kwanza magugu, myafunge matita matita ili myachome moto; kisha kusanyeni ngano ghalani mwangu.'"

Mbegu ya Haradali Yawa Mti

³¹Akawapa mfano mwingine: "Ufalme wa Baba yetu unafanana na punje ya haradali aliyoitwaa mtu akaipanda katika shamba lake. ³²Ingawa ni ndogo kuliko mbegu zote, ikiisha kukua huwa kubwa kuliko mimea yote ya bustanini, na huwa mti ambao ndege huja na kutaga viota katika matawi yake."

Ufalme Hutenda Kama Chachu Iliyofichwa

³³Akawapa mfano mwingine: "Ufalme wa Baba yetu unafanana na chachu aliyoitwaa mwanamke akaichanganya katika unga vipimo vitatu, hata ukachachuka wote."

³⁴Yesu aliyasema haya yote kwa makutano kwa mifano; wala hakuwaambia neno lolote pasipo mfano.

³⁵Ili litimie neno lililonenwa na nabii: "Nitafumbua kinywa changu kwa mifano; nitatamka mambo yaliyofichwa tangu kuwekwa misingi ya ulimwengu."

Baba Hutenganisha Ngano na Magugu

³⁶Ndipo akawaacha makutano, akaingia nyumbani. Wanafunzi wake wakamwendea wakisema, "Tufafanulie mfano wa magugu ya shambani."

³⁷Akajibu, "Yeye apandaye mbegu njema ni Mwana wa Adamu. ³⁸Shamba ni ulimwengu. Mbegu njema ni wana wa ufalme; magugu ni wana wa yule mwovu. ³⁹Adui aliyeyapanda ni ibilisi; mavuno ni mwisho wa dunia; wavunaji ni malaika. ⁴⁰Basi kama vile magugu yakusanywavyo na kuchomwa motoni, ndivyo itakavyokuwa mwisho wa dunia. ⁴¹Mwana wa Adamu atawatuma malaika zake, nao watayakusanya kutoka katika ufalme wake kila kitu kisababishacho dhambi na wote watendao maovu. ⁴²Nao watawatupa katika tanuru la moto uwakao; ndiko kutakuwako kilio na kusaga meno. ⁴³Ndipo wenye haki watang'aa kama jua katika ufalme wa Baba yao. Mwenye masikio na asikie."

Ufalme Unastahili Kila Kitu

⁴⁴Ufalme wa Baba yetu unafanana na hazina iliyofichwa shambani. Mtu alipoiona, akaificha tena, kisha kwa furaha akaenda akauza vyote alivyokuwa navyo, akalinunua shamba lile.

⁴⁵"Tena, ufalme wa Baba yetu unafanana na mfanyabiashara atafutaye lulu nzuri. ⁴⁶Alipoipata lulu moja ya thamani kuu, akaenda akauza vyote alivyokuwa navyo, akainunua.

Wavu Wanasa Kila Aina

⁴⁷Tena, ufalme wa Baba yetu unafanana na wavu uliotupwa baharini, ukakusanya samaki wa kila aina. ⁴⁸Ulipojaa, wavuvi wakauvuta pwani, wakaketi, wakawakusanya walio wema vikapuni, na wabaya wakawatupa nje. ⁴⁹Ndivyo itakavyokuwa mwisho wa dunia: malaika watatoka na kuwatenga waovu na wenye haki, ⁵⁰nao watawatupa katika tanuru la moto uwakao; ndiko watakalia na kusaga meno."

⁵¹"Je, mmeyaelewa haya yote?" Wakamjibu, "Ndiyo."

⁵²Akawaambia, "Kwa sababu hiyo kila mwalimu wa sheria aliyefundishwa kwa ajili ya ufalme wa Baba yetu, hufanana na mwenye nyumba atoaye hazina mpya na za kale katika hazina yake."

Yesu Akataliwa Katika Mji Wake

⁵³Ikawa Yesu alipomaliza mifano hiyo, akaondoka mahali pale.

⁵⁴Alipofika katika mji wake, akawafundisha katika sinagogi lao, hata wakastaajabu, wakisema: "Mtu huyu amepata wapi hekima hii na miujiza hii? ⁵⁵Huyu si mwana wa seremala? Mama yake si aitwaye Mariamu, na ndugu zake si Yakobo, na Yusufu, na Simoni, na Yuda? ⁵⁶Na madada zake, si wote wapo hapa kwetu? Basi huyu amepata wapi haya yote?"

⁵⁷Wakachukizwa naye. Lakini Yesu akawaambia, "Nabii hakosi kuheshimiwa isipokuwa katika mji wake na nyumbani mwake."

⁵⁸Wala hakufanya miujiza mingi huko kwa sababu ya kutokuamini kwao.